Những bài học từ quê hương Phần Lan của thương hiệu Nokia – “gã khổng lồ” công nghệ một thời

Lần đầu tiên Bộ trưởng phụ trách về thông tin và truyền thông hai nước Việt Nam và Phần Lan gặp nhau và thảo luận về các định hướng, ưu tiên thúc đẩy hợp tác song phương.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh rằng, chuyến thăm đã mở ra nhiều bài học giá trị về cách vận hành chính quyền và xã hội tại quốc gia này.

Phần Lan có dân số chỉ khoảng 5,6 triệu người, nổi tiếng với hệ thống chính quyền khi lực lượng cán bộ nhà nước chiếm tới 5-6% tổng dân số. Đặc biệt, tại thủ đô Helsinki, trong số 700.000 cư dân, có đến 39.000 người làm việc cho các cơ quan nhà nước.

Ở Phần Lan, chính quyền hoạt động giống như một doanh nghiệp lớn, không ngừng hợp tác và đổi mới, giúp quốc gia này trở thành một trong những điểm sáng về công nghệ và sáng tạo trên thế giới.

Một trong những điểm đáng học hỏi từ Phần Lan là sự chú trọng vào chuyển đổi số.

Đoàn công tác Bộ TT&TT làm việc với lãnh đạo Tập đoàn Nokia.

Thành phố Helsinki dành 20% ngân sách hàng năm cho chuyển đổi số, trong khi con số này tại Việt Nam còn rất khiêm tốn, dưới 1%.

Helsinki áp dụng chiến lược sử dụng dữ liệu hiệu quả qua 4 hướng: mở dữ liệu cho doanh nghiệp để thúc đẩy sáng tạo, vận hành thành phố thông minh hơn, ra quyết định dựa trên bằng chứng dữ liệu, và cung cấp các dịch vụ cá nhân hóa cho người dân.

Bộ trưởng cũng nhắc đến mô hình mở cửa sáng tạo của Helsinki, khi toàn bộ thành phố được biến thành một nền tảng khuyến khích sự sáng tạo từ khắp nơi trên thế giới. Hiện có 55 công ty đang phát triển các dự án trên nền tảng này.

Ngoài ra, Phần Lan còn tiên phong chuyển đổi từ mô hình R&D truyền thống sang RDI (Nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo), nhấn mạnh tầm quan trọng của sáng tạo trong đời sống hàng ngày. Đây là điểm mà Việt Nam có thể học tập để thúc đẩy sự phát triển công nghệ và đổi mới.

Bộ trưởng cũng không quên nhắc đến bài học từ sự sụp đổ của Nokia. Dù là cú sốc lớn, nó đã giúp Phần Lan không phụ thuộc vào một công ty duy nhất, tạo đà cho sự phát triển của hàng loạt startup. Hiện tại, dù chỉ có 5,6 triệu dân, Phần Lan đã sở hữu 12 "kỳ lân" công nghệ - minh chứng rõ ràng cho sự thành công trong đổi mới và khởi nghiệp.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng và Bộ trưởng Bộ Kinh tế và Việc làm Phần Lan Wille-Werner Rydman tại buổi làm việc.

Trong lĩnh vực viễn thông, Phần Lan đang chuẩn bị ra mắt công nghệ Open RAN trên nền tảng cloud vào năm 2024 và có thể ra mắt 6G vào năm 2028 – sớm hơn 2 năm so với dự kiến. Mạng 6G sẽ được xây dựng trên nền tảng AI, với mục tiêu tăng gấp 3-5 lần dung lượng nhưng không tiêu thụ thêm nhiều năng lượng so với mạng 5G.

Về khởi nghiệp, Phần Lan tạo điều kiện thuận lợi với chi phí khởi nghiệp không quá cao. Nhiều startup khởi đầu chỉ với vài chục nghìn USD nhưng sau đó có thể bán lại với giá trị hàng triệu USD, thúc đẩy phong trào khởi nghiệp mạnh mẽ.

Các trường đại học, như Aalto, đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới. Mỗi năm, trường sản sinh ra từ 70-100 startup và khuyến khích sinh viên tạm nghỉ học để theo đuổi dự án riêng. Các trung tâm đổi mới tại Phần Lan không chỉ cung cấp không gian làm việc mà còn kết nối startup với nhà đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp lớn.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định chuyến đi này đã mang lại nhiều góc nhìn và bài học giá trị, giúp Việt Nam có thêm nhiều gợi ý để học hỏi và phát triển. Việc không ngừng học hỏi từ những quốc gia tiên tiến sẽ là chìa khóa quan trọng để đất nước chúng ta tiến xa hơn trên hành trình phát triển và đổi mới.