Những tháng đầu năm 2021, dù kinh tế được dự báo có triển vọng lớn hơn năm 2020, nhưng thực tế còn nhiều khó khăn, thách thức khi dịch bệnh chưa được kiểm soát và biến chủng mới của vi rút SARS-CoV-2 đã xuất hiện ở nhiều quốc gia.
Trong nước, tiếp tục đà phát triển của cuối năm 2020, kinh tế vĩ mô tháng đầu năm 2021 ghi nhận nhiều khởi sắc, hoạt động của các doanh nghiệp dần quay lại quỹ đạo bình thường mang lại nhiều hi vọng. Tuy nhiên, cuối tháng 1 đầu tháng 2, sự bùng phát trở lại của dịch bệnh Covid-19 đúng vào thời điểm Tết nguyên đán Tân Sửu đã ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động xuất nhập khẩu.
Hội nghị được tổ chức tại trụ sở của Tổng cục Hải quan (ảnh: internet)
Trước bối cảnh đó, với quyết tâm hoàn thành mục tiêu kép, vừa thực hiện nghiêm các biện pháp chống dịch, vừa tích cực hỗ trợ khơi thông hoạt động xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan đã khẩn trương, quyết liệt triển khai các chương trình hành động thực hiện nhiệm vụ, giải pháp tại các Nghị quyết điều hành kinh tế vĩ mô và một số Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về một số biện pháp cấp bách phòng chống dịch Covid 19.
Trong đó, công tác cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa, tự động hóa quy trình thủ tục hải quan, tạo thuận lợi thương mại được ngành Hải quan đặt lên hàng đầu.
Ngay từ đầu năm, Tổng cục Hải quan đã tích cực triển khai 2 đề án trọng tâm gồm: Đề án cải cách mô hình kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu theo Quyết định 38/QĐ-TTg ngày 12/1/2021 của Thủ tướng Chính phủ và chủ trương thuê dịch vụ công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số theo Quyết định 97/QĐ-BTC ngày 26/1/2021 của Bộ Tài chính.
Đây là 2 đề án lớn của Ngành với mục tiêu xây dựng Hải quan Việt Nam hiện đại ngang tầm Hải quan các nước phát triển hàng đầu thế giới, góp phần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực hoạt động, hiện đại hóa hải quan, cải cách toàn diện, ứng dụng công nghệ của Cách mạng công nghiệp 4.0, tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh.
Bên cạnh đó, trong quý I/2021, Tổng cục Hải quan đã hoàn thành 5 đề án trọng tâm trình Chính phủ, 4 đề án trình Bộ Tài chính và 21 đề án trình Tổng cục.
Tổng cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành, trình Bộ Tài chính ký ban hành 4 Thông tư và 1 Quyết định.
Công tác cải cách thủ tục hành chính (TTHC) của Tổng cục Hải quan trong quý I/2021 tiếp tục được triển khai mạnh mẽ theo hướng tạo thuận lợi và giảm chi phí tuân thủ TTHC cho doanh nghiệp. Đề xuất bãi bỏ thủ tục không cần thiết; cắt giảm, đơn giản hóa TTHC; cắt giảm điều kiện kinh doanh nhằm tiết kiệm chi phí cho cộng đồng doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm các yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan. Công tác kiểm tra chuyên ngành (KTCN) được Tổng cục Hải quan chủ động thực hiện triển khai các nhiệm vụ theo kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Trong công tác thu ngân sách, theo số liệu sơ bộ, trong quý I/2021, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đã đạt 153,65 tỷ USD, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, tổng trị giá xuất khẩu đạt 78,18 tỷ USD, tăng 23,3% và tổng trị giá nhập khẩu là 75,47 tỷ USD, tăng 26,6%.
Với kết quả này, quy mô xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong quý I/2021 đã tăng 30,63 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tăng 14,79 tỷ USD và nhập khẩu tăng 15,84 tỷ USD. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2021 thặng dư là 2,71 tỷ USD, giảm 28% so với mức thặng dư 3,76 tỷ USD của 3 tháng đầu năm 2020.
Bằng nhiều nỗ lực tạo thuận lợi thương mại và chống thất thu, số thu ngân sách nhà nước của ngành Hải quan quý I/2021 đạt 88.458 tỷ đồng, bằng 28,1% dự toán được giao (315.000 tỷ đồng), bằng 26,7% chỉ tiêu phấn đấu (331.000 tỷ đồng), tăng 9.595 tỷ đồng, tăng tương đương 12,17% so với cùng kỳ năm trước. Số thu của 08 Cục Hải quan tỉnh, thành phố nêu trên chiếm 80% tổng dự toán toàn ngành. Tính đến ngày 31/03/2021, số thu đạt 68.213 tỷ đồng, bằng 26,91% dự toán, bằng 25,71% chỉ tiêu phấn đấu, tăng 17,01% so với cùng kỳ năm trước.
Trong quý I/2021, tình hình hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới có chiều hướng giảm hơn so với năm 2020, song tính chất các vụ việc rất phức tạp, thủ đoạn của các đối tượng buôn lậu tinh vi hơn, số lượng hàng hóa vi phạm bị giữ nhiều hơn. Trong đó đặc biệt trên tuyến hàng không, số vụ vi phạm bị bắt giữ tăng mạnh, mặt hàng vi phạm chủ yếu là các hàng cấm, hàng nhỏ gọn, có giá trị cao, dễ cất giấu như: ma túy; vũ khí; vàng; các sản phẩm động vật hoang dã nằm trong danh mục CITES như: sừng tê giác, ngà voi, vảy tê tê; điện thoại; thuốc lá; rượu...
Với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính phối hợp với các Bộ, Ngành, cơ quan chức năng tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; chỉ đạo các đơn vị triển khai nghiêm túc, có hiệu quả nhiều biện pháp quan trọng góp phần đảm bảo an toàn an ninh xã hội và phòng chống tội phạm.
Trong công tác kiểm tra sau thông quan, ngay tháng 1/2021, Tổng cục Hải quan đã ban hành công văn yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố đánh giá công tác kiểm tra sau thông quan từ khi Nghị định 59/2018/NĐ-CP ngày 20/4/2018 ban hành và kết quả thực hiện các nội dung của Chỉ thị số 7180/CT-TCHQ, định hướng công tác kiểm tra sau thông quan giai đoạn tiếp theo để chuẩn bị cho Hội nghị Kiểm tra sau thông quan toàn quốc.
Xây dựng kế hoạch định hướng đấu tranh chống gian lận về xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp hàng xuất khẩu vào EU và Ấn Độ; Tiếp tục triển khai Kế hoạch định hướng, kế hoạch chi tiết và thực hiện kiểm tra sau thông quan đối với các chuyên đề kiểm tra sau thông quan “mặt hàng xe máy nhập khẩu”; “mặt hàng đá xây dựng”; “mặt hàng ô tô con CKD nhập khẩu”; “mặt hàng Than gáo dừa xuất khẩu”; “mặt hàng Than Bi-tum nhập khẩu”, “chuyên đề thuốc tân dược”.
Tại hội nghị các đơn vị thuộc và trực thuộc đã thảo luận các vấn đề về nhiều mặt công tác.
PV (t/h)
