Thứ bảy 21/11/2026 21:46
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Hai nút thắt cần gỡ để xuất khẩu thủy sản bứt phá

12/10/2020 00:00
Nếu gỡ được hai nút thắt lợi hại về thức ăn và con giống thì có lẽ ngành thủy sản Việt Nam sẽ còn đạt mức kim ngạch xuất khẩu ấn tượng hơn nữa.

Khó khăn lớn nhất của ngành thủy sản Việt Nam là bị động về giá cả lẫn chất lượng của thức ăn và con giống. Ảnh: TTXVN

Kỳ vọng xuất khẩu thủy hải sản đạt mức 10 tỷ USD trong năm 2019 đã được chi tiết hóa tới từng nhóm sản phẩm ngay tại buổi triển khai kế hoạch của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) chiều 16/2 vừa qua ở TPHCM. Cũng tại đây, nhiều tâm huyết của giới doanh nghiệp (DN) đã được lắng nghe cho ước mơ vươn tới một ngành thủy sản phát triển bền vững.Một nghề cá bền vững mới là ưu tiên

Theo bà Nguyễn Thị Thu Sắc - Phó Chủ tịch VASEP - con số mục tiêu đạt kim ngạch 3,5 tỷ USD cho mặt hàng hải sản không phải là quá khó thực hiện với lực lượng hàng trăm DN cùng tham gia vào lĩnh vực này. Thực tế giai đoạn 2013-2018 đã cho thấy doanh số xuất khẩu hải sản tăng trưởng liên tục, với mức tăng trung bình hàng năm khoảng 8%, thường xuyên chiếm 29-33% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy hải sản toàn ngành.

Tuy vậy, cảnh báo “thẻ vàng” IUU mà EU phát đi đối với hoạt động khai thác hải sản tự nhiên của Việt Nam hồi cuối năm 2017 đã kìm hãm đường đi của các mặt hàng này sang lục địa già, với mức giảm từ 4% đến 20% giá trị xuất khẩu trong năm 2018 vừa qua. Ngay cả mặt hàng hải sản nổi tiếng của Việt Nam là cá ngừ cũng chỉ đạt tốc độ tăng trưởng bằng phân nửa năm 2017.

Tất nhiên, ngay cả Thái Lan cũng mất tới 5 năm để gỡ được “thẻ vàng”, có khi lên tới 9-10 năm như một số nước khác (hoặc thậm chí bị rút “thẻ đỏ” cấm hẳn nhập khẩu vào EU) thì chặng đường mới hơn một năm qua của Việt Nam với rất nhiều điều chỉnh chính sách trong hàng loạt nghị định, thông tư và chương trình hành động cho các tỉnh duyên hải theo các nội dung được IUU khuyến nghị được xem là đã khá thành công.

Theo đó, các thành viên của Ủy ban Nghề cá (thuộc Nghị viện Châu Âu) trong chuyến xem xét thực tế ngành hải sản Việt Nam hồi cuối năm 2018 đã đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong tiến trình chống khai thác bất hợp pháp, không theo quy định và không khai báo (IUU), đồng thời cho công bố các nhận định này trên hệ thống truyền thông đại chúng tại Châu Âu.

“Nghiêm túc mà nói đây cũng là cơ hội để Việt Nam chuyển từ ngành khai thác tự phát, nhỏ lẻ thành nghề cá hiện đại, bài bản, có trách nhiệm, bảo vệ môi trường, tránh tận diệt hải sản. Vấn đề quan trọng không chỉ là gỡ được thẻ vàng hay đạt được bao nhiêu giá trị và sản lượng hàng năm, mà là xây dựng được một nghề cá phát triển bền vững cho con cháu trong tương lai”, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường khẳng định.

