Hà Tĩnh tăng cường kiểm soát mỏ khoáng sản, ngăn rủi ro sau khai thác

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, thời gian qua, UBND tỉnh đã ban hành nhiều quyết định đóng cửa mỏ khoáng sản nhằm bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn khu vực sau khai thác và bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa được khai thác.

Việc đóng cửa mỏ không chỉ là thủ tục kết thúc hoạt động khai thác mà còn gắn với trách nhiệm cải tạo, phục hồi môi trường, bàn giao mặt bằng và quản lý quỹ đất sau khai thác. Đây cũng là cơ sở để hạn chế nguy cơ mất an toàn, ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép tại các khu vực mỏ đã ngừng hoạt động.

Hà Tĩnh tăng cường kiểm soát mỏ khoáng sản, ngăn rủi ro sau khai thác

Rà soát, hoàn thiện thủ tục đóng cửa mỏ

Một trong những trường hợp được triển khai là mỏ khoáng sản tại khu vực núi Mồng Gà, thuộc phường Nam Hồng Lĩnh. UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 1872/QĐ-UBND về việc đóng cửa mỏ tại khu vực này.

Mỏ đá núi Mồng Gà trước đó được UBND tỉnh cấp phép cho Công ty CP Phát triển công nghiệp xây lắp và thương mại Hà Tĩnh khai thác. Tổng diện tích khu vực đóng cửa mỏ là 9,68ha, gồm 8ha khu vực mỏ và 1,68ha khu vực bãi chế biến.

Tại xã Can Lộc, UBND tỉnh cũng ban hành Quyết định số 2278/QĐ-UBND về việc đóng cửa mỏ đá xây dựng tại khu vực khe Khổ, theo Giấy phép khai thác khoáng sản số 3621/GP-UBND ngày 18/9/2015 cấp cho Công ty Cổ phần Huy Hoàng. Diện tích khu vực đóng cửa mỏ là 3,5ha.

Một trường hợp khác là mỏ đất làm vật liệu san lấp tại xã Cẩm Xuyên, phục vụ thi công dự án thành phần đoạn Hàm Nghi - Vũng Áng thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông, giai đoạn 2021 - 2025. Ngày 18/8/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Quyết định số 2094/QĐ-UBND về việc đóng cửa mỏ với diện tích 11,33ha.

Các quyết định trên là cơ sở để triển khai những công việc tiếp theo liên quan đến quản lý hiện trạng, bàn giao khu vực mỏ và thực hiện các nghĩa vụ theo quy định sau khi kết thúc khai thác.

Siết trách nhiệm doanh nghiệp, bảo đảm an toàn khu vực mỏ

Ông Trần Hữu Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, cho biết thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về đóng cửa mỏ khoáng sản, Sở đã có văn bản đề nghị các ban quản lý dự án, doanh nghiệp được cấp phép khai thác và UBND các xã, phường có điểm mỏ tăng cường biện pháp quản lý, bảo đảm an toàn khu vực sau khi kết thúc khai thác.

Theo ông Khanh, quản lý chặt chẽ các khu vực mỏ sau khai thác nhằm bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường và tài nguyên khoáng sản chưa khai thác; đồng thời phòng ngừa tình trạng khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép, lấn chiếm hoặc sử dụng đất không đúng quy định.

Để thực hiện mục tiêu này, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các doanh nghiệp phối hợp với UBND cấp xã kiểm tra, xác định hiện trạng và khẩn trương hoàn thành việc bàn giao các khu vực, diện tích đất thuộc mỏ đã đóng cửa để địa phương quản lý theo quy định.

Đối với những mỏ đã hết thời hạn khai thác theo giấy phép nhưng chưa thực hiện thủ tục đóng cửa, doanh nghiệp phải rà soát, hoàn thiện hồ sơ và triển khai các thủ tục liên quan theo Luật Địa chất và khoáng sản cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.

Đối với các mỏ khai thác theo cơ chế đặc thù, yêu cầu bảo đảm an toàn cũng được đặt ra. Doanh nghiệp phải tổ chức rào chắn, lắp đặt biển cảnh báo, biển cấm tại những vị trí có nguy cơ mất an toàn và các tuyến đường ra, vào mỏ; không để người và phương tiện tự ý đi vào khu vực để khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép.

Sở cũng đề nghị UBND các xã, phường có khu vực mỏ phối hợp với doanh nghiệp kiểm tra hiện trạng các mỏ đã đóng cửa, lập biên bản và tiếp nhận quản lý khu vực, diện tích đất theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục của pháp luật về đất đai và các quy định liên quan.

Đối với các ban quản lý dự án với vai trò chủ đầu tư, Sở yêu cầu căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quy định pháp luật, hồ sơ mời thầu, hợp đồng và các cam kết liên quan để kiểm tra, đôn đốc nhà thầu, doanh nghiệp khai thác khoáng sản hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ trước khi hoàn tất thanh toán, quyết toán các gói thầu.

Các nghĩa vụ cần được rà soát bao gồm trách nhiệm trong hoạt động khai thác, cải tạo, phục hồi môi trường, đóng cửa mỏ và thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Việc tăng cường quản lý sau khai thác tại Hà Tĩnh cho thấy yêu cầu kiểm soát hoạt động khoáng sản không dừng lại ở thời điểm hết hạn giấy phép. Hoàn thành thủ tục đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường, bảo đảm an toàn và bàn giao đất đúng quy định là những khâu quan trọng nhằm hạn chế rủi ro, ngăn ngừa vi phạm và nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên trên địa bàn.