Thứ sáu 20/11/2026 05:07
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

'Lỗ hổng' pháp lý về hộ kinh doanh

12/10/2020 00:00
Với 109 ý kiến phát biểu tại tổ và 19 ý kiến đại biểu Quốc hội phát biểu tại hội trường, đa số các đại biểu Quốc hội đều nhất trí sửa đổi Luật Doanh nghiệp tại Kỳ họp thứ 9 để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm thủ tục hành chính c

Một trong những vấn đề có tranh luận nhiều nhất là có đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp hay không. Ban đầu, khi Bộ KH&ĐT dự thảo Luật Doanh nghiệp sửa đổi thì không đề xuất sửa đổi về hộ kinh doanh, nhưng khi Chủ tịch VCCI - ông Vũ Tiến Lộc lên tiếng đề nghị xem xét đưa hộ kinh doanh vào phạm vi điều chỉnh với mục đích hỗ trợ hàng triệu hộ kinh doanh phát triển và có thể ngày càng lớn mạnh, trở thành doanh nghiệp, đóng góp lớn cho nền kinh tế, thì Bộ KH&ĐT đã tiếp thu, trình Chính phủ đồng ý bổ sung hộ kinh doanh.

Có nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đồng tình với kiến nghị này, nhưng cho rằng không nên ép hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, đồng thời cần ban hành nghị định quy định chế độ kế toán đối với hộ kinh doanh, cần có sự công bằng với các loại hình kinh doanh khác, bổ sung đánh giá kinh tế ban đêm ở đô thị, nhất là đóng góp của các loại hình kinh doanh dưới hình thức hộ kinh doanh.

Ho-kinh-doanh-5676-1591870150.jpg
Dự thảo Luật Doanh nghiệp sửa đổi vẫn còn một số vấn đề chưa đạt sự thống nhất cao, nhất là vấn đề hộ kinh doanh (Ảnh: Internet)

Việc bổ sung hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp thực chất là nhằm khắc phục khiếm khuyết của Luật Doanh nghiệp hiện hành khi không coi hộ kinh doanh vào đối tượng điều chỉnh của Luật nhưng lại yêu cầu hộ kinh doanh có từ 10 lao động trở lên phải đăng ký thành lập doanh nghiệp, tức là thừa nhận hộ đăng ký kinh doanh có dưới 10 lao động và đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ, do vậy Chính phủ đã hướng dẫn nội dung này tại Nghị định 78/2015/NĐ-CP.

Có đại biểu Quốc hội cho rằng quy định như hiện hành là không có căn cứ pháp lý, không phù hợp với tinh thần Hiến pháp, không phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự không coi hộ kinh doanh là một chủ thể giao dịch dân sự. Do vậy, việc bổ sung hộ kinh doanh là đối tượng điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp với các nguyên tắc quản lý đối tượng này là phù hợp về căn cứ pháp lý.

Tuy nhiên, trong báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về Luật này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị xây dựng luật riêng để điều chỉnh loại hình này, không đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp vì không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này, nhưng lại vẫn giữ quy định của Luật hiện hành về giao Chính phủ quy định về hộ kinh doanh.

Quan điểm này thể hiện sự mâu thuẫn trong đề xuất và phân tích lý do không đồng ý với quan điểm của Chính phủ về phạm vi điều chỉnh của luật với tên của hộ kinh doanh, nên có ý kiến đề nghị đổi tên hộ kinh doanh thành doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ và cơ chế quản lý và hoạt động đơn giản như hộ kinh doanh, không bắt buộc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, hỗ trợ về thủ tục, ghi chép sổ sách, ứng dụng công nghệ thông tin.

Mặt khác, quan điểm xây dựng luật riêng về hộ kinh doanh gây ra lo ngại có lỗ hổng pháp lý về hộ kinh doanh trong hệ thống pháp luật từ nay cho đến khi Quốc hội thông qua luật riêng về hộ kinh doanh.

