Gần 40 năm làm báo chuyên nghiệp, trang viết tháng Sáu với điểm nhấn ngày nhà báo Việt Nam, xin dành viết về những đồng đội và là những người thày làm báo.
aa
Lê Bá Dương cầm súng AK, bên cạnh là chiến sĩ Phùng Hòe/ Ảnh Đặng Anh Vinh chụp 11-1971.
Nhập ngũ - chính xác là sửa lý lịch tìm cách “trốn nhà” đi bộ đội khi vừa tròn 15 tuổi , vào chiến trường Quảng Trị trực tiếp chiến đấu từ 1968. Có chút “thành tích” chiến đấu, lần lượt tôi trở thành “đối tượng” của các nhà báo, phóng viên chiến trường khi các anh vào trực tiếp đi cùng đơn vị, khai thác nhân vật để viết gương điển hình “những trận đánh hay, những người đánh giỏi”. Cũng vì vậy, tôi cũng ngẫu nhiên nhiễm nghề báo, từng chặng sau này trở thành nhà báo chuyên nghiệp mà những người thầy dạy nghề theo lối cầm tay chỉ việc không ai khác lại chính là các nhà báo lão luyện như Cao Tiến Lê, Trần Hợi, Vũ Thuộc, Đoàn Công Tính, Đậu Kỷ Luật, Nguyễn Tử Mạch, Đặng anh Vinh…
Bây giờ, khi xem những tấm ảnh kiểu như ảnh nhà báo Đoàn Công Tính chống “gậy Trường Sơn” lội suối theo bộ đội ra trận, có thể có người không hẳn hiểu thật hư, thậm chí còn ngờ ngợ như chuyện đóng phim …Nhưng với những người lính như tôi thì đó chỉ là những khoảnh khắc thật của những câu chuyện thật khó ai hình dung nổi. Ví như chuyện lần đi dự Đại hội chiến sỹ thi đua của mặt trận B5 năm 1970. Kết thúc đại hội, tôi vô tình trở thành chiến sỹ giao liên dẫn theo nhà báo Cao Tiến Lê từ sở chỉ huy mặt trận về thâm nhập đơn vị. Suốt chặng đường rừng, “thủ trưởng nhà báo” cứ vần quanh câu chuyện mà chắc chắn ông từng nghe, ghi chép đầy đủ khi dự nghe tôi và các “điển hình” báo cáo thành tích tại đại hội với những câu hỏi đại loại như:
- Lúc chạm mặt với cả một đại đội lính ngụy hàng trăm tên, mà tổ chốt của cậu vỏn vẹn có 4 tay súng, cậu nghĩ gì ?
- Dạ, lúc đó em chỉ nghĩ đơn giản, là bắn vào lúc nào cho chắc thôi à.
- Theo cậu là lúc nào?
- Dạ, lúc tụi nó lui cui lên dốc, tay chân luýnh quýnh vừa níu cây vừa giữ súng, lại ở cự ly gần …mình quất một loạt đạn là nháo nhào, thằng nọ đè lên thằng kia, khó có thể phản ứng lại thủ trưởng à.
Cứ vậy, gần 4 giờ đồng hồ đi bộ theo đường rừng vừa đi vừa chuyện trò. “Thủ trưởng” nhà báo vừa tranh thủ khai thác đến tận cùng chi tiết về hành vi, cảm xúc của nhân vật, ông tranh thủ chụp ảnh tôi…và thấy tôi tò mò hỏi về cái máy ảnh …cách chụp…ông ngồi giảng giải kĩ lưỡng rồi đưa máy cho tôi thực hành môt vài kiểu mà nhân vật là chính ông đang chống gậy nhớm chân lên dốc. Sau chiến tranh, khi gặp lại ông, hỏi về những tấm ảnh hôm đó, ông chép miệng tiếc vì cuốn phim chụp hôm đó, gửi về báo Quân khu 4 in tráng và lẫn đâu trong khối phim ảnh tư liệu nên không tìm lại được . Nếu không, chắc chắn “thày trò “ chúng tôi cùng có được những tấm ảnh …để đời.
Bài và ảnh Đoàn Công Tính với bút danh Vân Anh.
