Thứ tư 18/11/2026 23:50
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thương hiệu

Mô hình kinh doanh mới của kinh tế số: Pháp lý “kìm” phát triển

18/11/2021 16:10
Mặc dù được dự báo có giá trị vào khoảng 57 tỷ USD tại năm 2025 nhưng nền kinh tế số của Việt Nam đang gặp phải nhiều lực cản. Trong đó, lớn nhất là đến từ việc cơ chế, pháp lý không bắt kịp sự ra đời của các mô hình kinh doanh mới.

Tiềm năng đứng thứ 2 Đông Nam Á

Theo Báo cáo e-Conomy SEA 2021 do Google, Temasek và Bain & Company vừa công bố, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia hàng đầu khu vực Đông Nam Á về phát triển cững như tiềm năng của kinh tế số. Theo đó, ngay trong năm 2021, kinh tế số của Việt Nam đã có mức tăng trưởng dự kiến lên đến 31% đạt 21 tỷ USD đồng thời được dự đoán sẽ vào khoảng 57 tỷ USD tại năm 2025.

Kinh tế số Việt Nam dự đoán sẽ đạt quy mô 57 tỷ usd vào 2025.
Kinh tế số Việt Nam dự đoán sẽ đạt quy mô 57 tỷ usd vào 2025.

Đáng chú ý, đại dịch Covid-19 mặc dù mang lại nhiều thiệt hại nhưng cũng là động lực chính khiến nền kinh tế số của Việt Nam cất cánh. Tính đến hết nửa đầu 2021, Việt Nam đã có thêm 8 triệu người tiêu dùng kỹ thuật số mới, đặc biệt hơn 50% trong số này đến từ các khu vực không phải thành phố lớn. Đồng thời gần như 100% người tiêu dùng kỹ thuật số có ý định sử dụng các dịch vụ trực tuyến trong tương lai, kể cả khi đại dịch kết thúc.

Không chỉ dừng lại ở khía cạnh tăng trưởng người dùng, hiện Việt Nam vẫn đang là một trung tâm đổi mới hấp dẫn khi nguồn vốn toàn cầu tiếp tục đổ vào. Trong nửa đầu 2021, hoạt động đầu tư đã đạt mức cao kỷ lục 1,37 tỷ USD. Các công ty khởi nghiệp kỹ thuật số trong những lĩnh vực như thương mại điện tử, tài chính, sức khỏe và giáo dục là những địa điểm được các nhà đầu tư tập trung rót vốn.

Dự đoán về quãng thời gian 10 năm tới, Báo cáo e-Conomy SEA 2021 cho rằng, Việt Nam đang bước vào “Thập kỷ Kỹ thuật số” khi Internet ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người tiêu dùng. Ước tính đến năm 2030, tổng giá trị hàng hóa của nền kinh tế số Việt Nam có thể đạt ngưỡng 220 tỷ USD đến từ tăng trưởng của các lĩnh vực như thương mại điện tử, giao thức ăn và dịch vụ tài chính kỹ thuật số.

Đánh giá về tiềm năng của nền kinh tế số, đại diện Bain & Company cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á. Lợi thế mà Việt Nam có được không chỉ nằm ở nguồn vốn của các nhà đầu tư liên tục đổ vào mà còn do sự tăng trưởng mạnh về người dùng, đặc biệt những người dùng mới này đến từ khu vực ngoại thành. Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào các động lực thúc đẩy và hỗ trợ quan trọng như thanh toán kỹ thuật số, lĩnh vực hậu cần giao nhận, cơ sở hạ tầng tương ứng và phát triển nhân tài. Bởi đây sẽ là cơ sở để tạo ra bước nhảy vọt cho nền kinh tế số của Việt Nam vào năm 2030, phía Bain & Company đưa ra lời khuyên.

Rào cản pháp lý

Ở thời điểm hiện tại, xu hướng của nền kinh tế số Việt Nam đang tập trung vào 5 lĩnh vực hàng đầu gồm: Thương mại điện tử, truyền thông trực tuyến, vận tải & thực phẩm, du lịch trực tuyến và dịch vụ tài chính số. Tuy nhiên, hầu hết tại các lĩnh vực này đều là sự thống trị của những nền tảng đa quốc gia như Facebook, Google, Grab, Shopee…

Trong khi đó các nền tảng được phát triển bởi Việt Nam còn rất hạn chế, chủ yếu tập trung ở lĩnh vực thương mại điện tử với những cái tên như Thegioididong, FPTshop, Tiki, Sendo… Nhưng ngay ở mảng này khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước trước doanh nghiệp nước ngoài cũng chưa thực sự cao.

