Năm năm trước, Nikola - một startup xe điện với tham vọng lớn trong lĩnh vực xe tải chạy bằng pin và hydro - được định giá hơn 30 tỷ USD. Nhưng hôm qua, công ty này chính thức nộp đơn xin phá sản, kết thúc một chương đầy kịch tính trong lịch sử ngành công nghiệp xe điện.
 |
| Khi niêm yết trên sàn Nasdaq vào tháng 6/2020, Nikola nhanh chóng trở thành tâm điểm của giới đầu tư. |
Khi niêm yết trên sàn Nasdaq vào tháng 6/2020, Nikola nhanh chóng trở thành tâm điểm của giới đầu tư. Trong những ngày đầu giao dịch, cổ phiếu công ty tăng hơn 100%, phản ánh niềm tin mạnh mẽ của thị trường rằng đây sẽ là đối thủ tiềm năng của Tesla. Thậm chí, với sự quan tâm từ General Motors (GM), Nikola còn từng được so sánh với Ford về vốn hóa thị trường.
Tuy nhiên, kỳ vọng nhanh chóng sụp đổ. Những lời hứa hẹn về hàng nghìn chiếc xe tải chỉ trở thành viễn cảnh xa vời. Trong năm 2023, Nikola chỉ sản xuất được chưa đến 400 xe tải, một con số quá nhỏ so với những gì công ty cam kết khi lên sàn. Hôm nay, Nikola chỉ còn vỏn vẹn 47 triệu USD tiền mặt trong khi nợ lên đến 350 triệu USD.
CEO Nikola, ông Steve Girsky, thừa nhận rằng “các yếu tố thị trường và kinh tế vĩ mô” đã tác động tiêu cực đến công ty. Nhưng những vấn đề nội bộ mới là điều nhấn chìm Nikola.
Công ty bị cáo buộc làm giả tiến độ phát triển sản phẩm, đặc biệt là vụ bê bối năm 2020 khi Hindenburg Research - một quỹ đầu cơ chuyên bán khống - công bố báo cáo tố cáo Nikola lừa đảo. Báo cáo này chỉ ra rằng đoạn video quảng bá xe tải của Nikola thực chất là một sản phẩm dàn dựng, trong đó xe tải không tự vận hành mà chỉ đơn giản là được "đẩy trôi xuống dốc". Vụ việc này đã khiến nhà sáng lập Trevor Milton bị bắt giữ và sau đó bị kết án 4 năm tù.
 |
| Nikola đã đi từ hy vọng sản xuất xe điện trị giá 30 tỷ đô la đến phá sản chỉ trong vòng năm năm như thế nào? |
Không chỉ dừng lại ở đó, Nikola còn phải trả 125 triệu USD để giải quyết vụ kiện với Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), làm lung lay niềm tin của nhà đầu tư.
Sau vụ bê bối, giá cổ phiếu Nikola liên tục lao dốc, mất đến 99,7% giá trị chỉ trong vòng một năm. Hôm thứ Tư vừa qua, cổ phiếu công ty tiếp tục giảm thêm 39%, gần như bị xóa sổ hoàn toàn.
Chuyên gia phân tích tài chính Danni Hewson nhận định: “Có thể, trong một bối cảnh chính trị và kinh tế khác, Nikola sẽ có cơ hội xoay chuyển tình thế. Nhưng với sự thay đổi trong tâm lý thị trường và những khó khăn chung của ngành xe điện, công ty này đã đi vào vết xe đổ của Fisker, Arrival và Lordstown Motors.”
Hiện tại, tài sản và quyền sở hữu trí tuệ của Nikola đang được thanh lý để bảo toàn giá trị cho các chủ nợ. Mặc dù công ty đã có một số bước tiến trong công nghệ xe tải chạy bằng hydro, nhưng việc thiếu hụt cơ sở hạ tầng và thất bại thương mại đã khiến những nỗ lực này trở thành giấc mơ xa vời.
Nhìn lại, câu nói của Nikola Tesla - nhà phát minh vĩ đại mà công ty này được đặt tên theo - dường như phản ánh đúng thực tế của các cổ đông Nikola hôm nay: “Bạn có thể sống để chứng kiến những nỗi kinh hoàng do con người tạo ra vượt quá khả năng hiểu biết của bạn.”