Tương tự, Chương trình Giám sát nhập khẩu thủy sản (SIMP) của Mỹ áp dụng cho 13 loại thủy hải sản đi vào thị trường này từ đầu năm 2018 cũng đang khiến cho việc thu mua nguyên liệu đáp ứng được các yêu cầu xuất xứ trở nên khó khăn hơn với các nhà chế biến Việt Nam. “Những thách thức như vậy cũng chính là dịp để chúng ta nhìn lại toàn ngành, để tổ chức sắp xếp lại các khâu đánh bắt, bảo quản, vận chuyển…”, Phó chủ tịch VASEP Nguyễn Thị Thu Sắc nói thêm.

Chủ động được thức ăn, con giống: Sẽ còn tăng trưởng mạnh hơn

Tại khu vực nuôi trồng thủy sản, bức tranh kim ngạch xuất khẩu ấn tượng của con tôm và cá tra cũng đồng thời cho thấy những thách thức khác đang song hành. Trong đó, khó khăn lớn nhất là sự bị động và phụ thuộc về giá cả lẫn chất lượng của thức ăn và con giống.

Đại diện cho các nhà chế biến tôm, ông Trần Văn Lĩnh - Chủ tịch HĐQT Công ty Thủy sản & Thương mại Thuận Phước - cho rằng kế hoạch tăng kim ngạch mặt hàng tôm từ mức 3,6 tỷ USD năm 2018 lên 4,2 tỷ USD năm 2019 đang gặp không ít áp lực. Bên cạnh lượng tồn kho không nhỏ tại các thị trường chính do mùa đông khắc nghiệt vừa qua và sự lớn mạnh của các đối thủ nuôi trồng thủy sản như Ấn Độ, Trung Quốc, ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam còn đang loay hoay đi tìm lời giải cho bài toán giá thành sản xuất. Bởi hiện tại, giá thành tôm nguyên liệu ở Ấn Độ đang rẻ hơn tại Việt Nam 1-3 USD/kg tùy kích cỡ.

Vì sao như vậy? Đơn giản vì người nuôi trồng thủy sản trong nước đang phụ thuộc lớn vào con giống và thức ăn chăn nuôi. Thái Lan hiện là nguồn cung cấp rất nhiều loại con giống mà Việt Nam có thể tiếp cận dù tỷ lệ nuôi sống rất thấp, không quá 40% số con giống ban đầu. Trong khi ở nhiều nước khác, con số này đã lên tới 70%. “Tại công ty chúng tôi, với kích cỡ 30 con/kg, nếu mang nuôi tới khi đạt 900gr/con thì tỷ lệ hao hụt là 55%. Vì vậy tỷ lệ giá thành cho cá giống hiện chiếm 25% trong giá vốn cá tra”, ông Hoàng Văn - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy sản Trường Giang thừa nhận.

Thức ăn cho tôm cũng gần như phụ thuộc hoàn toàn vào người bán là một số tập đoàn FDI lớn. Trong khi nông dân Ấn Độ tỏ ra lợi thế hơn hẳn khi mua được thức ăn chăn nuôi với giá thấp hơn nông dân Việt Nam từ 20-50%.

Khẳng định chính sách đang cùng hiệp sức với nông dân và DN, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho hay đã hoàn tất xử lý 11/16 kiến nghị của ngành thủy sản trong năm 2018. “Những vướng mắc còn lại và các khó khăn mới được ghi nhận sẽ được phối hợp với các Bộ ngành liên quan để tiếp tục tháo gỡ. Riêng về cải cách hành chính, đề nghị VASEP cùng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn rà soát, cái gì ‘của nhà trồng được’ sẽ phải làm ngay”.

