Rủi ro đằng sau trào lưu đoán vị trí qua ảnh chụp bằng ChatGPT

Trào lưu đoán vị trí qua ảnh chụp bằng ChatGPT tiềm ẩn nhiều rủi ro

Việc chia sẻ ảnh cá nhân lên mạng xã hội tưởng như vô hại, nhưng dưới con mắt của trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là các mô hình ChatGPT o3 và o4-mini của OpenAI – hành động này đang tiềm ẩn những nguy cơ nghiêm trọng về quyền riêng tư.

Mới đây, OpenAI đã chính thức trình làng hai mô hình AI thế hệ mới: o3 và o4-mini, gây chú ý mạnh mẽ với khả năng "suy luận hình ảnh" vượt trội. Chúng có thể cắt, xoay, phóng to và phân tích các bức ảnh, kể cả khi ảnh mờ, méo mó hay thiếu sáng, nhằm rút ra những thông tin ẩn sâu bên trong. Khi kết hợp với tính năng tìm kiếm trên web, các mô hình này có thể hoạt động như những "thám tử số", định vị chính xác địa điểm chỉ từ một bức ảnh tưởng chừng vô hại.

Trên nền tảng mạng xã hội X (trước đây là Twitter), một trào lưu đang nổi lên: người dùng đăng ảnh thực đơn nhà hàng, góc phố, mặt tiền tòa nhà, thậm chí là ảnh selfie lên ChatGPT và yêu cầu nó đoán vị trí như đang chơi trò chơi GeoGuessr – một game trực tuyến nổi tiếng đòi hỏi đoán địa điểm từ hình ảnh.

Kết quả thu được khiến nhiều người phải bất ngờ, trong nhiều trường hợp, ChatGPT o3 không chỉ đoán đúng thành phố, địa danh mà còn xác định chính xác cả tên quán bar hay nhà hàng, chỉ từ những chi tiết nhỏ bé trong ảnh như một biểu tượng trên tường, kiểu cửa sổ hay góc nhìn quen thuộc từ đường phố. TechCrunch từng ghi nhận trường hợp o3 nhận diện chính xác một quán bar ở Williamsburg từ ảnh chụp chiếc đầu tê giác màu tím gắn trên tường – điều mà ngay cả mô hình GPT-4o cũ hơn cũng không thể làm được.

Đáng chú ý, khả năng này không dựa vào dữ liệu EXIF (siêu dữ liệu ảnh) hay lịch sử trò chuyện, mà chủ yếu nhờ vào phân tích nội dung hình ảnh và đối chiếu thông tin tìm được trên internet.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về quyền riêng tư. Với năng lực lý luận hình ảnh tinh vi, ChatGPT có thể phân tích những chi tiết nền mờ như bảng hiệu, góc cửa sổ hay bức tường phía sau để suy ra vị trí chụp. Điều này tạo điều kiện cho việc “tra cứu vị trí ngược”, khi kẻ xấu có thể lấy ảnh từ mạng xã hội và dùng ChatGPT để xác định địa chỉ nhà riêng, nơi làm việc hoặc vị trí hiện tại của nạn nhân – hành vi gọi là “doxxing”.

Trên nền tảng mạng xã hội X, trào lưu đoán vị trí qua ảnh chụp bằng ChatGPT đang thu hút nhiều người dùng trẻ sử dụng và chia sẻ.

Dù OpenAI khẳng định các mô hình AI được huấn luyện để từ chối yêu cầu tiết lộ thông tin nhạy cảm, và đã tích hợp các cơ chế bảo vệ nhằm ngăn chặn việc xác định danh tính cá nhân trong ảnh, thực tế vẫn cho thấy nguy cơ lạm dụng không hề nhỏ.

Ngay sau khi TechCrunch phản ánh về những lo ngại xoay quanh khả năng "suy luận ảnh", OpenAI đã gửi tuyên bố phản hồi. Họ nhấn mạnh rằng mục tiêu của tính năng này là hỗ trợ người khuyết tật, phục vụ nghiên cứu khoa học và giúp xác định vị trí trong tình huống khẩn cấp. Đồng thời, công ty cũng cam kết đang giám sát sát sao việc lạm dụng và sẽ hành động nếu phát hiện vi phạm chính sách về quyền riêng tư.

Tuy nhiên, giới chuyên gia và cộng đồng mạng vẫn chưa hoàn toàn yên tâm. Bởi lẽ, chỉ cần một bức ảnh vô tình lọt vào tay kẻ xấu, nạn nhân có thể đối mặt với những nguy cơ mất an toàn, bị theo dõi, thậm chí bị tấn công.