Sau hơn hai năm bị cấm vận và kiểm soát biên giới, Đông Nam Á cuối cùng cũng đang dần lấy lại đà phục hồi.
Theo công ty phân tích dữ liệu chuyến bay Cirium, các chuyến bay đang dần trở lại mức năm 2019 ở các nền kinh tế lớn trong khu vực, với Singapore, Thái Lan và Malaysia là những điểm đến phổ biến nhất trong năm nay.
Tại Singapore, quốc gia có nhiều đặt chỗ chuyến bay đến nhất trong khu vực trong năm nay, lượng đặt chỗ đã tăng từ mức khoảng 30% của năm 2019 vào tháng 1 lên 48% vào giữa tháng 6. Theo Cirium, Philippines cũng chứng kiến lượng đặt phòng tăng mạnh, từ khoảng 20% vào đầu tháng 1, lên gần 40% vào giữa tháng 6.
Theo Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên Hợp Quốc, du lịch là ngành tạo ra doanh thu chính cho Đông Nam Á, khu vực có lượng khách quốc tế tăng hơn gấp đôi từ 63 triệu năm 2009 lên 139 triệu vào năm 2019.
Ngành công nghiệp này chiếm khoảng 10% tổng sản phẩm quốc nội ở Việt Nam, Singapore và Malaysia và từ 20% đến 25% GDP ở Thái Lan, Campuchia và Philippines, theo một báo cáo tháng 5 năm 2022 do Ngân hàng Phát triển Châu Á công bố.
Gary Bowerman, Giám đốc công ty nghiên cứu du lịch Check-in Asia, cho biết, đại dịch “có lẽ tàn phá nhiều hơn ở Đông Nam Á so với phần còn lại của thế giới vì các chính phủ đã đóng cửa biên giới trong gần hai năm. Thậm chí còn có những hạn chế đối với việc đi lại trong nước".
“Nếu bạn so sánh điều đó với Bắc Mỹ hoặc châu Âu, chẳng hạn, trong cả hai năm 2020 và 2021, họ đã có một số luồng du lịch", ông nói.
Thay đổi thói quen du lịch
Hầu hết các quốc gia ở Đông Nam Á, bao gồm Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Việt Nam và Philippines đã ngừng yêu cầu khách du lịch đã tiêm phòng đầy đủ phải thực hiện các xét nghiệm Covid-19 trước khi đi du lịch.
Sau khi Singapore gỡ bỏ yêu cầu thử nghiệm trước khi đi du lịchh, hoạt động kinh doanh đã bắt đầu có điểm sáng hơn, Stanley Foo, người sáng lập công ty lữ hành địa phương Oriental Travel & Tours, cho biết. Ông cho biết, du khách đang đặt các chuyến đi dài hơn và chi tiêu nhiều hơn trước.
Trước đại dịch, công ty nhận được khoảng 20 lượt đặt tour mỗi tuần, chủ yếu là các tour kéo dài từ ba đến bốn ngày. Giờ đây, công ty đang xử lý 25 lượt đặt chỗ mỗi tuần, một số cho các chuyến đi dài tới 10 ngày. Stanley Foo cho biết, chi tiêu trung bình cho các chuyến du lịch đã tăng từ khoảng 2.000 USD/người trước đại dịch lên 4.000 USD lên 6.000 USD ngày nay.
“Đó là vì xu hướng chi tiêu trả thù. Họ đã tiết kiệm đủ trong hai năm qua và bắt đầu chi tiêu nhiều hơn", Stanley Foo nói.
Vì khách du lịch đang dành nhiều thời gian hơn ở Singapore, Foo và đội ngũ hướng dẫn viên du lịch của anh ấy đang đưa khách hàng đến những địa điểm nằm ngoài hành trình du lịch thông thường - đến vùng ngoại ô để xem người dân tập thái cực quyền và gọi cà phê tại các trung tâm bán hàng rong “theo cách của người Singapore”.
Joanna Lu của Ascend by Cirium, chi nhánh tư vấn của công ty, cho biết, mọi người cũng đang dành nhiều thời gian hơn để lập kế hoạch cho hành trình của họ.
Sự thay đổi trong khách du lịch
Ông nói: Khách du lịch liên hệ với Foo đến từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là các nước Đông Nam Á.
Điều đó hoàn toàn trái ngược với công việc kinh doanh trước đại dịch của anh ấy, khi công dân Trung Quốc nằm trong nhóm khách hàng lớn nhất của công ty của anh, Foo nói. Trung Quốc tiếp tục “hạn chế nghiêm ngặt ” các chuyến du lịch không thiết yếu ra khỏi đất nước.
Vào năm 2019, du khách từ Trung Quốc chiếm hơn 30% lượng khách du lịch đến một số quốc gia Đông Nam Á, theo Ngân hàng Phát triển Châu Á, một thực tế khiến việc đóng cửa biên giới kéo dài của Trung Quốc càng gây thêm đau đớn cho khu vực.
“Sự sụt giảm ở Trung Quốc đã trở nên trầm trọng hơn vào tháng 4 do các hạn chế đi lại nghiêm ngặt hạn chế việc di chuyển bằng đường hàng không đến và đi từ đất nước này”, Lu nói và cho biết thêm, cô không tin rằng tình hình sẽ sớm thay đổi.
John Grant, nhà phân tích trưởng của Công ty dữ liệu du lịch OAG, cho biết, sự phục hồi du lịch của châu Á chậm hơn so với các châu lục khác vì phụ thuộc vào du khách quốc tế, đặc biệt là từ Trung Quốc, cũng như các chiến lược mở cửa trở lại khác nhau trong khu vực.