Theo nhiều chuyên gia, sự thiếu cạnh tranh nói trên không chỉ nằm ở khía cạnh thua kém về nhân lực chất lượng cao, nguồn vốn… mà còn đến từ chính những rào cản về mặt pháp lý đã khiến doanh nghiệp trong nước hụt hơi so với doanh nghiệp nước ngoài.

Tiêu biểu như trong lĩnh vực tài chính, loại hình Fintech đang rất phát triển ở nước ngoài và giàu tiềm năng ở Việt Nam nhưng thị phần chủ yếu lại nằm ở trong tay các doanh nghiệp ngoại như Tima, Trust Circle, Wecash… thay vì các doanh nghiệp trong nước mặc dù có nguồn lực không hề thua kém như FPT, Viettel hay VNPT.

Nhìn sang các quốc gia khác trên thế giới, Fintech đã được tạo mọi điều kiện để phát triển từ nhiều năm trước. Đơn cử như trường hợp của Singapore, ngay từ năm 2016, quốc gia này đã có khung pháp lý thử nghiệm cho loại hình kinh doanh mới nói trên. Và kết quả là ở thời điểm hiện tại, Singapore đang là trung tâm Fintech của khu vực và thế giới, thậm chí nhiều startup Việt trong lĩnh vực này cũng chọn đây là nơi đặt trụ sở chính của mình.

Còn về phía Việt Nam, mặc dù khái niệm Fintech đã xuất hiện vào giai đoạn 2016 - 2017 nhưng phải tới tận 2019, Chính phủ mới giao nhiệm vụ cho các cơ quan có liên quan xây dựng cơ chế thử nghiệm cho loại hình kinh doanh này và tới nay vẫn chưa có văn bản pháp lý cụ thể được ra đời. Như vậy có thể thấy, riêng trong Fintech, Việt Nam đã tụt hậu khá xa ngay trên chính đất nước của mình. Hay kể cả trong hoạt động gọi vốn của các startup Việt cũng đang có nhiều rào cản lớn.

Trên thế giới, ngoài các phương thức kêu gọi vốn bằng tiền mặt, các startup còn được phép huy động nguồn lực thông qua việc phát hành tiền điện tử. Chỉ tính riêng trong năm 2018, tổng số vốn được các startup huy động được qua phương thức này đã lên tới 8 tỷ USD. Mặc dù thông dụng trên thế giới là vậy nhưng ở Việt Nam, phương thức gọi vốn trên vẫn chưa được công nhận. Việc cá nhân, tổ chức sở hữu các loại tiền mã hóa đều không được pháp luật bảo vệ. Điều này dẫn tới tình trạng các startup mất đi một kênh huy động vốn phổ biến mà còn hạn chế nhiều dịch vụ kinh doanh mới có thể ra đời dựa trên tiền mã hóa.

Nói về vấn đề trên, Phó Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý Chu Thị Hoa cho rằng, chính những hạn chế về mặt pháp luật đã hạn chế sự ra đời của những ngành nghề kinh doanh mới của nền kinh tế số. Cần rà soát, sửa đổi các quy định liên quan tới điều kiện kinh doanh và hoạt động của doanh nghiệp trong một số luật như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư... theo hướng tạo quy định rõ ràng, thuận lợi cho đăng ký và hoạt động của doanh nghiệp. Các quy định cần được xây dựng trên quan điểm doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm để không làm mất cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp.

Đặc biệt là đối với những loại hình kinh doanh mới theo mô hình kinh tế chia sẻ mà chưa có trong danh mục ngành nghề kinh doanh như dịch vụ cho vay ngang hàng P2P… Cần khẩn trương bổ sung quy định thí điểm cấp phép cho các loại hình này đi vào hoạt động.

Ngoài ra, cũng cần đổi mới tư duy lập pháp theo hướng “mở’ và “linh động” đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Đối với những vấn đề mới cần hình thành cơ chế quản lý thử nghiệm, trong đó nới lỏng các điều kiện kinh doanh truyền thống, hạ thấp các rào cản về gia nhập thị trường đối với các startup, cũng như giúp các doanh nghiệp hoạt động thử nghiệm, dần dần hoàn thiện công nghệ và đáp ứng các yêu cầu quản lý, Chu Thị Hoa đưa ra ý kiến.

PG-TL

Bài liên quan
Tin bài khác
Vì sao Hà Nội chọn phường Vĩnh Hưng để thí điểm “đô thị 15 phút”?

