Thứ năm 19/11/2026 05:12
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Lối sống

Kỉ niệm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6: Nhớ những người thầy làm báo chiến trường

16/06/2023 05:37
Gần 40 năm làm báo chuyên nghiệp, trang viết tháng Sáu với điểm nhấn ngày nhà báo Việt Nam, xin dành viết về những đồng đội và là những người thày làm báo.
Ảnh minh họa
Lê Bá Dương cầm súng AK, bên cạnh là chiến sĩ Phùng Hòe/ Ảnh Đặng Anh Vinh chụp 11-1971.

Nhập ngũ - chính xác là sửa lý lịch tìm cách “trốn nhà” đi bộ đội khi vừa tròn 15 tuổi , vào chiến trường Quảng Trị trực tiếp chiến đấu từ 1968. Có chút “thành tích” chiến đấu, lần lượt tôi trở thành “đối tượng” của các nhà báo, phóng viên chiến trường khi các anh vào trực tiếp đi cùng đơn vị, khai thác nhân vật để viết gương điển hình “những trận đánh hay, những người đánh giỏi”. Cũng vì vậy, tôi cũng ngẫu nhiên nhiễm nghề báo, từng chặng sau này trở thành nhà báo chuyên nghiệp mà những người thầy dạy nghề theo lối cầm tay chỉ việc không ai khác lại chính là các nhà báo lão luyện như Cao Tiến Lê, Trần Hợi, Vũ Thuộc, Đoàn Công Tính, Đậu Kỷ Luật, Nguyễn Tử Mạch, Đặng anh Vinh…

Bây giờ, khi xem những tấm ảnh kiểu như ảnh nhà báo Đoàn Công Tính chống “gậy Trường Sơn” lội suối theo bộ đội ra trận, có thể có người không hẳn hiểu thật hư, thậm chí còn ngờ ngợ như chuyện đóng phim …Nhưng với những người lính như tôi thì đó chỉ là những khoảnh khắc thật của những câu chuyện thật khó ai hình dung nổi. Ví như chuyện lần đi dự Đại hội chiến sỹ thi đua của mặt trận B5 năm 1970. Kết thúc đại hội, tôi vô tình trở thành chiến sỹ giao liên dẫn theo nhà báo Cao Tiến Lê từ sở chỉ huy mặt trận về thâm nhập đơn vị. Suốt chặng đường rừng, “thủ trưởng nhà báo” cứ vần quanh câu chuyện mà chắc chắn ông từng nghe, ghi chép đầy đủ khi dự nghe tôi và các “điển hình” báo cáo thành tích tại đại hội với những câu hỏi đại loại như:

- Lúc chạm mặt với cả một đại đội lính ngụy hàng trăm tên, mà tổ chốt của cậu vỏn vẹn có 4 tay súng, cậu nghĩ gì ?

- Dạ, lúc đó em chỉ nghĩ đơn giản, là bắn vào lúc nào cho chắc thôi à.

- Theo cậu là lúc nào?

- Dạ, lúc tụi nó lui cui lên dốc, tay chân luýnh quýnh vừa níu cây vừa giữ súng, lại ở cự ly gần …mình quất một loạt đạn là nháo nhào, thằng nọ đè lên thằng kia, khó có thể phản ứng lại thủ trưởng à.

Cứ vậy, gần 4 giờ đồng hồ đi bộ theo đường rừng vừa đi vừa chuyện trò. “Thủ trưởng” nhà báo vừa tranh thủ khai thác đến tận cùng chi tiết về hành vi, cảm xúc của nhân vật, ông tranh thủ chụp ảnh tôi…và thấy tôi tò mò hỏi về cái máy ảnh …cách chụp…ông ngồi giảng giải kĩ lưỡng rồi đưa máy cho tôi thực hành môt vài kiểu mà nhân vật là chính ông đang chống gậy nhớm chân lên dốc. Sau chiến tranh, khi gặp lại ông, hỏi về những tấm ảnh hôm đó, ông chép miệng tiếc vì cuốn phim chụp hôm đó, gửi về báo Quân khu 4 in tráng và lẫn đâu trong khối phim ảnh tư liệu nên không tìm lại được . Nếu không, chắc chắn “thày trò “ chúng tôi cùng có được những tấm ảnh …để đời.

Ảnh minh họa
Bài và ảnh Đoàn Công Tính với bút danh Vân Anh.

