Cần có quy định và hướng dẫn cho thương nhân kinh doanh rượu online

11:08 24/11/2022

Ông Đoàn Quốc Tâm, Trưởng ban Hợp tác Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) khuyến nghị, cần có quy định và hướng dẫn cụ thể để cho các thương nhân có thể đăng ký bán rượu online và tuân thủ quy định pháp luật một cách đầy đủ nhất.

Ảnh minh họa

Lễ công bố chương trình đào tạo trực tuyến và tập huấn tuân thủ quy định pháp luật về kinh doanh rượu theo hình thức thương mại điện tử

Sáng 24/11, Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA), Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) và Liên minh các Doanh nghiệp rượu Quốc tế tại Châu Á - Thái Bình Dương (APISWA) đồng tổ chức “Lễ công bố chương trình đào tạo trực tuyến và tập huấn tuân thủ quy định pháp luật về kinh doanh rượu theo hình thức thương mại điện tử”.

Phát biểu khai mạc lễ công bố, PGS.TS Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch VBA cho rằng Luật Phòng chống tác hại rượu bia được Quốc hội thông qua năm 2019 và Nghị định 24/2020/ND-CP hướng dẫn thực hiện Luật Phòng chống tác hại rượu bia đã chính thức cho phép kinh doanh rượu bia theo hình thức thương mại điện tử, kèm theo các quy định nhằm đảm bảo kinh doanh rượu hợp pháp, an toàn trên nền tảng thương mại điện tử. 

PGS.TS Nguyễn Văn Việt
PGS.TS Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA phát biểu tai buổi lễ.

Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với các doanh nghiệp ngành đồ uống có cồn và thương nhân kinh doanh nhóm mặt hàng này, bởi các quy định pháp lý trên mở ra cơ hội mở rộng kênh kinh doanh, đồng thời đòi hỏi doanh nghiệp chủ động tìm hiểu tuân thủ pháp luật.

Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Công Thương, kể từ ngày 1/1/2020 (thời điểm Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 có hiệu lực), hoạt động bán rượu, bia theo hình thức thương mại điện tử được quy định quản lý theo điều kiện mới.

Quy định về bán rượu, bia theo hình thức thương mại điện tử được ghi nhận tại Điều 16 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia, về điều kiện bán rượu, bia theo hình thức thương mại điện tử.

Trong đó ghi nhận các điều kiện cơ bản như phải đáp ứng điều kiện cấp phép mua bán rượu có độ cồn từ 5,5 độ trở lên, bao gồm đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật; đáp ứng điều kiện theo từng loại hình mua bán rượu.

Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh kinh doanh rượu có độ cồn dưới 5,5 độ phải được thành lập theo quy định của pháp luật.

Tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm; đăng ký với phòng kinh tế hoặc phòng kinh tế và hạ tầng thuộc ủy ban nhân dân cấp huyện nơi thương nhân đặt cơ sở kinh doanh trước khi tiến hành hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh đó, vì là hoạt động thực hiện thông qua hình thức thương mại điện tử, do đó, việc kinh doanh rượu thông qua hình thức này phải đáp ứng các quy định chung về thương mại điện tử tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử và Nghị định 85/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử.

Theo Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Công Thương, tính đến tháng 8/2022 trên hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử (online.gov.vn), Bộ Công Thương đã tiếp nhận 130 hồ sơ thông báo, đăng ký website/ ứng dụng thương mại điện tử có bán rượu và đã duyệt 40 hồ sơ đáp ứng điều kiện bán rượu, bia theo hình thức thương mại điện tử .

Tuy nhiên, hoạt động quản lý kinh doanh rượu theo hình thức thương mại điện tử hiện vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.

Việc quản lý đối tượng người mua trên sàn đang gặp khó khăn trong việc xác định người đủ 18 tuổi tiếp cận, truy cập, tìm kiếm thông tin và mua bia, rượu.

Về trách nhiệm của bên bán và bên trung gian (vận chuyển), trách nhiệm của người bán trên sàn (bao gồm cung cấp thông tin về hàng hóa, giá cả, điều kiện giao dịch chung, điều kiện vận chuyển, giao nhận) nhưng, nhiều sàn giao dịch thương mại điện tử chưa quy định trách nhiệm của người bán phải bảo đảm, kiểm tra độ tuổi của người nhận hàng trong trường hợp theo quy định tại Điều 6 Nghị định 24/2020/NĐ-CP: “Tổ chức, cá nhân bán rượu, bia có trách nhiệm kiểm tra tuổi của người nhận hàng trong trường hợp nghi ngờ về độ tuổi của người đó, bảo đảm người nhận hàng phải từ đủ 18 tuổi trở lên khi giao hàng”.

“Trường hợp người bán trên sàn không trực tiếp giao hàng mà thông qua bên vận chuyển thì cần có quy định trách nhiệm rõ ràng của bên vận chuyển (bên thứ ba) trong việc xác định đối tượng nhận hàng có đủ 18 tuổi hay không”, ông Sơn nói.

Về hình thức thanh toán đối với kinh doanh rượu, bia trên sàn, Khoản 4 Điều 16 Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia quy định về điều kiện bán rượu, bia theo hình thức thương mại điện tử áp dụng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, với cơ chế thông qua bên vận chuyển để giao hàng, việc thanh toán không dùng tiền mặt sẽ không áp dụng được triệt để, không đảm bảo xác định được người mua có đủ 18 tuổi hay không.

Đối với hoạt động quảng cáo và thông tin hàng hóa trên sàn, một số người bán trên sàn lợi dụng việc biểu thị thông tin hàng hóa để nhằm mục đích xúc tiến, quảng cáo, quảng bá sản phẩm rượu trên sàn. Như vậy, việc biểu thị thông tin hàng hóa sản phẩm với quảng cáo sản phẩm còn đang chưa rõ ràng đối với sản phẩm rượu khi được bán trên sàn.

“Hiện nay, các sản phẩm rượu được làm giả, nhái rất tinh vi, xuất hiện nhiều và được phân phối qua các sàn thương mại điện tử. Do đó, việc quản lý đầu vào chất lượng sản phẩm này gặp rất nhiều khó khăn đối với cơ quan quản lý Nhà nước”, ông Sơn lo ngại.

Khuyến nghị giải pháp cho cá nhân và doanh nghiệp tham gia hoạt động kinh doanh rượu theo hình thức thương mại điện tử, ông Đoàn Quốc Tâm, Trưởng ban Hợp tác Hiệp hội Thương mại Điện tử cho rằng, thương nhân cần có giấy phép khi muốn kinh doanh rượu online. 

Cùng với đó cần tuân thủ pháp luật, không kinh doanh hàng giả hàng nhái, đặc biệt với sản phẩm rượu. Thực hiện tốt cam kết cộng đồng của các thương nhân kinh doanh rượu – Chương trình truyền thông “Uống có trách nhiệm”.  

“Đề nghị các cơ quan chức năng cần có quy định và hướng dẫn cụ thể để cho các thương nhân có thể đăng ký bán rượu online và tuân thủ quy định pháp luật một cách đầy đủ nhất”, ông Sơn nói.

Hoài Anh

Đọc gì trên Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập số Tháng 9 và Tháng 10/2022?