Tuy nhiên, dù đưa vào Luật hay giao Chính phủ quy định về hộ kinh doanh, thì không thể phủ định sự tồn tại và vai trò của hàng triệu hộ kinh doanh với đóng góp thuế không nhỏ. Tuy nhiên, nếu lỗ hổng pháp lý này không được lấp đầy trong Luật Doanh nghiệp lần này thì những bất cập trong quản lý hộ kinh doanh vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Điển hình là vấn đề thuế khoán cho hộ kinh doanh, loại thuế này đã tồn tại từ rất lâu thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính và các hộ kinh doanh đã quen với sự thuận tiện của loại thuế này khi chỉ cần thống nhất với cán bộ thuế xã, phường về mức thuế khoán dựa trên doanh thu tự khai báo, cán bộ thuế báo cáo Hội đồng tư vấn thuế xã, phường và thống nhất với Chi cục thuế về mức thuế khoán.

Sự thuận tiện này cũng đồng hành với sự tùy tiện có thể xảy ra ở bất cứ cán bộ thuế nào, vì hầu như không có sự kiểm tra, giám sát từ các lực lượng khác ngoài kiểm tra nội bộ của ngành thuế.

Nên thực tế có những hộ kinh doanh có quy mô hoạt động rộng và doanh thu rất lớn nhưng vẫn không muốn trở thành doanh nghiệp vì sự thuận tiện của thuế khoán mang lại nhiều lợi ích cho hộ kinh doanh, được cán bộ thuế chấp nhận mức thuế khoán nhỏ hơn doanh thu thực tế rất nhiều. Nếu pháp luật không lấp lỗ hổng này thì tình trạng thất thu thuế còn kéo dài.

Hộ kinh doanh là một chủ thể kinh doanh đang tồn tại và rất phát triển ở nước ta, nên rất cần hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành để khẳng định địa vị pháp lý của đối tượng này, cần xác định đúng bản chất và gọi đúng tên của chủ thể này, thực chất là cá nhân kinh doanh hoặc doanh nghiệp một chủ như thông lệ nhiều nước trên thế giới.

Tuy nhiên, cách tiếp cận về phát triển cá nhân kinh doanh lại chưa được các nhà hoạch định chính sách và lập pháp nghiên cứu thấu đáo, đón sóng cơ hội khởi nghiệp trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, tác động của chiến tranh thương mại và các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đang cần tranh thủ cơ hội.

Quang Minh

Tin bài khác
Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa xử phạt Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn (Chi nhánh Công ty CP Healthcare YBL) vì cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh không đúng phạm vi chuyên môn được cấp phép. Vụ việc đặt ra yêu cầu người dân phải kiểm tra kỹ năng lực và phạm vi hoạt động của cơ sở trước khi điều trị.
Huế công khai danh sách 178 đơn vị trốn đóng BHXH, nhiều nơi nợ gần 15 năm

Huế công khai danh sách 178 đơn vị trốn đóng BHXH, nhiều nơi nợ gần 15 năm

Trong danh sách 178 đơn vị, doanh nghiệp trốn đóng BHXH tại TP Huế, có những công ty đã chưa thực hiện nghĩa vụ lên tới hơn chục năm.
Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Sữa tắm Wedding, tinh chất IDR.SKIN 10GF Growth Factor Ampoule và mặt nạ IDR.SKIN Phyto Placenta P-DNA Mask nằm trong danh sách sản phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy. Các doanh nghiệp liên quan bị xử phạt từ 140 triệu đồng do vi phạm trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm.
Cơ quan Điều tra đang làm rõ vụ nổ súng tại Công ty lâm nghiệp La Ngà

Cơ quan Điều tra đang làm rõ vụ nổ súng tại Công ty lâm nghiệp La Ngà

Công an TP. Đồng Nai đang điều tra vụ Giám đốc Công ty lâm nghiệp La Ngà bị một người đàn ông dùng súng tự chế bắn vào đầu tại phòng làm việc. Nghi can rời hiện trường và được phát hiện khoảng 45 phút sau trong tình trạng bị thương nặng do súng bắn, sau đó tử vong.
Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Công an tỉnh Hà Tĩnh đã vô hiệu hóa hệ thống, khởi tố 2 bị can để điều tra về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan việc vận hành website xem phim trực tuyến “ophim17.cc”.
Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Từ dự án không có thật, đất chưa đủ điều kiện pháp lý đến màn kịch dàn dựng khách mua, nhiều vụ án bất động sản bị phanh phui với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng trăm tỷ đồng. Những thủ đoạn này cho thấy rủi ro lớn khi nhà đầu tư xuống tiền chỉ dựa vào cam kết lợi nhuận và thông tin quảng cáo.
Kế hoạch thanh tra năm 2027 chuyển mạnh sang giám sát theo rủi ro

