Lật tẩy nhiều hành vi gian lận nhờ giám sát hải quan trực tuyến

“Điểm huyệt” từ xa

Trong giai đoạn diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 trên cả nước trong quý 3 này, nhiều doanh nghiệp lợi dụng việc khó khăn trong kiểm tra thực tế hàng hóa tại các cửa khẩu cảng biển, biên giới và đăng ký mở tờ khai tại các chi cục ngoài cửa khẩu để né tránh sự kiểm tra, kiểm soát, thực hiện hành vi vi phạm.

Trước tình hình đó, ngành Hải quan tăng cường công tác giám sát, trực ban trực tuyến từ Phòng Giám sát hải quan trực tuyến (Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan) đặt tại trụ sở Tổng cục Hải quan và các cục hải quan địa phương.

Lãnh đạo Phòng Giám sát hải quan trực tuyến cho biết, trong quý 3, qua giám sát trực tuyến và hệ thống camera giám sát theo chỉ đạo của Trực ban Tổng cục Hải quan các đơn vị đã xử lý tổng 313 tin báo, trong đó có 115 tin báo nghiệp vụ (15 tin phát hiện vi phạm) và 198 tin xác định trọng điểm (28 tin phát hiện có vi phạm) với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính 135 triệu đồng và số tiền truy thu thuế 21,44 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm tập trung vào: nhập khẩu hàng cấm; nhập khẩu hàng hóa không khai báo; nhập khẩu hàng hóa không đúng mã số, thuế suất…

Vụ việc điển hình liên quan đến nhập khẩu hàng cấm là Công ty TNHH thương mại VP; Công ty cổ phần sản xuất MD mở tờ khai nhập khẩu 9 container vào các cảng VIP GreenPort; Nam Hải Đình Vũ, Tân Vũ, Lạch Huyện thuộc Cục Hải quan Hải Phòng. Hàng hóa khai báo “động cơ diesel, cầu chủ động, vành la zăng…mới 100%”. Vụ việc đã được Đội Kiểm soát Cục hải quan Hải Phòng khám xét, kết quả hàng hóa là linh kiện ô tô cũ từ Trung Quốc thuộc diện cấm nhập khẩu theo quy định tại Nghị định 69/2018/NĐ-CP ngày 15/05/2018 của Chính phủ. Vụ việc đang được tiếp tục điều tra, củng cố hồ sơ để khởi tố theo quy định.

Đối với nhập khẩu hàng hóa không khai báo, một số doanh nghiệp đăng ký tờ khai tại các chi cục thuộc Cục Hải quan Hà Nội (Chi cục Hải quan Hòa Lạc, Chi cục Hải quan KCN Bắc Thăng Long) nhập khẩu hàng hóa qua sân bay quốc tế Nội Bài nhưng không khai báo, né tránh kiểm tra chuyên ngành, kiểm tra điều kiện nhập khẩu…

Điển hình, Công ty TNHH thương mại sản xuất HDSĐ mở 2 tờ khai tại Chi cục Hải quan Hòa Lạc, hàng hóa được vận chuyển về sân bay quốc tế Nội Bài, hàng hóa khai báo là “khuôn đúc”. Nhưng kết quả khám xét (do Chi cục phối hợp lực lượng Kiểm soát thực hiện) phát hiện nhiều hàng tiêu dùng, thực phẩm chức năng, đồ gia dụng…. Chi cục Hải quan Hòa Lạc đã lập biên bản vi phạm và đang tiến hành điều tra, xác minh để xử lý theo quy định…

Công ty TNHH thương mại dịch vụ ĐMP, đăng ký mở tờ khai tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 (Cục Hải quan TPHCM). Hàng hóa khai báo “quạt thông gió công nghiệp 220v-50Hz, cs: 22w, mã: AFC-130. Hiệu MPE. Hàng mới 100%”. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế hàng hóa xác định doanh nghiệp khai sai mã số. Sau khi điều chỉnh mã số, Chi cục đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính số tiền 42,5 triệu đồng và truy thu thuế gần 213 triệu đồng.

Một trường hợp khác tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 của Công ty cổ phần SN. Hàng hóa khai báo là “xe địa hình bốn bánh chở người các loại”, mã HS 8703.1090, có thuế suất ưu đãi đặc biệt 0%. Tuy nhiên, kiểm tra thực tế xác định mã số đúng của hàng hóa là 8703.2142 có thuế suất ưu đãi đặc biệt là 50%. Chi cục đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính phạt tiền gần 81 triệu đồng và truy thu thuế số tiền 403 triệu đồng.

Hay vụ việc Công ty TNHH HM đăng ký mở tờ khai tại Chi cục Hải quan Thủ Dầu Một (Cục Hải quan Bình Dương). Hàng hóa khai báo là “Motor vạn năng đa chiều bán thành phẩm, model: TT12884C1, công suất 1000W/120V”. Chi cục đã tiến hành kiểm tra, phối hợp với cơ quan giám định xác định lại mã số hàng hóa. Đồng thời Chi cục quyết định xử phạt vi phạm hành chính và truy thu thuế lên đến gần 500 triệu đồng.

Trường hợp khác khai sai mã số liên quan đến Công ty CP da CNVN mở tờ khai nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ (Cục Hải quan Hải Phòng). Hàng hóa khai báo “Tấm nhựa polyurethane sheet giả da các loại”. Chi cục đã tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu gửi cơ quan kiểm định, xác định chủng loại mã hàng hóa. Kết quả chi cục đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi khai sai mã số, chủng loại dẫn đến thiếu số thuế phải nộp. Chi cục đã xử phạt số tiền gần 18 triệu đồng và truy thu thuế hơn 105 triệu đồng.

Tạo hiệu ứng xuống cơ sở

Bên cạnh công tác giám sát, trực ban trực tuyến tại trụ sở Tổng cục Hải quan, việc thực hiện tại các cục hải quan địa phương trong quý 3 cũng đạt nhiều kết quả tốt. Trong quý 3, các cục hải quan địa phương thực hiện tổng số 713 tin báo, xử phạt số tiền hơn 1 tỷ đồng và truy thu thuế gần 2,2 tỷ đồng.

Điển hình, Cục Hải quan Lạng Sơn thực hiện 230 tin báo, số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 600 triệu đồng, truy thu thuế hơn 1,2 tỷ đồng.

Cục Hải quan Quảng Ninh thực hiện 24 tin báo, số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 173 triệu đồng, truy thu thuế hơn 865 triệu đồng.

Cục Hải quan Bình Phước thực hiện 30 tin báo xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 143 triệu đồng.

Lãnh đạo Phòng Giám sát hải quan trực tuyến chia sẻ, do tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước, để vừa đảm bảo công tác nghiệp vụ chuyên môn, vừa đảm bảo công tác phòng chống dịch, ngoài bố trí cán bộ công chức làm việc hành chính, lực lượng giám sát, trực ban trực tuyến ở Tổng cục Hải quan sẽ được bố trí 50% nhân lực tập trung kiểm soát hiệu quả các địa bàn trọng điểm như: Lạng Sơn, Hải Phòng, Hà Nội, TPHCM…; các mặt hàng hóa trọng điểm như: trang thiết bị y tế, hàng hóa kém chất lượng, hàng giả… trên tinh thần tạo điều kiện thông quan hàng hóa nhanh, đúng quy định nhưng không bỏ sót, để lọt các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại.

Theo TCHQ