Quảng Trị: Khắc phục tồn tại, thực hiện đầy đủ khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU

Chiều 7/9/2026, đoàn kiểm tra của Bộ Khoa học và Công nghệ do ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Phó Trưởng đoàn kiểm tra, dẫn đầu về tình hình, kết quả thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh.

Đoàn kiểm tra của Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm tra tình hình, kết quả thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Tham dự buổi làm việc có các thành viên Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan.

Kiểm soát chặt đội tàu, sản lượng khai thác

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh, Quảng Trị hiện quản lý 4.628 tàu cá từ 6 m trở lên. Đối với nhóm tàu thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), toàn tỉnh đã hoàn thành lắp đặt cho 1.318/1.344 tàu từ 15 m trở lên, đạt 98,1%.

Đối với 26 tàu chưa lắp đặt VMS và 79 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động, địa phương đã thực hiện niêm phong, lập danh sách và giám sát tại nơi neo đậu nhằm kiểm soát chặt chẽ, không để các phương tiện này tham gia hoạt động khai thác trái quy định.

Công tác quản lý, nhận diện và cập nhật thông tin đội tàu tiếp tục được thực hiện đồng bộ. Đến nay, 100% tàu cá đã được đánh dấu, ghi số đăng ký và cập nhật dữ liệu trên hệ thống VNFishbase.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các cảng cá trên địa bàn đã giám sát 30.112 tấn hải sản bốc dỡ qua cảng, đạt 100% sản lượng cập cảng và thực hiện xác nhận thông qua hệ thống eCDT. Kết quả này góp phần tăng cường kiểm soát sản lượng, phục vụ truy xuất nguồn gốc thủy sản theo yêu cầu chống khai thác IUU.

Tăng cường xử lý vi phạm

Cùng với công tác quản lý, việc kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm được tỉnh đẩy mạnh. Các lực lượng chức năng đã tổ chức kiểm tra 258 lượt tàu, xác minh 376 vụ việc có dấu hiệu vi phạm; ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 72 vụ, với tổng số tiền hơn 2,29 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã khởi tố 2 vụ án với 2 bị can về hành vi cản trở hoạt động của phương tiện điện tử, liên quan đến việc vô hiệu hóa thiết bị VMS theo Điều 287 Bộ luật Hình sự.

Đại diện Ban Chỉ đạo Chống khai thác IUU tỉnh Quảng Trị báo cáo tình hình thực hiện với đoàn kiểm tra

Kết quả trên cho thấy công tác kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản tại Quảng Trị đang được triển khai theo hướng tăng cường quản lý bằng dữ liệu, thiết bị giám sát và kiểm tra thực tế, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số khó khăn. Tỉnh cho biết hạ tầng đường truyền phục vụ VMS, eCDT có thời điểm phát sinh lỗi; dữ liệu giữa các phần mềm quản lý chưa được đồng bộ hoàn toàn. Bên cạnh đó, đặc thù Quảng Trị có số lượng lớn tàu cá nhỏ khai thác ven bờ, nhiều phương tiện hoạt động và trở về trong ngày, gây thêm khó khăn cho việc kiểm soát sản lượng bốc dỡ tại các cảng được chỉ định.

Từ thực tế này, tỉnh kiến nghị Trung ương nghiên cứu hợp nhất các phần mềm quản lý thủy sản thành một hệ thống thống nhất; sớm có chính sách phát triển thủy sản phù hợp với tình hình mới; đồng thời ban hành hướng dẫn cụ thể về kiểm soát sản lượng và thực hiện eCDT đối với tàu cá nhỏ hoạt động tại các khu vực bãi ngang.

Khắc phục tồn tại, thực hiện đầy đủ khuyến nghị của EC

Phát biểu kết luận, ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Phó Trưởng đoàn kiểm tra, ghi nhận những nỗ lực của Quảng Trị trong đăng ký, đăng kiểm, quản lý đội tàu và triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU.

Ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Phó trưởng đoàn kiểm tra phát biểu tại buổi làm việc.

Đoàn kiểm tra đề nghị Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh tiếp tục kiểm soát chặt hoạt động của tàu cá; khai thác, vận hành hiệu quả các hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành thủy sản; tập trung xử lý những tồn tại, hạn chế và thực hiện đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).

Cùng với đó, tỉnh cần tiếp tục hoàn thiện báo cáo, bổ sung những đánh giá từ thực tiễn triển khai tại cơ sở; tổng hợp đầy đủ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động của ngư dân để đề xuất giải pháp phù hợp, góp phần hoàn thiện chính sách và thể chế quản lý thủy sản.

Đoàn kiểm tra cũng lưu ý việc rà soát, hoàn thiện các quy trình nội bộ; thường xuyên đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ cán bộ thông qua các ứng dụng, phần mềm chuyên ngành, bảo đảm nhận thức và cách thức tổ chức thực hiện thống nhất.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần tiếp tục được tăng cường, hướng trực tiếp đến ngư dân, qua đó nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành quy định về khai thác thủy sản và trách nhiệm trong bảo vệ nguồn lợi, phát triển nghề cá bền vững.

Các kiến nghị của Quảng Trị được đoàn kiểm tra ghi nhận để tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác IUU và Chính phủ xem xét, tháo gỡ. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý nghề cá, nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU và cùng cả nước hướng tới mục tiêu gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC trong năm 2026.