Dưới đây là một số lưu ý cho doanh nghiệp trong quy định của Luật đầu tư PPP về lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP do nhà đầu tư tư nhân đề xuất.
aa
Luật đầu tư theo hình thức công tư năm 2020 có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 (Luật đầu tư PPP), tiếp đó có Nghị định số 35/2021/NĐ-CP ngày 29/3/20021 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật đầu tư PPP. Với những quy định minh bạch hơn trong quản lý hoạt động đầu tư theo hình thức công tư, thông thoáng đơn giản hơn về thủ tục hành chính, kỳ vọng Luật đầu tư PPP sẽ là đòn bẩy pháp lý vững chắc thu hút được nhiều nhà đầu tư tư nhân tham gia dự án PPP, góp phần giải tỏa áp lực về nguồn vốn đầu tư đối với nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng của Việt Nam, theo dự báo của Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) sẽ vào khoảng 480 tỷ USD cho giai đoạn 2017-2030. Tuy nhiên, vẫn có nhiều bất cập trong quá trình thực thi. Dưới đây là một số lưu ý cho doanh nghiệp trong quy định của Luật đầu tư PPP về lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP do nhà đầu tư tư nhân đề xuất.
Nhà đầu tư tư nhân có thể đề xuất tham gia dự án PPP đối với các lĩnh vực, quy mô và dự án PPP quy định tại tại điều 4 Luật đầu tư PPP và điều 5 Nghị định 35. Tuy nhiên, các thông tin phải công khai, minh bạch quy định tại điều 9 Luật đầu tư PPP như quyết định chủ trương đầu tư, quyết định phê duyệt dự án PPP, thông báo mời sơ tuyển, thông báo mời thầu, danh sách ngắn, kết quả lựa chọn nhà đầu tư, nội dung chính của hợp đồng dự án PPP...đều là các thông tin sau khi nhà đầu tư đã được lựa chọn. Theo quy định tại điều 5 Luật đầu tư PPP, hệ thống công nghệ thông tin về PPP do Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng và quản lý, nhằm mục đích thống nhất quản lý thông tin về PPP, bao gồm thông tin về hoạt động đầu tư theo phương thức PPP, cơ sở dữ liệu về PPP. Còn trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chủ yếu là thông tin mua sắm công. Vậy nhà đầu tư tư nhân, nhất là các nhà đầu tư tư nhân nước ngoài tìm kiếm, tiếp cận dự án PPP từ đâu? Rất có thể họ phải rất nhiều công sức, thời gian và thiết lập quan hệ tương tác để có được thông tin về các dự án PPP trong các quy hoạch phát triến các dự án đầu tư PPP đã được phê duyệt.
Việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo quy trình sau đây: a) Lựa chọn danh sách ngắn (nếu áp dụng); b) Chuẩn bị lựa chọn nhà đầu tư; c) Tổ chức lựa chọn nhà đầu tư; d) Đánh giá hồ sơ dự thầu; đ) Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà đầu tư; e) Đàm phán, hoàn thiện, ký kết hợp đồng dự án PPP, công khai thông tin hợp đồng. Khoản 4 điều 28 Luật đầu tư PPP còn có quy định “Nhà đầu tư có hồ sơ đề xuất dự án được chấp thuận được ưu đãi khi đánh giá hồ sơ dự thầu”.
Theo quy định tại điều 37 Luật đầu tư PPP, việc lựa chọn nhà đầu tư trong nước hoặc nhà đầu tư quốc tế được thực hiện thông qua các hình thức đấu thầu rộng rãi, không hạn chế số lượng nhà đầu tư tham dự, áp dụng cho tất cả các dự án PPP, trừ trường hợp đàm phán cạnh tranh (điều 38), chỉ định thầu (điều 39) và lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt (điều 40). Việc lựa chọn nhà đầu tư nước ngoài trừ các trường hợp sau: a) Dự án thuộc ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật về đầu tư; b) Dự án cần bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh quốc gia, bảo vệ bí mật nhà nước.
Về việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, tổ chức mời thầu sẽ mất nhiều thời gian trong việc lập hồ sơ mời thầu, tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư phát triển dự án. Ngoài ra, sẽ mất nhiều thời gian cho việc bố trí chi phí lựa chọn nhà đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước trong kế hoạch chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên của bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Chi phí lựa chọn tư vấn thẩm tra, thẩm định dự án PPP phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Các vấn đề thường gặp, như tổ chức có thẩm quyền tổ chức việc đấu thầu đă đăng ký hoặc xác định nguồn vốn tổ chức đấu thầu hay chưa? Có thể sẽ làm ảnh hưởng đến trình tự, thủ tục và tiến độ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Trước Luật đầu tư PPP 2020, dự án nhiệt điện Nghi Sơn 2, phải mất 2 năm kể từ khi phát hành hồ sơ mời thầu, tổ hợp nhà thầu Marubeni (Nhật Bản) và Kepco (Hàn Quốc) mới chính thức trúng thầu theo Quyết định 1594/QĐ-BCT ngày 19/3/2013 của Bộ Công Thương.