Một người “thày nhà báo” khác, đó là nhà báo Đặng Anh Vinh, nguyên là phái viên phòng văn hóa, văn nghệ Tổng cục chính trị tăng cường cho mặt trận đường 9. Từ mặt trận, thâm nhập đơn vị chiến đấu, ông được trung đoàn giới thiệu về tiểu đoàn, tiểu đoàn giới thiệu về đại đội để tiếp cận điển hình chiến đấu. Hồi đó, vào cuối tháng 11/1971, tôi được gọi lên chỉ huy đại đội để nhà báo khai thác câu chuyện chiến đấu của trung đội tôi, đặc biệt là những chi tiết liên quan đến tấm ảnh Bác Hồ với lời thề giữ chốt mà tôi viết bằng máu trong thời khắc sinh tử. Cứ nghĩ câu chuyện có sao nói vậy được ông ghi chép tỉ mỉ là …xong. Nhưng ông xin phép chỉ huy đại đội được về thẳng hầm lán của tôi, tiếp tục câu chuyện kĩ đến từng chi tiết về hình thái trận địa, khoảng cách công sự, độ dốc phía trước, phía sau trận địạ, thậm chí đến cách chúng tôi bố trí mìn định hướng quả xuôi, quả ngược không theo quy tắc thông thường…Câu chuyện rỉ rả của nhà báo với nhân vật đúng theo đúng phong cách “Cùng ăn, cùng ở, cùng nằm” với nhân vật. Buổi chiều, dường như đã thấm các góc nhìn sự việc, ông xin phép chỉ huy đại đội đưa nguyên những người còn lại của tổ chốt ra gò đồi phía sau đại đội phỏng theo tình tiết sự việc bố trí chụp ảnh. Tấm ảnh chụp hôm đó, mãi đến sau chiến tranh, năm 1980, khi tôi về công tác tại báo Quân khu 5, tình cờ gặp lại ông từ cục tuyên huấn bộ quốc phòng được điều về làm chủ nhiệm nhà văn hóa Quân khu 5 . Gặp “nhân vật cũ” ông rất vui, và càng vui hơn khi biết nhờ những phóng viên như ông, như anh Đoàn Công Tính, Trần Hợi, Cao Tiến Lê… mà cậu lính trận Lê Bá Dương tự mày mò sau này trở thành đồng nghiệp… Ông vui vẻ tặng luôn cho tôi 2 tấm phim ông chụp tổ chốt của tôi vào cuối 11/1971 như đã kể trên. Song điều bất ngờ hơn, sau này khi ông về hưu tại Hà Nội, gặp tôi từ Khánh Hòa ra thăm, ông lẳng lặng đưa cho tôi một hộp đựng những tấm phim nhựa, mỗi tấm ông đều cẩn thận ghi vào bao gói nội dung: Sự kiện, tên người, đơn vị, quê quán, ngày tháng, địa điểm chụp với lời dặn:

- Tớ già rồi, chẳng biết khi nào về với tổ tiên, ông bà và anh em đồng đội. Trao cho cậu giữ những tấm phim này, để mai này cậu có thể thay tớ làm những việc có ích cho đồng bào, đồng đội. Cậu chú ý, mỗi tấm phim, tớ ghi ngoài bao gói đầy đủ họ tên, đơn vị, quê quán…Nếu như tìm được ai đó, cậu thay mặt tớ tặng cho anh em hoặc gia đình.

Sau này ông mất tại Hà Nội, tôi đã chọn ra một số phim liên quan, phóng to thay mặt ông gửi tặng phòng truyền thống sư đoàn 320 (Quân đoàn 3). Còn lại , những tấm phim ông chụp từ tiểu đoàn cao xạ Nguyễn Viết Xuân, tiểu đoàn 33 đặc công, tiểu đoàn 75; các địa phương khu đội Vĩnh Linh, quân y viện 43 tiền phương, đặc biệt các ảnh chụp trực tiếp trên mặt trận tây đường 9.. .tôi đã mày mò mua máy chuyên dùng, “ken” chuyển thành file số, lần lượt đưa lên trang cá nhân, để những nhân vật của ông, cũng là đồng đội chúng tôi, ai còn sống biết được thì sẽ tặng cho anh em. Ai đã hy sinh, gia đình, người thân biết được, tôi sẽ thay ông sao phóng ảnh lớn, gửi tặng gia đình làm di ảnh kỷ niệm, thờ cúng, như di nguyện của ông – Cố trung tá, nhà báo Đặng Anh Vinh.

