Ngăn chặn xăng dầu giả bằng cách nào?

Theo ông Nguyễn Văn Thanh - nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Ôtô Việt Nam, những vụ cháy xe thời gian gần đây nhiều khả năng xuất phát từ xăng giả. Khi chưa phát hiện ra các vụ làm giả xăng dầu, các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều nguyên nhân như thời tiết, chất lượng phương tiện, các tài xế độ nâng cấp, gia cố phương tiện. Xăng giả ảnh hưởng đến chất lượng máy móc và có thể kích nổ bất kỳ lúc nào để gây ra cháy nổ.

Các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp, siết chặt quản lý chất lượng xăng dầu để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Đại diện Bộ Khoa học Công nghệ cho biết, việc thanh tra, kiểm tra và trinh sát được thực hiện thường xuyên. Nhiều thông tin về xăng giả, kém chất lượng đã được phát hiện kịp. Hiện Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường đã thiết lập hệ thống các tổ chức kỹ thuật đủ năng lực để kiểm tra đánh giá, thử nghiệm chất lượng xăng dầu nhanh nhất để cung cấp kết quả cho các cơ quan chức năng. Đồng thời ban hành nhiều văn bản quản lý chất lượng xăng dầu.

Ví dụ đối với xăng dầu sản xuất, pha chế trước khi đưa vào lưu thông phải đăng ký theo quy định pháp luật và chứng nhận phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; xăng dầu nhập khẩu phải được kiểm tra nhà nước về chất lượng, đánh giá sự phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trước thông quan.

Sản xuất và kinh doanh xăng dầu hiện là lĩnh vực đan xen nhiều đơn vị quản lý, cụ thể về chất lượng thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng (Bộ KHCN), về nhập khẩu là biên phòng (nhập lậu) và Hải quan (nhập công khai); khi hàng vào nội địa thì trách nhiệm của Quản lý thị trường và Vụ Thị trường trong nước Bộ Công thương.

Phần lớn các vụ việc tại địa phương đều do các cơ quan chức năng từ trung ương về phát hiện, từ đây đặt câu hỏi tại sao chính quyền địa phương không biết. Theo đó về góc độ hàng hoá lưu thông trên thị trường, quản lý thị trường phải có trách nhiệm phối hợp với cơ quan đo lường địa phương thường xuyên kiểm tra, giám sát quản lý thị trường, đặc biệt với kênh phân phối xăng dầu. Khi phát hiện ra xăng giả nghiệm trọng cần phải đồng loạt ra quân kiểm tra chất lượng xăng dầu trên phạm vi toàn quốc.

Theo PGS.TS Hoàng Mạnh Hùng (nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an), cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước, bởi hiện cả nước có trên 50 đầu mối xăng dầu lớn nên việc quản lý phải quy trách nhiệm từng đầu mối. Tiêu chuẩn xăng không chỉ có chỉ số octan mà phải xét nghiệm tất cả các thành phần có trong xăng, do đó các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp, siết chặt quản lý chất lượng xăng dầu để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Thời gian vừa qua, cơ quan Công an đã phát hiện và bắt giữ hàng triệu lít xăng giả, xăng kém chất lượng. Ngoài việc làm hư hỏng động cơ, ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, tình trạng xăng giả còn phá hoại nền kinh tế đất nước và từ đây đặt ra bài toán phải quản lý chặt kênh phân phối, đặc biệt với các đầu mối xăng dầu lớn trong cả nước để ngăn tình trạng xăng dầu giả.

P.V