Về việc đàm phán cạnh tranh chỉ áp dụng trong các trường hợp sau đây: (1) Có không quá 03 nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu thực hiện dự án được mời tham dự; (2) Dự án ứng dụng công nghệ cao thuộc danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển theo quy định của pháp luật về công nghệ cao; (3) Dự án ứng dụng công nghệ mới theo quy định của pháp luật về chuyển giao công nghệ.
Về việc chỉ định nhà đầu tư được áp dụng trong các trường hợp sau đây: a) Dự án cần bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh quốc gia, bảo vệ bí mật nhà nước; b) Dự án cần phải lựa chọn ngay nhà đầu tư thay thế để ký kết hợp đồng dự án PPP mới, bảo đảm tính liên tục trong quá trình thực hiện dự án. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài sẽ không có cơ hội được chỉ định đối với dự án nêu tại điểm a) trên đây, theo điều khoản loại trừ quy định tại khoản 3 điều 31 Luật đầu tư PPP.
Trong cả 3 trường hợp trên, nhà đầu tư phải có báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đã được phê duyệt. Tức là báo cáo khả thi do nhà đầu tư lập bằng kinh phí của mình phải hoàn thành và được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi có tờ trình lên cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư. Chi phí lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi do nhà đầu tư chịu mọi chi phí, rủi ro trong trường hợp hồ sơ đề xuất dự án không được chấp thuận. Theo quy định tại điều 28 Nghị định 35 việc giao cho nhà đầu tư tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận bằng văn bản giữa cơ quan có thẩm quyền và nhà đầu tư. Văn bản thỏa thuận này thông thường lỏng lẻo về hiệu lực và ràng buộc trách nhiệm đối với cơ quan có thẩm quyền, ngoài nội dung về mục đích, yêu cầu của báo cáo nghiên cứu khả thi, thì việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi, việc thuê tư vấn độc lập thẩm tra trong trường hợp báo cáo nghiên cứu khả thi không được phê duyệt hoặc không lựa chọn được nhà đầu tư thực hiện dự án, sẽ do nhà đầu tư chịu mọi rủi ro, chi phí. Trường hợp sau khi tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, nhà đầu tư đề xuất dự án không được lựa chọn, thì chi phí lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ do nhà đầu tư được lựa chọn hoàn trả cho nhà đầu tư đề xuất. Trường hợp này, sẽ có nhiều vấn đề và rủi ro phát sinh trong quá trình nhà đầu tư đề xuất dự án tự thỏa thuận với nhà đầu tư được lựa chọn để xác định chi phí đã bỏ ra, yêu cầu hoàn trả, thời gian hoàn trả.
Luật sư Bùi Văn Thành-Trưởng Văn phòng luật sư Mặt Trời Mới
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa ban hành quyết định đình chỉ tư cách kiểm toán viên được chấp thuận cho đơn vị có lợi ích công chúng đối với hai chuyên gia thuộc Công ty TNHH PwC (Việt Nam). Động thái mạnh tay này được đưa ra sau khi cơ quan quản lý phát hiện hồ sơ kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) năm 2025 của Công ty Cổ phần Thép Nam Kim (HoSE: NKG) không đáp ứng Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam, bỏ lọt sai sót trọng yếu liên quan đến giao dịch đất đai trị giá hàng chục tỷ đồng nhưng vẫn đưa ra ý kiến "chấp nhận toàn phần".
Do các vi phạm liên quan đến quy định hành chính trong hoạt động kinh doanh dược phẩm, Công ty Cổ phần Dược phẩm Nam Hà đã chính thức bị cơ quan quản lý chuyên ngành áp quyết định xử phạt nghiêm khắc với số tiền lên đến 125 triệu đồng.
Kiểm toán Nhà nước vừa công bố các thiếu sót trong hoạt động quản lý tài chính, công nợ và sử dụng vốn nhà nước tại Tổng công ty Xây dựng Hà Nội (Hancorp), đồng thời đưa ra yêu cầu xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân có liên quan.
Nhằm tăng cường kiểm soát và thực hiện hiệu quả các giải pháp chống khai thác bất hợp pháp, Công an tỉnh Quảng Trị vừa áp dụng biện pháp xử phạt hành chính nghiêm khắc đối với một chủ tàu cá vi phạm các quy định về khai thác thủy sản.
