Thỏa thuận sinh lợi của Apple với Google có thể bị đe dọa sau khi thẩm phán Hoa Kỳ ra phán quyết rằng, gã khổng lồ tìm kiếm thuộc sở hữu của Alphabet đang hoạt động độc quyền bất hợp pháp, theo Reuters.
Cụ thể, sau phiên tòa kéo dài 10 tuần, Tòa án liên bang tại Mỹ vừa đưa ra phán quyết Google đã vi phạm quy định về độc quyền trong lĩnh vực tìm kiếm.
Phía nguyên đơn cáo buộc Google có những hành động bất hợp pháp như: trả cho Apple, Samsung và Mozilla hàng tỷ USD mỗi năm để trở thành công cụ tìm kiếm mặc định trên điện thoại và trình duyệt web. Hành động này được cho là bất hợp pháp nhằm duy trì bị thế thống lĩnh trong lĩnh vực tìm kiếm.
Theo ước tính của DOJ, với cách thức này, Google đã dễ dàng chiếm 90% thị phần tìm kiếm trên website và được hưởng lợi cả về doanh thu và thu thập dữ liệu.
Theo các nhà phân tích Phố Wall, để tránh các hình phạt chống độc quyền, Alphabet có thể sử dụng một biện pháp khắc phục là hủy bỏ thương vụ với Apple.
Hãng tin tài chính Bloomberg chỉ ra, năm 2022, Google chi 20 tỷ USD cho Apple – tương đương 36% doanh thu từ quảng cáo tìm kiếm qua trình duyệt Safari – để giành được đặc quyền này. Số tiền này năm 2021 là gần 26 tỷ USD, theo thẩm phán Mehta. Dựa theo hồ sơ tòa án, năm 2020, khoản thanh toán của Google cấu thành 17,5% lợi nhuận hoạt động của Apple.
Hồi tháng 5, truyền thông dẫn tài liệu của Bộ Tư pháp Mỹ cho hay, giao dịch giữa hai “ông lớn” công nghệ Mỹ kéo dài tới ít nhất tháng 9/2026. Apple có quyền đơn phương gia hạn thêm hai năm.
Các nhà phân tích của Evercore ISI nhận xét, phương án tiềm năng nhất hiện nay là thẩm phán ra phán quyết buộc Google không được trả tiền để trở thành mặc định hoặc những công ty như Apple phải chủ động cho người dùng lựa chọn công cụ tìm kiếm hơn là cài đặt mặc định, cũng như cho phép người dùng thay đổi trong cài đặt nếu muốn.
Theo Giáo sư luật Herbert Hovenkamp đến từ Đại học Pennsylvania, nếu sản phẩm đang thống trị thị trường, tốt hơn nên tránh các thỏa thuận độc quyền và bảo đảm bất kỳ giao dịch nào cũng cho người mua quyền tự do lựa chọn sản phẩm thay thế.
Chắc chắn, giai đoạn "khắc phục" có thể kéo dài, sau đó là các kháng cáo có thể lên Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ, Tòa án quận Columbia và Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.
Cuộc tranh cãi pháp lý sau đó có thể diễn ra vào năm 2026.
Nếu sợi dây giữa Google và Apple bị chặt đứt, Apple vẫn còn một số tùy chọn như Microsoft Bing hoặc sản phẩm tìm kiếm mới của OpenAI. Gần đây, “Táo khuyết” thông báo sẽ đưa chatbot ChatGPT lên thiết bị. “Quay lưng” với các thương vụ độc quyền sẽ giúp công ty thoát khỏi sự giám sát của các nhà quản lý.
Nhà phân tích Gadjo Sevilla của Emarketer nhận định, đây là bước lùi tạm thời của Apple, đặc biệt khi họ kiếm được nhiều tiền từ Google. Song, nó cũng là cơ hội để xoay trục giải pháp tìm kiếm AI.
Thỏa thuận với Apple là quan trọng nhất trong các thỏa thuận mặc định của Google, vì iPhone là smartphone được sử dụng nhiều nhất tại Mỹ. Theo Bloomberg, năm 2002, “Táo khuyết” đồng ý sử dụng Google trong trình duyệt Safari miễn phí nhưng sau đó hai bên quyết định chia sẻ doanh thu từ quảng cáo tìm kiếm. Đến tháng 5/2021, Google chi hơn 1 tỷ USD mỗi tháng cho Apple.
Vẫn theo hồ sơ tòa án, Microsoft – chủ sở hữu công cụ tìm kiếm Bing liên tục muốn lôi kéo Apple nhưng bất thành.
Gadjo Sevilla, nhà phân tích tại Emarketer cho biết: "Apple có thể coi đây là một bước thụt lùi tạm thời, đặc biệt là khi họ kiếm được rất nhiều tiền từ thỏa thuận tìm kiếm Google, nhưng đây cũng là cơ hội để họ chuyển hướng sang các giải pháp AI cho các hoạt động tìm kiếm".
Tú Anh (T/h)