Phương Hiền

Tin bài khác
Điện mặt trời mái nhà - Từ giải pháp tiết kiệm điện đến chiến lược tự chủ năng lượng của doanh nghiệp

Điện mặt trời mái nhà - Từ giải pháp tiết kiệm điện đến chiến lược tự chủ năng lượng của doanh nghiệp

Không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, điện mặt trời mái nhà đang trở thành một phần trong chiến lược quản trị năng lượng của nhiều doanh nghiệp. Khi kết hợp cùng hệ thống lưu trữ năng lượng và các nền tảng quản lý thông minh, mô hình này không chỉ hỗ trợ mục tiêu chuyển đổi xanh mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
Giá gạo xuất khẩu tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn

Giá gạo xuất khẩu tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn

Giữa lúc giá gạo thế giới tăng và nguồn cung chịu sức ép từ El Niño, Việt Nam trúng thầu 35.000 tấn gạo tại Hàn Quốc, mở thêm cơ hội xuất khẩu.
Bộ Công Thương phân giao hạn ngạch nhập khẩu 75.000 tấn đường cho 4 doanh nghiệp

Bộ Công Thương phân giao hạn ngạch nhập khẩu 75.000 tấn đường cho 4 doanh nghiệp

Bốn doanh nghiệp được phân giao tổng cộng 75.000 tấn đường theo phương thức đấu giá, trong tổng hạn ngạch 139.000 tấn được công bố năm 2026. Bộ Công Thương đồng thời lưu ý doanh nghiệp phải tuân thủ các biện pháp phòng vệ thương mại đối với đường nhập khẩu thuộc diện áp dụng.
42 thông báo SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần lưu ý gì?

42 thông báo SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần lưu ý gì?

Nhiều thị trường điều chỉnh quy định về an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất và kiểm dịch, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam chủ động đáp ứng để duy trì xuất khẩu.
Hà Nội phân tầng mức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo điểm thẩm định

Hà Nội phân tầng mức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo điểm thẩm định

Từ ngày 25/11/2026, các dự án khởi nghiệp sáng tạo và đổi mới sáng tạo tại Hà Nội sẽ được xác định mức hỗ trợ căn cứ kết quả thẩm định hồ sơ. Dự án đạt từ 80 điểm được xem xét hưởng mức tối đa; hồ sơ dưới 60 điểm không đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
Chuyển nhượng thành công dự án VietinBank Tower tại Hà Nội

Chuyển nhượng thành công dự án VietinBank Tower tại Hà Nội

Dự án VietinBank Tower tại Khu đô thị Nam Thăng Long, Hà Nội đã được chuyển nhượng thành công trong tháng 9/2026.
Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Dù sở hữu mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), ngành dệt may Việt Nam vẫn đối mặt bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng ưu đãi thuế quan và nâng giá trị xuất khẩu.
Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu, quế và hoa hồi tăng trưởng tích cực, tạo động lực để ngành gia vị Việt Nam hướng tới kim ngạch 2,4 tỷ USD trong năm 2026.
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Với tổng vốn dự kiến 45.268 tỷ đồng, 8 bến container và công suất thiết kế 5,7 triệu TEU mỗi năm, Bến cảng container Liên Chiểu không chỉ bổ sung năng lực cảng biển cho Đà Nẵng. Giá trị lớn hơn được kỳ vọng nằm ở khả năng kéo dòng hàng, giảm chi phí logistics và hình thành thêm các hoạt động kinh tế phía sau cảng.
Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

TP. Hồ Chí Minh xác định điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa và xuất bản là 5 lĩnh vực ưu tiên giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP vào năm 2030. Trong đó, điện ảnh hiện đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần cả nước.
Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở, cần phát huy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, kết nối nguồn lực và nâng cao năng lực tự kinh doanh của người dân.
Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng từ cơ sở, các địa phương cần xác định sản phẩm chủ lực, nâng cao năng lực kinh doanh số, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn hàng, chi phí vận hành, logistics và niềm tin của người tiêu dùng.
Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Một doanh nghiệp tại Đắk Lắk vừa xuất khẩu chính ngạch hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm sang Hoa Kỳ. Quy mô lô hàng chưa lớn, song cho thấy hướng đi nâng giá trị cà phê thông qua chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và tiếp cận trực tiếp các thị trường có yêu cầu cao.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.