Công an tỉnh Đồng Nai vừa triệt phá thành công chuyên án kinh tế quy mô đặc biệt lớn, bóc gỡ 5 đường dây chuyên mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ hoạt động liên tỉnh với tổng giá trị giao dịch khống vượt mức 20.000 tỷ đồng.
Núp bóng các doanh nghiệp du lịch, nhiều đường dây lừa đảo đã sử dụng chiêu thức tặng quà, du lịch miễn phí rồi dẫn dụ khách hàng ký các hợp đồng kỳ nghỉ với những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm người đã trở thành nạn nhân, với tổng số tiền bị chiếm đoạt bước đầu được xác định lên tới hơn 612 tỷ đồng.
Cơ quan quản lý vừa ra quyết định xử phạt đối với Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản I.P do vi phạm nghiêm trọng quy định công bố thông tin trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp, để lại khoảng trống dữ liệu trong nhiều năm liên tiếp.
Tính đến ngày 18/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP đã tiến hành khám xét 193 địa điểm là nơi ở, nơi làm việc của các đối tượng; tạm giữ 11 xe ô tô, các con dấu công ty, 19 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhiều hợp đồng mua bán kỳ nghỉ du lịch, 3 sổ tiết kiệm trị giá 12 tỷ đồng, hơn 17 tỷ đồng tiền mặt, phong tỏa hơn 60 tỷ đồng trong tài khoản của các đối tượng trong vụ án...
Tham nhũng, tiêu cực tiếp tục diễn biến phức tạp tại nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong đầu tư công, đấu thầu và quản lý tài sản công. Theo Bộ Công an, đáng lo ngại là xuất hiện tình trạng sử dụng doanh nghiệp trung gian, hình thành các “hệ sinh thái” nhằm che giấu dòng tiền tham nhũng, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý.
Thông tin chấn động về sai phạm của loạt lãnh đạo chủ chốt tại siêu Dự án sân bay Long Thành vừa được công khai tại ại hội cổ đông. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa chính thức lên tiếng về vụ án hình sự đầu năm 2026, thừa nhận hành vi vi phạm của các cựu sếp lớn là "rất tinh vi" và đã vượt qua khả năng kiểm soát của Hội đồng quản trị (HĐQT).
Thị trường kinh doanh trực tuyến và thương mại điện tử đang lọt vào tầm ngắm đặc biệt của Cơ quan Điều tra bởi ngày càng xuất hiện nhiều chiêu trò lách luật với mức độ tinh vi cao. Bộ Công an vừa phát đi cảnh báo diện rộng về các thủ đoạn lập công ty ma, bán hàng qua mạng xã hội và livestream để trốn thuế, đồng thời phối hợp với hệ thống ngân hàng để siết chặt dòng tiền của các cá nhân có doanh thu khủng cố tình né .
Trước làn sóng kinh doanh hàng công nghệ giả mạo tinh vi trên thị trường, cơ quan quản lý vừa ra tay triệt phá một kho hàng lậu quy mô lớn. Cụ thể, Đội Quản lý thị trường số 16 (Chi cục Quản lý thị trường TP. Hà Nội) vừa chính thức chuyển hồ sơ và bàn giao tang vật gồm gần 18.000 thiết bị định vị giả mạo nhãn hiệu Apple cho ơ quan Công an sau khi xác định vụ việc có dấu hiệu tội phạm hình sự.
Biện pháp mạnh tay vừa được Cơ quan Thuế địa phương áp dụng nhằm thu hồi hàng chục tỷ đồng tiền thuế nợ đọng, làm sạch môi trường nghĩa vụ ngân sách. Thuế tỉnh Thanh Hóa vừa phát đi thông báo công khai danh tính gần 400 doanh nghiệp, đơn vị còn nợ tiền thuế với tổng số tiền tích tụ lên tới hơn 99,4 tỷ đồng tính đến cuối tháng 5/2026.
Áp lực đè nặng lên các nhà đầu tư cao tốc Bắc - Nam phía Đông khi cơ quan quản lý phát lệnh phải hoàn thành đúng tiến độ các trạm dừng nghỉ. Cục Đường bộ Việt Nam vừa kích hoạt chiến dịch thi công thần tốc, buộc các dự án phải hoàn thành toàn bộ đường kết nối và hạng mục dịch vụ công trước ngày 30/6/2026, nếu không muốn bị tước quyền thực hiện dự án.
Liên quan đến đường dây bẫy đặt cọc và mua bán thẻ du lịch vừa bị triệt phá, Bộ Công an đã chính thức công bố danh sách 23 công ty liên quan đến vụ án. Tính đến nay, Công an TP. Hà Nội đã khởi tố 21 vụ án, khởi tố 187 bị can, bước đầu làm rõ số tiền chiếm đoạt của 493 người bị hại lên tới hơn 181,4 tỷ đồng thông qua hệ sinh thái lừa đảo khép kín.
