Đây là công trình thủy lợi kết hợp giao thông, mục tiêu chính là dâng nước trên sông Trà Khúc, đoạn qua TP.Quảng Ngãi, do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, do có nhiều vướng mắc nên tiến độ Dự án cũng được kéo giãn từ năm 2021 sang năm 2023 nhưng vẫn tiếp tục “trễ hẹn”. Dự án lại một lần nữa phải giãn tiến độ đến tháng 8/2024.
Công trình có kết cấu gồm cống ngăn sông với 19 khoảng, tổng bề rộng gần 720 m. Cửa van phẳng sẽ được lắp đặt giữa các trụ, vận hành lên xuống bằng hệ thống xi lanh thủy lực. Các cửa van được điều khiển tự động, đóng mở theo từng điều kiện thực tế và có chức năng xả đáy đảm bảo tiêu thoát lũ vào mùa mưa.
Không chỉ là đập dâng đơn thuần, công trình này còn có cầu giúp kết nối 2 bờ sông. Đập có cầu và đường với chiều dài 1.400 m, trong đó cầu dài hơn 970 m. Cầu trên đập giúp kết nối 2 bờ sông, tạo thuận lợi cho người dân qua lại giữa tuyến đường Hoàng Sa ở bờ bắc và Trường Sa ở bờ nam.
Đáng chú ý, vào tháng 8/2020, Ủy ban Kiểm tra Trung ương phát hiện công trình có nhiều sai phạm trong quá trình triển khai thực hiện. Trong lúc chờ khắc phục vi phạm, Quảng Ngãi lại gặp khó khăn về ngân sách, cùng với dịch Covid-19 nên phải tạm dừng thi công
Trong đó, nổi cộm nhất là việc tỉnh Quảng Ngãi chi 200 tỷ đồng từ nguồn cải cách tiền lương cho dự án là trái với quy định Chính phủ, vì Trung ương bố trí số tiền này chỉ ưu tiên cho những dự án cấp bách, trong khi đập dâng sông Trà Khúc là dự án đầu tư trung hạn.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận công trình này có nhiều vi phạm, như: chưa phù hợp quy hoạch chung TP. Quảng Ngãi; khi quyết định phê duyệt chủ trương dự án, chưa phù hợp với quy hoạch thủy lợi, chưa phù hợp với quy hoạch ngành giao thông, quy hoạch tài nguyên nước; chưa có quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và không cân đối được nguồn vốn.
Tại báo cáo thẩm tra kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2021, Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội liên tục trích dẫn báo cáo của Kiểm toán Nhà nước về dự án này. Theo đó, Dự án đập dâng sông Trà Khúc bị “điểm danh” vì điều chỉnh vốn lớn, quyết định đầu tư chưa xác định rõ nguồn vốn, xác định tổng mức đầu tư thiếu chính xác.
Cụ thể, dự án được điều chỉnh tổng mức đầu tư 2 lần từ 60,648 tỷ đồng lên 1.498 tỷ đồng (gấp hơn 24 lần).
Vừa qua, tại buổi kiểm tra dự án này Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh nhiều lần đốc thúc chủ đầu tư phải đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành dự án vào cuối năm 2023.
Nhưng theo đại diện chủ đầu tư dự án là Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho biết; vì nguyên nhân khách quan do chưa sắp xếp được nguồn vốn, nên tỉnh quyết định gia hạn dự án thêm 2 năm, tiến độ từ năm 2018 – 2021 gia hạn đến cuối năm 2023 phải giãn tiến độ đến tháng 8/2024.
Lý giải cho việc liên tục chậm tiến độ phải nhiều lần xin gia hạn lãnh đạo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, vướng mắc lớn nhất hiện nay là chưa thể xác định giá đất ở, tính tiền sử dụng đất khi nhà nước bố trí đất tái định cư cho một số hộ dân trong vùng dự án.
Hiện nay, nhiều người dân thôn An Phú (xã Tịnh An, TP Quảng Ngãi) có đất đai, nhà cửa nằm trong vùng dự án vẫn chưa được di dời.
Theo thông tin của chủ đầu tư cho biết, cho đến thời điểm hiện tại dự án đã bố trí vốn được khoảng 1.048 tỷ và cần bố trí thêm khoảng 430 tỷ đồng, tuy nhiên sau khi cân đối, tỉnh chỉ bố trí được 200 tỷ đồng.
Hiện công nhân đang tập trung hoàn thiện phần mặt cầu trên đập ở bờ nam, bên cạnh đó, chủ đầu tư sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan giải quyết vướng mắc về mặt bằng, triển khai thi công phần cầu trước nhằm phục vụ người dân.
Trọng Tâm
