Ngân hàng bước vào kỷ nguyên dữ liệu và AI

Ngày 18/8/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” với chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI”, cùng thông điệp “Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số”.

Các vị đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước tới dự sự kiện.

Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại sự kiện có đồng chí Phạm Đức Ấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Sự kiện có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, các Vụ, Cục thuộc Ngân hàng Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước khu vực. Cùng với đó là đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), các tổ chức quốc tế, hiệp hội, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và các cơ quan thông tấn, báo chí.

Từ số hóa sang khai thác dữ liệu và AI

Năm 2026 đánh dấu năm thứ năm liên tiếp Ngân hàng Nhà nước tổ chức chuỗi sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng, đồng thời là năm tổng kết 5 năm triển khai Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 theo Quyết định số 810/QĐ-NHNN ngày 11/5/2021.

Trên nền tảng đó, toàn ngành tiếp tục triển khai Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030 theo Quyết định số 3579/QĐ-NHNN ngày 3/11/2025.

Đây cũng là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong quá trình ngành Ngân hàng cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, gắn với triển khai Đề án 06 và Chương trình chuyển đổi số quốc gia.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu khai mạc sự kiện.

“Chuyển đổi số ngành Ngân hàng hướng tới việc tích hợp, chia sẻ và khai thác dữ liệu hiệu quả trên cơ sở ứng dụng AI có trách nhiệm, qua đó phát triển các dịch vụ ngân hàng thông minh, an toàn, thuận tiện, mọi lúc, mọi nơi; đồng thời giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh tại phát biểu khai mạc.

Theo Phó Thống đốc, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước. Bám sát định hướng này, ngành Ngân hàng lựa chọn chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo” cho sự kiện năm 2026, với thông điệp “Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số”.

Phó Thống đốc cho biết, sự kiện năm 2026 đồng thời đánh dấu chặng đường 5 năm chuyển đổi số của ngành Ngân hàng, từ kết nối, khai thác dữ liệu dân cư, mở rộng hệ sinh thái số đến hướng tới xây dựng hệ sinh thái ngân hàng thông minh. Đây cũng là dịp để ngành nhìn lại những kết quả đã đạt được, giới thiệu các sản phẩm, dịch vụ nổi bật và tiếp tục xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn mới.

“Lấy hiệu quả thực chất và lợi ích của người dân, doanh nghiệp làm thước đo”, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới tạo ra những giá trị thiết thực hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Theo định hướng được đặt ra tại sự kiện, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng không còn đơn thuần là câu chuyện đầu tư công nghệ hay số hóa quy trình. Trọng tâm đang dịch chuyển sang khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và hình thành các hệ sinh thái dịch vụ số có khả năng kết nối sâu rộng hơn.

Trong quá trình đó, dữ liệu và AI được xác định là những công cụ quan trọng, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, tạo ra các dịch vụ thuận tiện, an toàn và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

Những nền tảng quan trọng sau 5 năm chuyển đổi số

Sau 5 năm triển khai kế hoạch chuyển đổi số, ngành Ngân hàng đã ghi nhận những chuyển biến đáng kể trên nhiều phương diện, từ hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm số đến kết nối dữ liệu và tăng cường an ninh, an toàn hệ thống.

Về thể chế và công tác chỉ đạo, Ngân hàng Nhà nước đã nghiên cứu, tham mưu trình cấp có thẩm quyền và ban hành theo thẩm quyền nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt.

Cùng với đó, nhiều quy định liên quan đến an ninh, an toàn hoạt động ngân hàng được hoàn thiện, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý và tạo điều kiện ứng dụng những công nghệ mới, trong đó có xác thực qua VNeID và các giải pháp chuẩn hóa an toàn hệ thống thông tin.

Ngân hàng Nhà nước cũng kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của ngành, tập trung vào 5 trụ cột gồm phát triển khoa học, công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; dữ liệu và Đề án 06. Kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Nghị quyết số 57 được ban hành với 105 nhiệm vụ trọng tâm, tạo cơ sở định hướng cho việc triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn ngành.

Ngân hàng bước vào kỷ nguyên dữ liệu và AI

Hạ tầng thanh toán ngày càng kết nối sâu rộng

Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số tiếp tục được đầu tư, nâng cấp. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng hoạt động ổn định, an toàn và hiệu quả; các hệ thống chuyển mạch tài chính, bù trừ điện tử tiếp tục được tích hợp, kết nối với nhiều sản phẩm, dịch vụ và nền tảng của các ngành, lĩnh vực khác.

Việc thanh toán các dịch vụ công qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia được thúc đẩy, tập trung ở nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục và giao thông. Mạng lưới ATM, POS và các điểm chấp nhận thanh toán qua POS, QR Code ngày càng được mở rộng, phủ tới hầu hết các địa phương trên cả nước.

Hoạt động hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và một số quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore cũng được triển khai, đồng thời tiếp tục mở rộng với các đối tác khác.