Vì sao Hà Nội chọn phường Vĩnh Hưng để thí điểm “đô thị 15 phút”?

Từ Seoul, Singapore đến Paris, kinh nghiệm phát triển bền vững đều chỉ ra mẫu số chung: tái thiết chỉ thành công khi chất lượng sống được nâng lên vượt trội, những nhu cầu thiết yếu về nơi ở, việc làm, giao thông được đảm bảo.
Tài xế Green SM hưởng lợi từ “Mùa đông xanh”: Số cuốc nhiều hơn, có ngày thu nhập tăng  thêm tới 700.000 đồng

Tài xế Green SM hưởng lợi từ “Mùa đông xanh”: Số cuốc nhiều hơn, có ngày thu nhập tăng thêm tới 700.000 đồng

Số cuốc tăng, khoản được hưởng trên mỗi chuyến xe cao hơn cùng chính sách hỗ trợ chi phí vận hành từ chương trình “Mùa đông xanh - Vì tương lai xanh” đang tiếp sức cho tài xế bứt phá thu nhập, thêm tiền chăm lo gia đình và tích lũy cho tương lai.
Công bố triển lãm và hội nghị năng lượng toàn cầu Việt Nam 2027 - nơi kiến tạo tương lai năng lượng Châu Á

Công bố triển lãm và hội nghị năng lượng toàn cầu Việt Nam 2027 - nơi kiến tạo tương lai năng lượng Châu Á

Ngày 17/11/2026 – Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) và dmg events công bố tổ chức Triển lãm và Hội nghị Năng lượng Toàn cầu Việt Nam 2027 (GEEC 2027) từ ngày 26 - 28/5/2027 tại VEC, Hà Nội. Với thông điệp “Nơi kiến tạo tương lai năng lượng châu Á”, sự kiện dự kiến quy tụ hơn 800 đơn vị trưng bày, 450 diễn giả, 120 phiên hội thảo và khoảng 30.000 khách tham quan. Đây cũng là lần đầu tiên, Triển lãm và Hội nghị Năng lượng quy mô toàn cầu được tổ chức tại Hà Nội, khẳng định tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Việt Nam trong bức tranh an ninh năng lượng quốc tế.
AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Ngày 19/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS) sẽ đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, đồng thời bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT Công ty cũng sẽ được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực, đóng góp của doanh nghiệp và cá nhân lãnh đạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, phát triển ngành nông nghiệp và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam.
Video khuyên “đừng ăn cua”, Cà Mau yêu cầu xác minh khẩn

Video khuyên “đừng ăn cua”, Cà Mau yêu cầu xác minh khẩn

Ngày 16/11, UBND tỉnh Cà Mau ban hành Công văn số 1208/UBND-KGVX về việc kiểm tra, rà soát các thông tin liên quan đến video khuyên không ăn cua trên mạng xã hội Facebook.
Chuyên gia HERBALIFE góp phần đưa khoa học dinh dưỡng thể thao vào thực tiễn bóng đá Việt Nam

Chuyên gia HERBALIFE góp phần đưa khoa học dinh dưỡng thể thao vào thực tiễn bóng đá Việt Nam

Chương trình tập huấn chuyên đề về dinh dưỡng thể thao và hồi phục do Herbalife phối hợp cùng Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức tại Hà Nội nhận được phản hồi tích cực từ học viên. Nhiều người tham dự cho biết dự định áp dụng kiến thức vào công tác chăm sóc và hỗ trợ cầu thủ, đồng thời mong muốn tiếp tục được tiếp cận các chương trình đào tạo chuyên sâu.
SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

Vừa qua, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) chính thức ra mắt thẻ tín dụng SeABank VISA FlexCard với thông điệp “Chi theo gu - Hoàn tiền theo ý”. Sản phẩm cho phép khách hàng chủ động lựa chọn danh mục chi tiêu được hoàn tiền theo nhu cầu cá nhân, với tỷ lệ hoàn tối đa 15% và tổng giá trị hoàn tiền lên đến 1 triệu đồng mỗi tháng.
Từ nem Lai Vung đến hành trình nâng cấp làng nghề

Từ nem Lai Vung đến hành trình nâng cấp làng nghề

4 giờ sáng, xưởng Nem Lai Vung Hoàng Khánh ở xã Lai Vung, Đồng Tháp đã bắt đầu hoạt động. Một nhóm làm chả, nhóm khác chuẩn bị thịt, da, tỏi, ớt và lá để gói nem. Đến sáng, bộ phận bán hàng tiếp tục đóng gói đơn đi các tỉnh và phục vụ khách đến mua trực tiếp.
Từ vườn quýt ở Lai Vung đến chuỗi giá trị nông sản sạch