Theo OAG, Đông Nam Á có khoảng 66% công suất các chuyến bay - được tính theo số ghế của các hãng hàng không dự kiến so với mức trước đại dịch. Dữ liệu của OAG cho thấy, châu Âu và Bắc Mỹ đã quay trở lại khoảng 88% và 90% công suất trước đại dịch.
Những khó khăn phía trước
Sự phục hồi du lịch của Đông Nam Á cũng phải đối mặt với những khó khăn toàn cầu khác: chi phí và lãi suất tăng, lạm phát và suy thoái tiềm ẩn.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, giá nhiên liệu máy bay vào đầu tháng 6 đã tăng 128% so với một năm trước. Do đó, các hãng hàng không đang tăng giá vé, nhưng ít nhất cho đến nay dường như nó không ảnh hưởng đến nhu cầu vì mọi người có nhu cầu bị dồn nén trong hai năm.
Nhưng điều đó có thể nhanh chóng thay đổi nếu phụ phí nhiên liệu trùng với lạm phát ăn vào chi tiêu tùy ý của du khách, ông nói.
Ông Bowerman cho biết, lãi suất tăng có thể sẽ làm mất giá đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi so với đô la Mỹ, khiến hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt hơn và giảm số tiền du khách có thể chi tiêu cho những việc không cần thiết như nghỉ lễ.
Bất chấp những lực lượng này, những người trong cuộc cho biết hầu hết mọi người vẫn chưa hủy bỏ kế hoạch của họ.
Trưởng bộ phận quan hệ công chúng khu vực châu Á của Expedia, Lavinia Rajaram cho biết, các du khách đến từ Singapore đã lên kế hoạch cho các kỳ nghỉ cuối năm, trong khi những người khác đang đặt các chuyến đi vào những tháng vắng vẻ hơn là tháng 9 và tháng 10.
Thêm vào đó, nếu các hãng hàng không nâng công suất chuyến bay của họ trở lại mức trước Covid, giá vé máy bay có thể bình thường hóa, Rajaram nói thêm.
Foo cho biết, ông hy vọng sẽ thấy nhiều hội nghị và triển lãm hơn được tổ chức tại Singapore vào nửa cuối năm nay, nơi các công ty có thể thu hút các đại lý như của ông để thực hiện các chuyến tham quan bên lề cho khách doanh nghiệp.
Vấn đề gặp phải với nguồn nhân lực
Ngay cả khi Đông Nam Á tiếp tục thu hút nhiều luồng khách du lịch, các hãng hàng không có thể phải từ chối họ nếu họ không tìm được đủ nhân công phục vụ các chuyến bay của mình.
Nhiều nhân công trong ngành du lịch hàng không đã rời đi hoặc bị cho thôi việc trong hai năm đầu tiên của đại dịch. Theo thống kê của Hiệp hội vận tải hàng không toàn cầu Aviation Benefits Beyond Borders, ngành công nghiệp hàng không có ít việc làm hơn 50% vào cuối năm 2021 so với thời kỳ trước Covid - từ 87,7 triệu xuống còn khoảng 43,8 triệu.
Mức lương thấp khiến việc làm việc tại các sân bay và hãng hàng không trở nên kém hấp dẫn, và người lao động ở châu Âu đang chống lại việc trả lương thấp và điều kiện làm việc tồi tệ.
Sự hỗn loạn du lịch ở các khu vực khác trên thế giới vẫn chưa xảy đến các nước ở Đông Nam Á và các quan chức trong khu vực hy vọng có thể ngăn chặn.
Theo cơ quan này, Tập đoàn Sân bay Changi của Singapore muốn lấp đầy 250 vị trí tuyển dụng vào cuối năm nay. Singapore Airlines đã chọn hơn 800 tiếp viên từ vài nghìn đơn đăng ký, con số này “nhiều hơn gấp 3 đến 4 lần” so với những ngày trước Covid, hãng hàng không này cho biết trong một email gửi CNBC.
Ủy ban Hàng không Malaysia nói với CNBC rằng, các hãng hàng không địa phương đang “tích cực tìm kiếm tuyển dụng”, nhưng “nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn không chắc chắn khi Malaysia bắt đầu tiến vào giai đoạn coi Covid-19 là một bệnh đặc hữu".
Nhưng đã có dấu hiệu của các vết nứt. Vào tháng 4, Tập đoàn sân bay Changi đã phải dời lại một số chuyến bay trong bốn ngày cuối tuần vì tình trạng thiếu nhân sự, theo báo cáo của các phương tiện truyền thông địa phương.
Truyền thông Malaysia cho biết, khoảng 1/10 chuyến bay nội địa bay trong thời gian diễn ra lễ kỷ niệm Hari Raya Aidilfitri vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 đã bị hoãn, một phần vì thiếu nhân công .
Mayur Patel, Giám đốc kinh doanh khu vực Nhật Bản và Châu Á - Thái Bình Dương của OAG, cho biết, các hãng hàng không đã bị từ chối bổ sung thêm chỗ hạ cánh hoặc cất cánh vì các sân bay không có đủ nhân lực để đáp ứng các chuyến bay bổ sung.
Patel nói: “Tôi nghĩ kế hoạch là quay trở lại mức trước Covid nhưng với sự không chắc chắn từ Trung Quốc sẽ khiến điều này trở nên rất khó khăn".
Bảo Bảo