Vâng, sau hơn 50 năm kể từ lần đầu tiên trực tiếp tiếp xúc với các nhà báo chiến trường, và gần 40 năm làm báo chuyên nghiệp kể từ ngày về công tác tại báo Quân khu 5. Trang viết tháng sáu với điểm nhấn ngày nhà báo Việt Nam, xin dành viết về những đồng đội và là những người thày làm báo, mà tôi - một nhà báo gốc lính, có duyên phận được học hỏi theo cách cầm tay chỉ việc từ những nhà báo tiền bối, cũng xin được dành riêng kể vài trong nhiều những câu chuyện chưa xưa về những nhà báo, cũng là những những người thày đúng nghĩa cả về kỹ năng nhân cách nhà báo đã giúp tôi giữ mình trong nhân cách nhà báo gốc lính thiêng liêng.

Lê Bá Dương

Bài liên quan
Tin bài khác
Đảo Bích Đầm hướng tới mục tiêu đón 45.000 lượt khách vào năm 2030

Đảo Bích Đầm hướng tới mục tiêu đón 45.000 lượt khách vào năm 2030

Trong chuyến khảo sát thực tế một số điểm du lịch trên vịnh Nha Trang ngày 18/11, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Long Biên đã chỉ đạo ưu tiên triển khai phát triển du lịch cộng đồng tại Bích Đầm và các đảo trên vịnh Nha Trang; gắn khai thác du lịch với bảo tồn hệ sinh thái biển.
Da Nang Longevity Summit 2026: Hội tụ chuyên gia quốc tế về y học trường thọ tại Đà Nẵng

Da Nang Longevity Summit 2026: Hội tụ chuyên gia quốc tế về y học trường thọ tại Đà Nẵng

Da Nang Longevity Summit 2026 tại Furama Resort Đà Nẵng quy tụ chuyên gia quốc tế, chia sẻ xu hướng y học trường thọ và lão hóa khỏe mạnh.
Hiến tặng tư liệu, hiện vật cho Bảo tàng Trường Sa

Hiến tặng tư liệu, hiện vật cho Bảo tàng Trường Sa

Đến nay đã có 8 tổ chức, cá nhân hiến tặng hoặc đăng ký hiến tặng tư liệu, hiện vật cho Bảo tàng Trường Sa. Đóng góp nhiều nhất là Nhà trưng bày Hoàng Sa (TP. Đà Nẵng), với 168 tư liệu gồm: Sách, ảnh và bản đồ về 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
Gala Sao Mai 2026: Âm nhạc kết nối di sản, lan tỏa sức hút du lịch xứ Thanh

Gala Sao Mai 2026: Âm nhạc kết nối di sản, lan tỏa sức hút du lịch xứ Thanh

Từ sân khấu âm nhạc quy mô lớn tại Sầm Sơn, Gala Sao Mai 2026 không chỉ tạo điểm hẹn nghệ thuật trước thềm Chung kết mà còn mở rộng không gian quảng bá văn hóa, di sản và tiềm năng du lịch Thanh Hóa. Sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của nguồn lực xã hội hóa trong phát triển đời sống văn hóa địa phương.
Ngày Văn hóa Việt Nam: Miễn phí tham quan tại nhiều bảo tàng, di tích trên toàn quốc

Ngày Văn hóa Việt Nam: Miễn phí tham quan tại nhiều bảo tàng, di tích trên toàn quốc

Nhân dịp Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) hằng năm, du khách đến Nha Trang (Khánh Hòa) sẽ có cơ hội khám phá kho tàng di sản biển đồ sộ tại Bảo tàng Hải dương học cùng những kỷ vật vô giá của bác sĩ Alexandre Yersin được miễn phí vào cửa.
Bóng đá Long An xây lại niềm tin từ sân tập

Bóng đá Long An xây lại niềm tin từ sân tập

Với Phan Văn Tài Em đảm nhiệm Trưởng đoàn, Phan Văn Giàu làm huấn luyện viên trưởng và Huỳnh Ngọc San phụ trách giám đốc kỹ thuật, Câu lạc bộ Bóng đá Long An tiếp tục củng cố lực lượng, hướng đến thi đấu trung thực và giữ gìn bản sắc bóng đá địa phương.
Yên Tử – Sắc thu thiền định 2026: Đánh thức sức hút di sản

Yên Tử – Sắc thu thiền định 2026: Đánh thức sức hút di sản

Từ những bước chân chinh phục cung đường di sản, hành trình đạp xe xuyên miền văn hóa đến khoảnh khắc đón bình minh trên đỉnh Chùa Đồng, chuỗi sự kiện “Yên Tử – Sắc thu thiền định 2026” mở ra không gian trải nghiệm mới, góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng và tạo động lực phát triển du lịch bền vững.
Miễn phí tham quan nhiều bảo tàng, vườn quốc gia ngày Văn hóa 24/11

