Kinh tế quý I cải thiện của các chỉ số vĩ mô

Tuy nhiên, tốc độ phục hồi vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng GDP 8% cả năm. Các chuyên gia cho rằng, để đạt được mục tiêu này, cần có chính sách điều hành quyết liệt hơn, đặc biệt trong lĩnh vực tín dụng, đầu tư công và cải thiện môi trường kinh doanh.

Mục tiêu tăng trưởng các quý trong năm 2025. (Nguồn: VDSC).

Xuất nhập khẩu tăng trưởng nhưng thương mại đối mặt áp lực

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai tháng đầu năm 2025 đạt mức tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, sự mất cân đối giữa xuất khẩu và nhập khẩu đang tạo ra thách thức cho thương mại. Cụ thể, xuất khẩu tăng 8,4% nhưng nhập khẩu lại tăng tới 15,9%, khiến thặng dư thương mại chỉ còn 1,5 tỷ USD.

TS. Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, nhận định rằng việc xuất khẩu tăng trưởng chậm hơn nhập khẩu phản ánh nhu cầu trong nước cải thiện nhưng cũng đặt ra rủi ro về nhập siêu nếu xu hướng này tiếp tục. Ông nhấn mạnh rằng để hỗ trợ xuất khẩu, Việt Nam cần tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Cùng với đó, hoạt động thương mại và dịch vụ có nhiều khởi sắc. Trong hai tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 9,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, sau khi loại trừ yếu tố giá, tăng trưởng thực chỉ đạt 6,2%, cho thấy sức mua dù có phục hồi nhưng chưa đạt kỳ vọng. Theo TS. Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế, một trong những nguyên nhân là tâm lý thận trọng của người tiêu dùng trước tình hình việc làm chưa thực sự ổn định và xu hướng cắt giảm nhân sự trong cả khu vực công và tư.

Đầu tư công, tín dụng và tăng trưởng GDP: Cần động lực mạnh mẽ hơn

Về đầu tư công, giải ngân vốn ngân sách nhà nước hai tháng đầu năm tăng 21,7% so với cùng kỳ, nhưng mới đạt 8,5% kế hoạch năm, cho thấy tiến độ vẫn chậm. Trong khi đó, vốn FDI đăng ký đạt 6,9 tỷ USD, tăng mạnh 35,5%, với vốn điều chỉnh tăng 4,18 tỷ USD, gấp 6 lần so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu tích cực cho dòng vốn ngoại vào Việt Nam.

TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, đánh giá rằng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của nền kinh tế. “Dù có tăng trưởng so với năm ngoái, nhưng mức giải ngân này vẫn chưa tạo ra động lực đủ mạnh cho tăng trưởng GDP,” ông nhận định.

Về tăng trưởng tín dụng, tính đến ngày 12/3, tín dụng đã tăng 1,24%, cải thiện so với mức giảm 0,74% cùng kỳ năm 2024, nhưng vẫn còn xa so với mục tiêu cả năm 16%. TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho rằng nếu tín dụng không cải thiện đáng kể trong các quý tới, rất khó để GDP đạt mức tăng 8%. Ông nhấn mạnh rằng chính sách tiền tệ cần linh hoạt hơn để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, đồng thời cần kích thích đầu tư tư nhân để bổ sung động lực cho nền kinh tế.

Dự báo về triển vọng tăng trưởng, TS. Trần Du Lịch, chuyên gia kinh tế, cho rằng GDP quý I có thể đạt 7,3-7,5%, thấp hơn mục tiêu 7,7% của Chính phủ. “Việt Nam đang đứng trước thách thức lớn trong việc duy trì đà tăng trưởng cao. Nếu không có sự bứt phá mạnh mẽ trong đầu tư công và tín dụng, khả năng đạt mức 8% trong cả năm sẽ rất khó khăn,” ông nhận định.

Bất chấp thách thức, kinh tế Việt Nam vẫn có nhiều điểm sáng. Sản xuất công nghiệp tăng 7,2%, mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025. Lĩnh vực dịch vụ và du lịch cũng phục hồi mạnh mẽ, với 3,96 triệu lượt khách quốc tế trong hai tháng đầu năm, tăng 30,2% so với cùng kỳ.

Các yếu tố vĩ mô như lạm phát, lãi suất, tỷ giá và thị trường tài chính vẫn trong tầm kiểm soát, tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, Chính phủ cần đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, có chính sách tiền tệ linh hoạt hơn và thúc đẩy cải cách môi trường kinh doanh.