Một người “thày nhà báo” khác, đó là nhà báo Đặng Anh Vinh, nguyên là phái viên phòng văn hóa, văn nghệ Tổng cục chính trị tăng cường cho mặt trận đường 9. Từ mặt trận, thâm nhập đơn vị chiến đấu, ông được trung đoàn giới thiệu về tiểu đoàn, tiểu đoàn giới thiệu về đại đội để tiếp cận điển hình chiến đấu. Hồi đó, vào cuối tháng 11/1971, tôi được gọi lên chỉ huy đại đội để nhà báo khai thác câu chuyện chiến đấu của trung đội tôi, đặc biệt là những chi tiết liên quan đến tấm ảnh Bác Hồ với lời thề giữ chốt mà tôi viết bằng máu trong thời khắc sinh tử. Cứ nghĩ câu chuyện có sao nói vậy được ông ghi chép tỉ mỉ là …xong. Nhưng ông xin phép chỉ huy đại đội được về thẳng hầm lán của tôi, tiếp tục câu chuyện kĩ đến từng chi tiết về hình thái trận địa, khoảng cách công sự, độ dốc phía trước, phía sau trận địạ, thậm chí đến cách chúng tôi bố trí mìn định hướng quả xuôi, quả ngược không theo quy tắc thông thường…Câu chuyện rỉ rả của nhà báo với nhân vật đúng theo đúng phong cách “Cùng ăn, cùng ở, cùng nằm” với nhân vật. Buổi chiều, dường như đã thấm các góc nhìn sự việc, ông xin phép chỉ huy đại đội đưa nguyên những người còn lại của tổ chốt ra gò đồi phía sau đại đội phỏng theo tình tiết sự việc bố trí chụp ảnh. Tấm ảnh chụp hôm đó, mãi đến sau chiến tranh, năm 1980, khi tôi về công tác tại báo Quân khu 5, tình cờ gặp lại ông từ cục tuyên huấn bộ quốc phòng được điều về làm chủ nhiệm nhà văn hóa Quân khu 5 . Gặp “nhân vật cũ” ông rất vui, và càng vui hơn khi biết nhờ những phóng viên như ông, như anh Đoàn Công Tính, Trần Hợi, Cao Tiến Lê… mà cậu lính trận Lê Bá Dương tự mày mò sau này trở thành đồng nghiệp… Ông vui vẻ tặng luôn cho tôi 2 tấm phim ông chụp tổ chốt của tôi vào cuối 11/1971 như đã kể trên. Song điều bất ngờ hơn, sau này khi ông về hưu tại Hà Nội, gặp tôi từ Khánh Hòa ra thăm, ông lẳng lặng đưa cho tôi một hộp đựng những tấm phim nhựa, mỗi tấm ông đều cẩn thận ghi vào bao gói nội dung: Sự kiện, tên người, đơn vị, quê quán, ngày tháng, địa điểm chụp với lời dặn:
- Tớ già rồi, chẳng biết khi nào về với tổ tiên, ông bà và anh em đồng đội. Trao cho cậu giữ những tấm phim này, để mai này cậu có thể thay tớ làm những việc có ích cho đồng bào, đồng đội. Cậu chú ý, mỗi tấm phim, tớ ghi ngoài bao gói đầy đủ họ tên, đơn vị, quê quán…Nếu như tìm được ai đó, cậu thay mặt tớ tặng cho anh em hoặc gia đình.
Sau này ông mất tại Hà Nội, tôi đã chọn ra một số phim liên quan, phóng to thay mặt ông gửi tặng phòng truyền thống sư đoàn 320 (Quân đoàn 3). Còn lại , những tấm phim ông chụp từ tiểu đoàn cao xạ Nguyễn Viết Xuân, tiểu đoàn 33 đặc công, tiểu đoàn 75; các địa phương khu đội Vĩnh Linh, quân y viện 43 tiền phương, đặc biệt các ảnh chụp trực tiếp trên mặt trận tây đường 9.. .tôi đã mày mò mua máy chuyên dùng, “ken” chuyển thành file số, lần lượt đưa lên trang cá nhân, để những nhân vật của ông, cũng là đồng đội chúng tôi, ai còn sống biết được thì sẽ tặng cho anh em. Ai đã hy sinh, gia đình, người thân biết được, tôi sẽ thay ông sao phóng ảnh lớn, gửi tặng gia đình làm di ảnh kỷ niệm, thờ cúng, như di nguyện của ông – Cố trung tá, nhà báo Đặng Anh Vinh.
Vâng, sau hơn 50 năm kể từ lần đầu tiên trực tiếp tiếp xúc với các nhà báo chiến trường, và gần 40 năm làm báo chuyên nghiệp kể từ ngày về công tác tại báo Quân khu 5. Trang viết tháng sáu với điểm nhấn ngày nhà báo Việt Nam, xin dành viết về những đồng đội và là những người thày làm báo, mà tôi - một nhà báo gốc lính, có duyên phận được học hỏi theo cách cầm tay chỉ việc từ những nhà báo tiền bối, cũng xin được dành riêng kể vài trong nhiều những câu chuyện chưa xưa về những nhà báo, cũng là những những người thày đúng nghĩa cả về kỹ năng nhân cách nhà báo đã giúp tôi giữ mình trong nhân cách nhà báo gốc lính thiêng liêng.
Tối 14/5, tại Quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố, chương trình Gala “Tổ quốc bình yên - Hải Phòng rực sáng” sẽ chính thức diễn ra trong không khí trang trọng, sôi nổi và giàu cảm xúc. Không chỉ là một chương trình nghệ thuật quy mô lớn, đây còn là điểm hẹn của lòng yêu nước, của những câu chuyện đẹp về sự hy sinh thầm lặng và khát vọng cống hiến vì bình yên Tổ quốc.
