Petimex bán 185 triệu lít xăng dầu không chứng từ nguồn gốc

Thanh tra Chính phủ phát hiện Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex) đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, trị giá 2.841,8 tỷ đồng, nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Hành vi này được xác định có dấu hiệu của ba tội danh theo Bộ luật Hình sự. Hồ sơ, tài liệu vụ việc đã được chuyển đến cơ quan công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

185 triệu lít xăng dầu không có chứng từ nguồn gốc

Theo Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP về việc chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Petimex, qua kiểm tra hồ sơ, tài liệu do doanh nghiệp cung cấp, đoàn thanh tra phát hiện lượng xăng dầu khoảng 185 triệu lít đã được bán ra với giá trị khoảng 2.841,8 tỷ đồng nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc.

Theo kết luận được giải mật và công bố ngày 2/10, qua kiểm tra hồ sơ do Petimex cung cấp, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện doanh nghiệp này đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu với tổng trị giá khoảng 2.841 tỷ đồng nhưng không hề có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp - Ảnh chụp màn hình.

Thanh tra Chính phủ xác định hành vi này có dấu hiệu của các tội trốn thuế theo Điều 200, buôn lậu theo Điều 188 và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, cơ quan này đã chuyển hồ sơ, tài liệu và kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp xem xét, khởi tố, xử lý theo thẩm quyền và quy định pháp luật.

Theo thông tin được công bố, ngày 29/5/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp đã có văn bản thông báo tiếp nhận kiến nghị khởi tố liên quan vụ việc. Việc tiếp nhận kiến nghị không đồng nghĩa các hành vi bị nêu đã được cơ quan tố tụng kết luận là tội phạm.

Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP được ban hành ngày 2/10/2026 và công bố trên cổng thông tin điện tử Thanh tra Chính phủ ngày 22/10/2026.

Nhiều dấu hiệu vi phạm trong hoạt động kinh doanh xăng dầu

Ngoài vụ việc bán 185 triệu lít xăng dầu không có chứng từ chứng minh nguồn gốc, kết luận thanh tra còn chỉ ra nhiều vấn đề liên quan hoạt động bán hàng, quản lý công nợ và sử dụng vốn tại Petimex.

Trong tháng 3/2026, doanh nghiệp bị xác định đã bán 16,268 triệu lít xăng dầu cho 14 khách hàng trước các kỳ điều hành giá, với giá thấp hơn giá thành và trái quy định. Đoàn thanh tra ước tính thiệt hại đối với Petimex khoảng 58,433 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong số này có đơn hàng 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S bán cho Công ty Cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm ngày 6/3/2026. Theo kết luận, giao dịch không phù hợp với hợp đồng nguyên tắc và biên bản ghi nhớ giữa hai doanh nghiệp, gây thiệt hại ước tính khoảng 41,59 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Sau khi đoàn thanh tra làm việc về đơn hàng này, Tổng Giám đốc Petimex và lãnh đạo Phòng Kinh doanh đã bổ sung biên bản sửa đổi, bổ sung có ký lùi ngày để gửi đoàn thanh tra. Hành vi này được xác định có dấu hiệu của tội giả mạo trong công tác theo Điều 359 Bộ luật Hình sự.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, cơ quan này đã chuyển hồ sơ, tài liệu và kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp.

Ở hoạt động kinh doanh quốc tế, Petimex bán hàng tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài với giá thấp hơn chi phí kế toán. Đoàn thanh tra ước tính thiệt hại đối với doanh nghiệp khoảng 322 tỷ đồng.

Kết luận cũng đề cập việc nâng định mức nợ cho Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long, cho phép doanh nghiệp này nợ mà không có tài sản thế chấp hoặc bảo lãnh ngân hàng, gây thiệt hại ước tính khoảng 86,188 tỷ đồng. Bên cạnh đó, chính sách bán hàng cho phép khoản nợ của hai công ty con vượt giá trị tài sản bảo đảm được đánh giá gây thiệt hại khoảng 1,408 tỷ đồng.

Các hành vi nêu trên được Thanh tra Chính phủ xác định có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí và được chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định.

Quỹ bình ổn và dự trữ xăng dầu cũng bị chỉ ra vi phạm

Bên cạnh những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, kết luận thanh tra còn nêu các vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh xăng dầu của Petimex.

Cụ thể, trong tháng 3/2026, doanh nghiệp sử dụng hơn 4,2 tỷ đồng từ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để bù vào giá bán đối với 958.624 lít xăng dầu mua từ thương nhân đầu mối khác, trong khi không có chỉ đạo sử dụng quỹ cho mục đích này. Theo kết luận, hành vi thuộc trường hợp bị xử phạt từ 240 triệu đồng đến 300 triệu đồng.

Trong quý I/2026, lượng xăng RON 95 tồn kho của Petimex thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc tối thiểu trong 28 ngày. Hành vi này thuộc trường hợp bị xử phạt từ 120 triệu đồng đến 140 triệu đồng.

Ở chiều ngược lại, tại Petimex và hai công ty con, trong tháng 3/2026 có những ngày lượng tồn kho xăng dầu vượt 150% mức trung bình của ba tháng liền kề, thậm chí có ngày vượt đến 500%.

Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ các vi phạm hành chính đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền. Cơ quan này đồng thời kiến nghị các cơ quan liên quan rà soát, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và khắc phục những tồn tại trong quản lý nhà nước về kinh doanh xăng dầu.

Petimex có vốn nhà nước chiếm hơn 98%

Theo kết luận thanh tra, Petimex có vốn điều lệ 873,239 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 98,63%. Doanh nghiệp có 8 chi nhánh, 4 công ty con và 5 công ty liên kết, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán, trong giai đoạn 2022-2025, hoạt động kinh doanh xăng dầu của Petimex đóng góp 7.878 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước.

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an và UBND tỉnh Đồng Tháp triển khai các nội dung theo kết luận. Bộ Công an được kiến nghị chỉ đạo cơ quan điều tra giải quyết các kiến nghị khởi tố đã chuyển, tiếp tục xem xét những hành vi có dấu hiệu tội phạm và thông báo kết quả giải quyết.

Đối với UBND tỉnh Đồng Tháp, cơ quan thanh tra kiến nghị rà soát, thanh tra, kiểm tra để làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan; xử lý theo quy định nếu phát hiện sai phạm.

Riêng Petimex được yêu cầu chủ động khắc phục tồn tại, tuân thủ quy định pháp luật trong kinh doanh xăng dầu, quản lý và sử dụng vốn, tài sản nhà nước, đồng thời nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng vốn.

Những nội dung được nêu trong kết luận cho thấy phạm vi thanh tra không chỉ dừng ở lượng xăng dầu trị giá hàng nghìn tỷ đồng thiếu chứng từ chứng minh nguồn gốc, mà còn liên quan đến cơ chế bán hàng, quản trị công nợ, kiểm soát hàng tồn kho và quản lý tài sản có vốn nhà nước. Việc xác định trách nhiệm pháp lý cụ thể đối với từng hành vi thuộc thẩm quyền của các cơ quan chức năng trong quá trình xem xét, xử lý tiếp theo.