Đáng chú ý, các tổ chức tín dụng đã dành nguồn lực lớn cho đầu tư hạ tầng số, ứng dụng công nghệ mới, nghiên cứu phát triển sản phẩm, tăng cường an toàn, an ninh mạng và đào tạo nguồn nhân lực số.

Thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh

Cùng với hạ tầng, hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ ngân hàng số ngày càng đa dạng, được kết nối và tích hợp với nhiều ngành, lĩnh vực khác, đem lại trải nghiệm thuận tiện hơn cho khách hàng.

Đến hết năm 2025, gần 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán. Tại nhiều tổ chức tín dụng, tỷ lệ giao dịch qua các kênh số đã vượt 95%. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt tương đương hơn 28 lần GDP.

Trong giai đoạn 2021-2025, số lượng và giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng bình quân lần lượt 58,86% và 24,36% mỗi năm.

Đà tăng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Trong 6 tháng đầu năm, so với cùng kỳ năm 2025, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,28%, trong khi giá trị giao dịch tăng 12,24%.

Những con số này cho thấy thanh toán số đang ngày càng trở thành một phần thiết yếu trong hoạt động kinh tế và đời sống, đồng thời tạo nền tảng dữ liệu lớn để ngành Ngân hàng tiếp tục phát triển các mô hình dịch vụ thông minh.

Toàn cảnh sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” với chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI”

Dữ liệu trở thành tài sản cốt lõi

Một trong những trọng tâm của chuyển đổi số ngân hàng trong giai đoạn mới là xây dựng, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả dữ liệu.

Ngành Ngân hàng tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý cũng như phát triển sản phẩm, dịch vụ, hướng tới yêu cầu dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Trong triển khai Đề án 06, Ngân hàng Nhà nước phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để làm sạch dữ liệu, xác minh và đối chiếu thông tin sinh trắc học của khách hàng, phục vụ các hoạt động nghiệp vụ.

Đến ngày 31/7/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công cho hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng để ngành Ngân hàng chuyển từ giai đoạn số hóa dữ liệu sang khai thác dữ liệu phục vụ quản trị, nhận diện khách hàng, phòng ngừa rủi ro và phát triển các sản phẩm, dịch vụ cá nhân hóa.

An toàn phải đi cùng tốc độ số hóa

Cùng với việc mở rộng các dịch vụ số, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống và phòng ngừa gian lận, lừa đảo tiếp tục được đặt ở vị trí trọng yếu.

Ngân hàng Nhà nước thường xuyên chỉ đạo các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng trong phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) đã được triển khai, góp phần cảnh báo sớm các dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo trên các kênh thanh toán số.

Từ khi triển khai đến hết ngày 6/8/2026, hệ thống SIMO đã cảnh báo hơn 4,9 triệu lượt khách hàng về các tài khoản thanh toán, ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật. Trong số này, hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng hơn 5,5 nghìn tỷ đồng.

Đáng chú ý, ngày 23/6/2026, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước đã tổ chức Hội nghị ký kết và triển khai Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp giữa hai bên trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến, tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng và ngành Ngân hàng.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức và thời gian chờ đối với khách hàng cá nhân chuyển tiền trực tuyến đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận khoản tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng một năm liền kề trước đó.

Số hóa toàn trình, thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Chuyển đổi số cũng được gắn chặt với cải cách hành chính nhằm giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhiều năm liên tục, Ngân hàng Nhà nước nằm trong nhóm dẫn đầu các bộ, ngành về Chỉ số cải cách hành chính. Ngành đã đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 269/298 thủ tục hành chính, đạt tỷ lệ 90,3%, đồng thời cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh.

Trong năm 2025, Ngân hàng Nhà nước cung cấp thêm 32 dịch vụ công toàn trình, nâng tổng số dịch vụ công toàn trình lên 57 dịch vụ; hoàn thành việc nâng cấp 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp lên dịch vụ công toàn trình.

Cùng với cải cách thủ tục, tinh thần đổi mới sáng tạo được thúc đẩy trong toàn ngành thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, các hoạt động thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Hội thi Chuyển đổi số ngành Ngân hàng cùng nhiều chương trình khuyến khích cán bộ đề xuất sáng kiến từ thực tiễn.

Trong năm 2025, toàn ngành ghi nhận khoảng 1.460 sáng kiến với sự tham gia của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng trong nước và ngân hàng nước ngoài. Trong đó, 37 sáng kiến số được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, 51 đơn vị trong toàn ngành đã ghi nhận 200 sáng kiến số, trong đó 17 sáng kiến được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ.

Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang bước sang một giai đoạn mới: từ số hóa quy trình và dịch vụ sang khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và kiến tạo hệ sinh thái số.

Trong chặng đường tiếp theo, bài toán không chỉ nằm ở việc ngân hàng có bao nhiêu công nghệ mới, mà quan trọng hơn là công nghệ, dữ liệu và AI được sử dụng như thế nào để nâng cao chất lượng quản trị, kiểm soát rủi ro, tạo ra sản phẩm phù hợp hơn và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Đó cũng là nền tảng để ngành Ngân hàng tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong chuyển đổi số, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế số, xã hội số và Chính phủ số.