Nghị định 343 đặt quy trình xử lý xung đột thông tin trên không gian mạng

Chính phủ đã ban hành Nghị định 343/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và ngăn chặn xung đột thông tin trên không gian mạng.

Điểm đáng chú ý của nghị định là thiết lập một quy trình xử lý tương đối đầy đủ, từ khi phát hiện, tiếp nhận vụ việc đến chặn lọc, khắc phục và loại trừ xung đột thông tin.

Chủ quản hệ thống phải chủ động xử lý

Theo quy định, chủ quản hệ thống thông tin có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý xung đột thông tin thuộc phạm vi quản lý và phối hợp với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng để ứng cứu sự cố.

Trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC - Security Operations Center) là một đơn vị gồm các chuyên gia bảo mật giàu kinh nghiệm, sử dụng hàng loạt quy trình đánh giá, cảnh báo trên một hệ thống giám sát tập trung nhằm xử lý toàn bộ các vấn đề an ninh.

Lực lượng chuyên trách có trách nhiệm tiếp nhận, phân tích và xử lý xung đột thông tin trên không gian mạng giữa các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài thuộc phạm vi nghị định.

Việc chặn lọc thông tin do doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet thực hiện khi xác định được nguồn gốc xung đột gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia; xác định rõ tính hợp lý trong yêu cầu của bên bị xung đột hoặc có yêu cầu bằng văn bản, hay yêu cầu thông qua hệ thống kỹ thuật phục vụ chỉ huy, điều hành của lực lượng chuyên trách.

Nghị định đồng thời yêu cầu việc chặn lọc phải đúng thẩm quyền, đúng đối tượng và không làm ảnh hưởng đến hoạt động hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Doanh nghiệp viễn thông phải phối hợp xử lý

Khi xảy ra xung đột thông tin, chủ quản hệ thống chịu trách nhiệm tổ chức khắc phục trong phạm vi quản lý, xây dựng phương án xử lý, tổng hợp và báo cáo tình hình, kết quả khắc phục cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng.

Đối với các vụ việc liên quan quốc phòng, an ninh quốc gia và cơ quan nhà nước, lực lượng chuyên trách phối hợp với cơ quan chủ quản hệ thống thông tin để tổ chức khắc phục theo quy định.

Các biện pháp khắc phục được áp dụng khi xác định có xung đột thông tin, vụ việc gây ảnh hưởng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân và có yêu cầu hoặc chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền đối với vụ việc liên quan đến quốc phòng, an ninh.

Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet có trách nhiệm phối hợp với lực lượng chuyên trách để loại trừ xung đột, đồng thời thực hiện biện pháp kỹ thuật, cung cấp thông tin, dữ liệu theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Phân rõ đầu mối giữa các cơ quan

Nghị định phân công Bộ Quốc phòng chủ trì chặn lọc, khắc phục và loại trừ xung đột thông tin liên quan đến cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân, chức năng, nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng; phối hợp với Bộ Công an trong các vụ việc liên quan an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Bộ Công an chủ trì đối với các vụ việc liên quan an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và phối hợp với Bộ Quốc phòng khi có nội dung liên quan quốc phòng.

Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp về hướng dẫn, điều phối kỹ thuật và yêu cầu doanh nghiệp viễn thông, Internet thực hiện các biện pháp chặn lọc, khắc phục, loại trừ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trong lĩnh vực báo chí, phát thanh, truyền hình và môi trường thông tin điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng trong quản lý và xử lý thông tin xung đột theo quy định pháp luật.

Việc loại trừ xung đột chỉ được thực hiện khi xác định rõ nguồn gốc, có đủ nhân lực, biện pháp công nghệ, kỹ thuật và đấu tranh ngoại giao để xử lý; đồng thời tổ chức, cá nhân liên quan đến nguồn thông tin gây xung đột được thông báo trực tiếp hoặc gián tiếp qua điện thoại, email hoặc hệ thống thông tin đại chúng.

Với doanh nghiệp và chủ quản hệ thống thông tin, quy định mới đặt ra yêu cầu rõ hơn về khả năng phát hiện, phối hợp và khắc phục sự cố, thay vì chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra.