Meta bị yêu cầu giải trình khoản ưu đãi thuế 6,6 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu AI

Tập đoàn công nghệ Meta đang đối mặt với những chất vấn từ các nhà lập pháp Mỹ liên quan đến việc sử dụng khoản tín dụng thuế nghiên cứu và thử nghiệm để giảm nghĩa vụ thuế liên bang trong quá trình đầu tư phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).

Ngày 13/10, bảy thượng nghị sĩ đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Tài chính Thượng viện Mỹ đã gửi thư yêu cầu Giám đốc điều hành Meta, ông Mark Zuckerberg, giải trình về khoản tín dụng thuế nghiên cứu trị giá 6,6 tỷ USD được công ty kê khai trong hai năm qua. Nhóm nghị sĩ, trong đó có ông Ron Wyden, bà Elizabeth Warren và ông Sheldon Whitehouse, đặt câu hỏi liệu Meta có áp dụng đúng quy định đối với ưu đãi thuế dành cho hoạt động nghiên cứu và thử nghiệm hay không.

Meta bị yêu cầu giải trình khoản ưu đãi thuế 6,6 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu AI

Theo thông tin được truyền thông Mỹ công bố hồi tháng 9, Meta đã giải trình với Sở Thuế vụ Mỹ rằng các trung tâm dữ liệu AI tạo sinh đang xây dựng trên diện tích hàng nghìn hecta có tính chất thử nghiệm. Cách xác định này cho phép doanh nghiệp đưa một số khoản chi phí liên quan đến hạ tầng AI vào diện xem xét hưởng tín dụng thuế nghiên cứu. Tuy nhiên, chiến lược trên gây tranh cãi bởi chính sách ưu đãi thuế nghiên cứu không được áp dụng cho các vật tư phục vụ hoạt động kinh doanh thông thường.

Theo thông tin được công bố, việc tính chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu và mua chip máy tính vào khoản tín dụng thuế đã giúp Meta trở thành doanh nghiệp hưởng tín dụng thuế nghiên cứu lớn nhất tại Mỹ. Khoản ưu đãi này được cho là giúp Meta giảm gần 4 tỷ USD tiền thuế trong năm 2025 và khoảng 2 tỷ USD trong năm 2024.

Một số chuyên gia thuế nhận định ưu đãi nghiên cứu thường hướng đến những dự án có rủi ro kỹ thuật cao, tiềm ẩn khả năng thất bại. Vì vậy, việc coi các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn là hoạt động thử nghiệm đặt ra câu hỏi về phạm vi áp dụng chính sách.

Trong thư gửi Meta, các thượng nghị sĩ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp số liệu hạch toán làm cơ sở xác định khoản tín dụng thuế, bao gồm chi phí mua chip, thiết bị máy tính và vật tư vận hành trung tâm dữ liệu AI. Nhóm nghị sĩ cũng đề nghị giải trình về khoản ưu đãi thuế 355 triệu USD mà Meta từng nhận khoảng một thập kỷ trước, liên quan đến thù lao của CEO Mark Zuckerberg được kê khai theo diện nghiên cứu.

Phản hồi những nghi vấn, người phát ngôn Meta, ông Andy Stone, cho biết công ty đã đầu tư 200 tỷ USD vào hoạt động nghiên cứu và phát triển trong vòng 5 năm qua.

Theo đại diện Meta, các trung tâm dữ liệu được tối ưu hóa cho AI đòi hỏi quá trình thử nghiệm trên quy mô lớn, không thể mô phỏng đầy đủ bằng những phương pháp thông thường.

Meta khẳng định hoạt động đầu tư này phù hợp với mục tiêu khuyến khích nghiên cứu, phát triển công nghệ và đầu tư trong nước mà Quốc hội Mỹ hướng đến khi xây dựng chính sách ưu đãi thuế. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ đang tăng cường đầu tư vào trung tâm dữ liệu và chip xử lý để đáp ứng nhu cầu phát triển AI.

Những chất vấn đối với Meta cho thấy việc xác định ranh giới giữa chi phí nghiên cứu và đầu tư hạ tầng kinh doanh đang trở thành vấn đề đáng chú ý trong quá trình áp dụng chính sách thuế đối với lĩnh vực công nghệ. Hiện các thông tin được công bố mới phản ánh nghi vấn từ nhóm nghị sĩ và lập luận giải trình của Meta, chưa phải kết luận chính thức về hành vi vi phạm pháp luật thuế của doanh nghiệp.