Hải quan tăng tốc chuyển đổi số, thu ngân sách vượt 226.000 tỷ đồng sau 5 tháng

Hải quan tăng tốc chuyển đổi số, thu ngân sách vượt 226.000 tỷ đồng sau 5 tháng

Những tháng đầu năm 2026, dưới sự chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, Cục Hải quan đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cải cách, hiện đại hóa quản lý, tạo thuận lợi thương mại, thúc đẩy chuyển đổi số và tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại. Qua đó, ngành đạt nhiều kết quả tích cực trên cả phương diện hỗ trợ doanh nghiệp, thu ngân sách và bảo đảm an ninh kinh tế.

Tạo thuận lợi thương mại, đồng hành cùng doanh nghiệp

Cục Hải quan xác định tạo thuận lợi thương mại là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu trong năm 2026. Trước những khó khăn phát sinh từ thực tiễn, đơn vị đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành để tháo gỡ vướng mắc cho hoạt động xuất nhập khẩu, bảo đảm thông quan hàng hóa thông suốt.

Đáng chú ý, trước các vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định 46, ngành Hải quan đã kiến nghị các cơ quan chức năng xử lý kịp thời, đồng thời bố trí lực lượng trực 24/7 để giải quyết thủ tục đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu theo chỉ đạo của Chính phủ, góp phần giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp và người dân.

Song song với đó, nhiều giải pháp khẩn cấp cũng được triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với tác động từ các diễn biến địa chính trị quốc tế, bảo đảm an ninh năng lượng và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Phó cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng chủ trì cuộc họp

Đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng Hải quan số

Thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Cục Hải quan đã kiện toàn Ban Chỉ đạo, ban hành kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 và tập trung nguồn lực xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ Hải quan số thay thế hệ thống VNACCS/VCIS hiện hành.

Ngành cũng triển khai đồng bộ nhiều dự án trọng điểm như mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3; thực hiện các nhiệm vụ thuộc Đề án 06; nâng cấp các hệ thống quản lý, thông quan điện tử; đồng thời thử nghiệm ứng dụng Chatbot AI hỗ trợ cán bộ hải quan và cộng đồng doanh nghiệp.

Một dấu mốc đáng chú ý là từ ngày 1/6/2026, Cục Hải quan chính thức triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III. Mô hình này được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch và tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu hải quan đồng bộ, hiện đại.

Xuất nhập khẩu tăng mạnh, thu ngân sách đạt hơn 50% dự toán

Theo Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 5 tháng đầu năm đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng hơn 89 tỷ USD. Cán cân thương mại ghi nhận nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.

Về thu ngân sách nhà nước, năm 2026 ngành Hải quan được Quốc hội giao dự toán thu 451.000 tỷ đồng, đồng thời đặt mục tiêu phấn đấu đạt 516.500 tỷ đồng.

Tính đến ngày 7/6/2026, số thu ngân sách do cơ quan Hải quan quản lý đạt 226.493 tỷ đồng, tương đương 50,2% dự toán năm và tăng 15,8% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả này đạt được nhờ việc triển khai đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, tăng cường quản lý thu, kiểm tra sau thông quan, chống thất thu và nâng cao hiệu quả kiểm soát rủi ro.

Cắt giảm mạnh thủ tục, hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân

Thực hiện Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Cục Hải quan tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Đến nay, ngành đã cắt giảm 50% số ngành nghề kinh doanh có điều kiện thuộc lĩnh vực hải quan; hoàn thành 100% kế hoạch cắt giảm điều kiện kinh doanh được Chính phủ giao; đồng thời cắt giảm và đơn giản hóa 66 thủ tục hành chính, vượt gần 18% chỉ tiêu đề ra.

Theo đánh giá của Cục Hải quan, việc tinh giản các thủ tục và điều kiện kinh doanh thể hiện quyết tâm chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, lấy mức độ tuân thủ và quản lý rủi ro làm nền tảng cho mô hình quản lý hiện đại.

Toàn cảnh cuộc gặp mặt.

Quyết liệt chống buôn lậu, hàng giả và ma túy

Cùng với tạo thuận lợi thương mại, công tác kiểm soát hải quan tiếp tục được siết chặt. Từ đầu năm đến nay, Cục Hải quan đã ban hành nhiều kế hoạch và văn bản cảnh báo nhằm tăng cường phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Đặc biệt, trước tình trạng hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gia tăng, ngành Hải quan đã triển khai chuyên đề kiểm soát trên phạm vi toàn quốc, phối hợp chặt chẽ với các chủ thể quyền để nâng cao khả năng nhận diện vi phạm ngay tại cửa khẩu.

Chỉ trong giai đoạn từ ngày 7/5 đến 30/5/2026, toàn ngành đã phát hiện và xử lý 41 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; trong đó có 2 vụ được chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định.

Tính từ ngày 15/12/2025 đến 14/5/2026, lực lượng hải quan đã phát hiện và xử lý 8.931 vụ vi phạm với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 8.394 tỷ đồng; khởi tố 4 vụ và chuyển cơ quan chức năng khởi tố 50 vụ khác. Số tiền thu nộp ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính đạt hơn 2.627 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực phòng, chống ma túy, ngành Hải quan đã phối hợp với lực lượng công an và bộ đội biên phòng phát hiện, bắt giữ 72 vụ với 196 đối tượng, thu giữ hơn 428 kg ma túy các loại.

Tập trung hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm cuối năm

Từ nay đến cuối năm 2026, Cục Hải quan xác định tiếp tục tập trung nguồn lực hoàn thiện dự thảo sửa đổi Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành; đẩy nhanh tiến độ xây dựng Hải quan số; mở rộng Cơ chế một cửa quốc gia và ASEAN; triển khai hiệu quả mô hình thông quan tập trung.

Bên cạnh đó, ngành sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp chống thất thu ngân sách, tăng cường đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ và tội phạm ma túy; đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thương mại thuận lợi, minh bạch cho cộng đồng doanh nghiệp.