Từ vườn quýt ở Lai Vung đến chuỗi giá trị nông sản sạch

Giữa những vườn cây trĩu quả ở Lai Vung, Đồng Tháp, mô hình của ông Trần Bá Chuốt không chỉ dừng lại ở câu chuyện trồng quýt. Từ 2 ha vườn cây, một nhà vườn đã từng bước trở thành điểm đến du lịch, nơi thực hiện sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hạt nhân kết nối hơn 100 hộ nông dân vào chuỗi nông sản.
Phú Quốc mở màn mùa lễ hội cuối năm với cây thông cao 15m và khu phố ẩm thực 41 gian hàng

Phú Quốc mở màn mùa lễ hội cuối năm với cây thông cao 15m và khu phố ẩm thực 41 gian hàng

Ngày 15/11, Thị trấn Hoàng Hôn (Phú Quốc) chính thức khởi động mùa lễ hội cuối năm với sự kiện Light Up Festive Season. Tâm điểm của đêm hội là lễ thắp sáng cây thông Noel cao 15m bên bờ biển, màn diễu hành của đoàn tàu “kẹo ngọt” và lễ khai trương Kiss Bazaar - khu phố mua sắm, ẩm thực mới quy tụ 41 gian hàng cùng loạt ưu đãi hấp dẫn.
Bài toán hút dân của đô thị biển và lời giải “10 điểm” từ Vinhomes Green Paradise

Bài toán hút dân của đô thị biển và lời giải “10 điểm” từ Vinhomes Green Paradise

Sống bên biển sẽ trở thành lựa chọn an cư lâu dài khi gia đình có thể tìm thấy trường học cho con, dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cha mẹ và cơ hội việc làm, trải nghiệm vui chơi giải trí ngay gần nhà. Tại Vinhomes Green Paradise Cần Giờ, hệ sinh thái all-in-one với hơn 500 tiện ích được quy hoạch để đáp ứng vượt xa những nhu cầu ấy, kiến tạo một thành phố sống đủ đầy cho đa thế hệ.
Samyang Foods đầu tư hơn 218 tỷ won xây nhà máy tại Việt Nam

Samyang Foods đầu tư hơn 218 tỷ won xây nhà máy tại Việt Nam

Samyang Foods dự kiến xây dựng nhà máy tại Bắc Ninh với tổng vốn đầu tư khoảng 218,6 tỷ won, mở rộng mạng lưới sản xuất ngoài Hàn Quốc và tăng khả năng cung ứng cho thị trường châu Âu, Đông Nam Á.
Vinfast chính thức nhận đặt cọc xe VF 5 và VF 6 mới - giá từ 460 và 646 triệu đồng

Vinfast chính thức nhận đặt cọc xe VF 5 và VF 6 mới - giá từ 460 và 646 triệu đồng

Ngày 12/11/2026 - VinFast công bố ra mắt và chính thức nhận đặt cọc hai mẫu SUV đô thị mẫu mới là VF 5 và VF 6, với nhiều nâng cấp công nghệ hấp dẫn như mở khóa bằng điện thoại thông minh, camera 360, cốp điện… Có giá bán chỉ từ 460 triệu đối với VF 5 và 646 triệu đối với VF 6, khách hàng đặt cọc sớm từ ngày 12-18/11/2026 sẽ được ưu đãi ngay 10 - 15 triệu đồng/xe.
Yên vừa tầm, dáng xe gọn, xe điện VinFast giúp người vóc dáng nhỏ thuận tiện đi lại

Yên vừa tầm, dáng xe gọn, xe điện VinFast giúp người vóc dáng nhỏ thuận tiện đi lại

Yên cao 75–77 cm, dáng xe gọn gàng và các tiện ích thiết thực giúp VinFast Amio S2 cùng Evo Lite trở thành lựa chọn phù hợp cho người vóc dáng nhỏ muốn đi lại thoải mái, chủ động mỗi ngày
TH true MILK góp phần thúc đẩy thói quen sống xanh từ thu gom vỏ hộp sữa

TH true MILK góp phần thúc đẩy thói quen sống xanh từ thu gom vỏ hộp sữa

Từ hàng chục tấn vỏ hộp sữa giấy được thu gom đến những món đồ tái chế hữu ích, Tập đoàn TH đang góp phần đưa ý thức bảo vệ môi trường thành hành động cụ thể, gần gũi trong đời sống.
bao-hiem-that-nghiep