Chương trình hòa nhạc “The Flow of Music – Dòng chảy âm nhạc” sẽ diễn ra tối 31/5 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, nhân kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ba Lan.
Hai đêm hòa nhạc thính phòng “In Gratitude – Tri ân” sẽ diễn ra tại Hà Nội và TP.HCM với sự tham gia của nghệ sĩ piano danh tiếng Kevin Kenner, pianist Nguyễn Việt Trung cùng dàn nghệ sĩ hòa tấu quốc tế.
Hơn 10.000 vận động viên tham gia VnExpress Marathon Cần Thơ 2026 không chỉ tạo nên một ngày hội thể thao sôi động mà còn góp phần lan tỏa thông điệp sống năng động, lành mạnh – mục tiêu mà Herbalife Việt Nam theo đuổi trong nhiều năm qua.
Diễn ra từ ngày 10 - 16/5, chuỗi sự kiện “Kiến An - Ngày hội hạnh phúc 2026” (Kien An Happy Fest 2026) mang đến không gian lễ hội rực rỡ với nghệ thuật, ẩm thực, kinh tế đêm và những trải nghiệm văn hóa đặc sắc bên hồ Hạnh Phúc. Sự kiện không chỉ đánh dấu bước chuyển mình của đô thị Kiến An mà còn lan tỏa thông điệp lấy hạnh phúc của người dân làm trung tâm phát triển.
Diễn ra ngày 17/5 tại Khu du lịch Cát Cát, Giải chạy Sa Pa mùa nước đổ 2026 được kỳ vọng trở thành sản phẩm du lịch thể thao đặc sắc, quảng bá vẻ đẹp ruộng bậc thang Tây Bắc.
Tại phường Vũ Phúc, tỉnh Hưng Yên giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, vẫn có những không gian văn hóa âm thầm lưu giữ hồn cốt dân tộc qua từng nghi lễ, từng thanh âm dân gian, Lễ hội Sáo Đền từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, nơi những cánh diều sáo không chỉ bay giữa trời cao mà còn chuyên chở ký ức, niềm tin và khát vọng của bao thế hệ người Việt.
Diễn ra từ 31/07 đến 02/08/2026, VPBank Ho Chi Minh City Music Half Marathon thu hút với concept “music run” độc đáo, kết hợp thể thao và âm nhạc trong không gian đô thị sôi động. Đặc biệt, khách hàng VPBank có cơ hội tham gia sự kiện với mức ưu đãi độc quyền lên đến 40% giá BIB để hòa vào lễ hội đa trải nghiệm ngay giữa trung tâm TP.HCM.
Nằm dưới chân núi Pù Rinh hùng vĩ, bản Năng Cát (xã Linh Sơn) là nơi còn lưu giữ gần như nguyên vẹn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái với những nếp nhà sàn cổ, những bộ trang phục truyền thống, các món ẩm thực độc đáo cùng cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ. Phát huy những lợi thế “trời ban”, chính quyền và người dân nơi đây đang từng bước đưa Năng Cát trở thành điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn, đậm đà bản sắc vùng cao.
Danh hiệu “Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới 2025” mở ra cơ hội lớn cho Cao nguyên đá Đồng Văn, đồng thời đặt ra yêu cầu giữ gìn bản sắc văn hóa để phát triển du lịch bền vững.
Trong không khí tưng bừng chào mừng 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 - 13/5/2026) và hưởng ứng Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026, Liên hoan Múa rối Hải Phòng mở rộng lần thứ IV năm 2026 đang trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
Giải chạy đêm “Ho Chi Minh City Night Run Eximbank 2026” sẽ chính thức diễn ra từ ngày 16 đến 17/05/2026 với ba cự ly thi đấu chính gồm 5km, 10km và half marathon (21,0975km), kỳ vọng thu hút hơn 6.000 vận động viên trong nước và quốc tế tham dự.
Từ tour đêm Địa đạo Củ Chi đến trải nghiệm ngắm TP.Hồ Chí Minh từ trực thăng, hàng loạt sản phẩm mới đang tạo “cơn sốt” hút khách. Trong 4 tháng đầu năm 2026, ngành du lịch Thành phố ghi nhận doanh thu khoảng 172.000 tỷ đồng, tiếp tục trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế dịch vụ.
Tối 8/5, trong không gian rực đỏ sắc hoa phượng và ngập tràn cảm xúc tự hào, TP Hải Phòng long trọng khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026 với chủ đề “Hải Phòng – Hội tụ – Tỏa sáng”. Đêm hội không chỉ tôn vinh chiều sâu lịch sử, văn hóa của thành phố Cảng Anh hùng mà còn thắp lên khát vọng bứt phá, vươn tầm trong thời đại mới.
