Trong tháng 1, mặc dù gặp phải tác động từ yếu tố cơ bản, thương mại của Việt Nam vẫn duy trì sự ổn định và tiếp tục hồi phục. Xuất khẩu đã tăng mạnh lên đến 42% so với cùng kỳ năm trước, nhờ vào sự phục hồi ổn định trong lĩnh vực xuất khẩu hàng điện tử. Điều đáng chú ý là sự quan tâm đặc biệt đối với lượng đặt hàng trước cho dòng điện thoại Samsung Galaxy S24 mới, góp phần làm cho tình hình trở nên lạc quan hơn.
Ngoài ra, sự lạc quan không chỉ giới hạn trong lĩnh vực hàng điện tử, mà còn lan rộng sang các ngành hàng khác, như dệt may, máy móc và đồ gỗ, những ngành hàng này đã bắt đầu trở lại với tốc độ tăng trưởng đáng kể sau những thách thức trong năm 2023. Tuy nhiên, các chuyên gia của HSBC cũng cảnh báo rằng các doanh nghiệp Việt Nam cần phải cẩn trọng trong quá trình phục hồi kinh doanh ở giai đoạn này. Theo HSBC, chỉ số PMI tháng 1 đã cho thấy sự lạc quan một cách cẩn trọng, với việc trở lại trên mức 50 sau 5 tháng giảm. Mặc dù số lượng đơn hàng mới và đơn hàng xuất khẩu mới tiếp tục tăng mạnh, nhưng vẫn chưa đủ để thúc đẩy các doanh nghiệp tăng cường việc tuyển dụng. Áp lực từ việc giao hàng chậm càng khiến chi phí sản xuất tăng cao hơn, đồng thời nhắc nhở về rủi ro từ sự gián đoạn ở Biển Đỏ.
Thêm vào đó, tình hình lạm phát vẫn được kiểm soát, với chỉ số lạm phát chính trong tháng 1 giảm nhẹ xuống 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù con số này thấp hơn nhiều so với mục tiêu lạm phát năm 2024 của Chính phủ là 4%-4,5%, vẫn còn những rủi ro tiềm ẩn khiến tăng lạm phát vẫn là một vấn đề cần được chú ý.
Sau một năm Quý Mão đầy những thách thức, triển vọng của Việt Nam trong năm Giáp Thìn được dự báo sẽ khá tích cực. HSBC nhấn mạnh: "Việt Nam - mảnh đất Thăng Long với hàng nghìn năm văn hiến, đã có một khởi đầu thuận lợi cho sự phục hồi kinh tế. Tuy nhiên, cần cẩn trọng với quá trình phục hồi nói chung vì xuất khẩu cần được thúc đẩy bằng sự tăng trưởng từ các nền kinh tế lớn trên thế giới", chuyên gia HSBC lưu ý.
Chuyên gia HSBC phân tích rằng, mặc dù cần tiếp tục quan sát chu kỳ xuất khẩu, nhưng cũng không thể bỏ qua việc đánh giá nhu cầu trong nước. Hiện tại, nhu cầu trong nước đang phải đối mặt với áp lực gia tăng, nhưng được kỳ vọng sẽ cải thiện. Một dấu hiệu tích cực ban đầu là sự phục hồi của một số cổ phiếu trong lĩnh vực tiêu dùng. Thực tế cho thấy, tiêu dùng cá nhân chiếm tỷ trọng lớn hơn 50% GDP của Việt Nam. Tuy tăng trưởng hàng năm trước đại dịch đạt 7,5%, tiêu dùng cá nhân đã giảm mạnh sau đại dịch, ngoại trừ giai đoạn mở cửa trở lại vào năm 2022. Đặc biệt, tăng trưởng tiêu dùng cá nhân đã giảm một nửa trong năm 2023, phản ánh tác động lớn của tình hình kinh tế chậm lại đối với các hộ gia đình.
Một phần nguyên nhân là do biến động giá trị tài sản trong chu kỳ của lĩnh vực bất động sản, và phần khác là do thay đổi trong hành vi tiêu dùng của người dân sau đại dịch. Người tiêu dùng đang trở nên cẩn trọng hơn đối với biến động kinh tế, dẫn đến tăng cường xu hướng tiết kiệm.
Điều này càng được đảm bảo khi nhìn vào thị trường lao động của Việt Nam. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở mức thấp 2,3%, tốc độ tăng trưởng việc làm đã chậm lại trong năm 2023 và vẫn chưa hồi phục hoàn toàn.
"Rõ ràng, Việt Nam đang mong chờ một sự phục hồi theo chu kỳ trong thương mại toàn cầu, đây cũng là niềm hy vọng chính cho thị trường lao động. May mắn là lĩnh vực điện tử gần đây đã thể hiện một số dấu hiệu tích cực, cho thấy giai đoạn khó khăn nhất của lĩnh vực này đã qua đi. Tuy nhiên, mỗi ngành có cách phục hồi không đồng đều. Những ngành như dệt may và da giày, vốn cung cấp nhiều việc làm, vẫn đang phải đối mặt với những thách thức. Châu Á vẫn ở giai đoạn sơ khởi của quá trình phục hồi thương mại, và cần thêm bằng chứng để chứng minh sự phục hồi ổn định từ sự hỗ trợ của các nền kinh tế lớn trên thế giới", chuyên gia HSBC phân tích.
Một tin vui cho Việt Nam là sự phục hồi toàn diện trong ngành du lịch, cũng rất quan trọng đối với thị trường lao động, đặc biệt là những người làm việc trong dịch vụ. Nhờ vào các chính sách thuận lợi như gia hạn thời gian lưu trú miễn thị thực cho du khách từ một số quốc gia và cấp visa điện tử cho công dân từ tất cả các quốc gia từ giữa tháng 8/2023, Việt Nam đã đón nhận khoảng 12,6 triệu lượt khách quốc tế, vượt xa mục tiêu ban đầu là 8 triệu khách.
Triển vọng thuận lợi này đã thúc đẩy Tổng cục Du lịch Việt Nam đề ra mục tiêu mạnh mẽ cho năm 2024 là 17-18 triệu khách quốc tế, gần đạt mức kỷ lục của năm 2019, với tổng doanh thu đạt 840.000 tỷ đồng (8% GDP), vượt xa mức của năm 2019. Dựa trên xu hướng trước đó, điều này có nghĩa là ngành du lịch quốc tế trong năm 2024 có thể đóng góp khoảng 4% vào GDP, tương đương với mức bình quân trước đại dịch của châu Á.
Thanh Hà
