Nhằm vượt qua các hạn chế của Mỹ nhằm kìm hãm ngành công nghiệp bán dẫn, Trung Quốc đã tăng cường nhập khẩu máy móc sản xuất chip trong năm 2023.
Dựa theo dữ liệu hải quan chính thức, Bloomberg ước tính lượng máy móc sản xuất chip mà Trung Quốc nhập khẩu năm 2023 đã tăng 14% lên gần 40 tỷ USD, nhiều thứ hai kể từ năm 2015.
Đáng chú ý, xu hướng tăng cường nhập khẩu này diễn ra trong bối cảnh tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc giảm 5,5% so với năm trước, đồng thời là minh chứng cho quyết tâm của chính phủ Trung Quốc trong việc đảm bảo tự cung tự cấp trong ngành công nghiệp bán dẫn.
Để thực hiện chiến lược này, các công ty bán dẫn Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào việc xây dựng nhà máy sản xuất chip mới. Mục tiêu là nâng cao khả năng sản xuất quốc gia và vượt qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ cùng các đồng minh. Những hạn chế này đã khiến cho việc tiếp cận máy móc cần thiết để sản xuất chip mạnh mẽ trở nên khó khăn, đồng thời ngăn chặn sự phát triển của ngành công nghệ cao của Trung Quốc.
Trong năm 2023, Trung Quốc đã tăng cường nhập khẩu thiết bị sản xuất chip từ Hà Lan, trước khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới được áp đặt. Điều này đặt ra một thách thức mới cho các công ty như SMIC, là hãng sản xuất chip hàng đầu của Trung Quốc, và các đối thủ cạnh tranh khác trong việc tiếp cận máy móc tiên tiến.
Tháng 12/2023, nhập khẩu thiết bị in thạch bản từ Hà Lan đã tăng gần 1.000% so với một năm trước đó, lên 1,1 tỷ USD khi các công ty đổ xô mua sắm. Hà Lan bắt đầu vòng kiểm soát xuất khẩu mới ngay trong tháng 1/2024.
Trước khi những biện pháp kiểm soát mới có hiệu lực, ASML, công ty Hà Lan chiếm lĩnh thị trường hệ thống in thạch bản toàn cầu, đã từ chối giao một số máy quang khắc cực tím (DUV) sang Trung Quốc theo yêu cầu của chính phủ Mỹ. Điều này xảy ra vài tuần trước khi lệnh cấm xuất khẩu thiết bị sản xuất chip cao cấp có hiệu lực.
ASML là công ty độc quyền về hệ thống in thạch bản cực tím (EUV) tiên tiến, vốn không thể thiếu trong quá trình sản xuất chip cao cấp. Thậm chí, công ty này cũng cung cấp các máy DUV quan trọng để tạo ra chất bán dẫn hoàn thiện hơn.
Đầu năm 2024, ASML cho biết chính phủ Hà Lan đã thu hồi giấy phép xuất khẩu một số thiết bị của họ sang Trung Quốc: “Giấy phép vận chuyển hệ thống in thạch bản NXT:2050i và NXT:2100i vào năm 2023 gần đây đã bị chính phủ Hà Lan thu hồi một phần, ảnh hưởng đến một số ít khách hàng ở Trung Quốc”.
Trung Quốc là thị trường lớn nhất của ASML trong quý 3/2023, chiếm 46% doanh thu của công ty. ASML đã đặt mục tiêu đạt doanh thu 6,7 tỉ - 7,1 tỉ euro (7,39 tỉ - 7,83 tỉ USD) vào quý 4/2023, trong đó khách hàng Trung Quốc dự kiến sẽ chiếm gần một nửa doanh thu của hãng trong nửa cuối năm.
Thu Hằng (T/h)