Miễn phí tham quan nhiều bảo tàng, vườn quốc gia ngày Văn hóa 24/11

Chính sách miễn phí tham quan tại một số bảo tàng, di tích lịch sử và vườn quốc gia vào ngày 24/11 hằng năm chính thức được áp dụng theo Thông tư số 167/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 10/11/2026. Đây là một trong những hoạt động thiết thực nhằm khuyến khích người dân tìm hiểu lịch sử, khám phá di sản và nâng cao khả năng tiếp cận các giá trị văn hóa.
Tàu Hải quân xuyên đêm đưa bé gái nguy kịch từ Thổ Châu đến Phú Quốc cấp cứu

Tàu Hải quân xuyên đêm đưa bé gái nguy kịch từ Thổ Châu đến Phú Quốc cấp cứu

Tàu Hải quân vượt sóng trong đêm, kịp thời đưa bé gái nguy kịch từ Thổ Châu đến Phú Quốc cấp cứu.
“Hướng về cội nguồn – Sưởi ấm Bản Lầu”: Trao yêu thương, lan tỏa tri thức nơi biên cương

“Hướng về cội nguồn – Sưởi ấm Bản Lầu”: Trao yêu thương, lan tỏa tri thức nơi biên cương

Chương trình “Hướng về cội nguồn – Sưởi ấm Bản Lầu” trao học bổng, quà tặng, hỗ trợ giáo dục và lan tỏa kiến thức pháp luật tại vùng biên giới Lào Cai.
TP. Hồ Chí Minh lan tỏa văn hóa đọc từ những gia đình cùng đọc sách

TP. Hồ Chí Minh lan tỏa văn hóa đọc từ những gia đình cùng đọc sách

Gia đình cùng đọc sách là thông điệp xuyên suốt cuộc thi ảnh năm 2026 tại TP.HCM. Với 6.362 thí sinh và 1.943 tác phẩm, hoạt động góp phần lan tỏa văn hóa đọc, thúc đẩy học tập suốt đời từ mỗi mái nhà.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 - hội tụ tinh hoa ẩm thực ba miền và thế giới

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 - hội tụ tinh hoa ẩm thực ba miền và thế giới

Diễn ra trong hai ngày 21–22/11 tại Hà Nội, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026 mang đến hành trình khám phá hương vị Việt Nam, ASEAN và thế giới, kết hợp giao lưu nghệ thuật, trải nghiệm văn hóa và các hoạt động thiện nguyện.
Hải Phòng: Lan tỏa sắc màu văn hóa, thắt chặt khối đại đoàn kết toàn dân

Hải Phòng: Lan tỏa sắc màu văn hóa, thắt chặt khối đại đoàn kết toàn dân

Từ ngày 18 đến 24/11/2026, Hải Phòng tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng quy mô lớn, kết nối Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với Ngày Văn hóa Việt Nam, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống và quảng bá hình ảnh thành phố Cảng.
Phú Quốc trước thềm APEC 2027: Khơi thông điểm nghẽn, đón dòng vốn mới

Phú Quốc trước thềm APEC 2027: Khơi thông điểm nghẽn, đón dòng vốn mới

Trước thềm APEC 2027, chính quyền tỉnh An Giang đang tăng tốc tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, thủ tục và tiến độ dự án tại đặc khu Phú Quốc. Đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp được kỳ vọng giúp khơi thông nguồn lực, chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới của đảo Ngọc.
Đà Nẵng lọt Top 10 điểm đến xu hướng năm 2027: Cơ hội bứt phá trên bản đồ du lịch quốc tế

Đà Nẵng lọt Top 10 điểm đến xu hướng năm 2027: Cơ hội bứt phá trên bản đồ du lịch quốc tế

Đà Nẵng tiếp tục ghi dấu ấn trên bản đồ du lịch thế giới khi được Skyscanner xếp thứ 7 trong danh sách 10 điểm đến xu hướng năm 2027, với lượng tìm kiếm chuyến bay tăng 68%. Đây không chỉ là sự ghi nhận về sức hấp dẫn của một điểm đến, mà còn mở ra cơ hội để thành phố nâng tầm thương hiệu du lịch trong giai đoạn phát triển mới.
bao-hiem-that-nghiep