Kế hoạch thanh tra năm 2027 chuyển mạnh sang giám sát theo rủi ro

Với Kế hoạch thanh tra năm 2027, Thanh tra Chính phủ đặt yêu cầu chuyển mạnh từ cách làm theo kế hoạch đơn thuần sang nắm tình hình, đánh giá rủi ro, cảnh báo sớm và hạn chế chồng chéo, qua đó giảm tác động không cần thiết tới hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp.
Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Hải quan chặn hơn 8.500 đơn vị sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong hành lý nhập cảnh tại Đà Nẵng

Giấu trong 6 vali hành lý của hai hành khách nhập cảnh từ Hàn Quốc, lực lượng Hải quan phát hiện 424 cây nghi là thuốc lá nung nóng, tương đương 4.240 bao sản phẩm, cùng 4.300 gói dung dịch dùng cho thuốc lá điện tử và 4 thiết bị điện tử.
Phú Thọ xử lý 40 vụ vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, thu hơn 3 tỷ đồng

Phú Thọ xử lý 40 vụ vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, thu hơn 3 tỷ đồng

Từ tháng 9/2026 đến nay, Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, xử lý 40 vụ vi phạm hành chính với 940 trường hợp, xử phạt và thu nộp ngân sách hơn 3 tỷ đồng.
Phú Thọ: Bắt nữ thủ lĩnh hệ thống đa cấp Bitharvest, thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng

Phú Thọ: Bắt nữ thủ lĩnh hệ thống đa cấp Bitharvest, thiệt hại hơn 1,5 tỷ đồng

Nguyễn Thanh Hương bị khởi tố, bắt tạm giam vì tổ chức phát triển hệ thống Bitharvest trái phép, thu lợi bất chính từ 1 tỷ đồng và gây thiệt hại từ 1,5 tỷ đồng trở lên.
Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Làm giả hồ sơ phát hành chứng khoán: Đề xuất phạt 1,5 tỷ đồng

Bộ Tài chính đề xuất nâng mức xử phạt đối với nhiều vi phạm trên thị trường chứng khoán, trong đó hành vi làm giả giấy tờ chứng minh đủ điều kiện chào bán, phát hành cổ phiếu riêng lẻ và trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ có thể bị phạt tới 1,5 tỷ đồng. Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và nhà đầu tư nhằm tăng cường kỷ cương thị trường.
“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

Bộ phim ca nhạc bạo lực đăng tải trên YouTube từ năm 2020, thu hút hơn 42.000 lượt xem, nay trở thành một phần trong vụ án hình sự liên quan đến “Hiệp đen”. Người sản xuất, đạo diễn, diễn xuất và phổ biến phim bị khởi tố là cảnh báo nghiêm khắc tới những cá nhân, tổ chức lợi dụng sản phẩm giải trí để cổ súy bạo lực, đánh bóng tên tuổi.
Giám đốc sản xuất răng giả bị khởi tố: Cảnh báo rủi ro pháp lý trong cung ứng nha khoa

Giám đốc sản xuất răng giả bị khởi tố: Cảnh báo rủi ro pháp lý trong cung ứng nha khoa

Một cơ sở sản xuất răng giả chưa được cấp phép, sản phẩm chưa được kiểm nghiệm và công bố tiêu chuẩn chất lượng nhưng vẫn cung ứng cho nhiều phòng khám nha khoa. Vụ án không chỉ đặt ra trách nhiệm của người điều hành doanh nghiệp mà còn cảnh báo rủi ro pháp lý khi lựa chọn nhà cung cấp.
Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII: Phát hiện 2.148 vụ vi phạm

Với 2.148 vụ bắt giữ được ghi nhận, cùng khối lượng lớn ma túy, tiền chất và động vật, thực vật hoang dã bị thu giữ, Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII tiếp tục khẳng định hiệu quả hợp tác thực thi pháp luật khu vực. Trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo là khai thác thông tin sau bắt giữ, lần theo các đầu mối liên quan và mở rộng điều tra những đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.
Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, sử dụng dữ liệu và thiết kế giao diện điện tử nhằm hạn chế quyền lựa chọn của khách hàng.