UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Văn bản số 8559/UBND-NL về việc tập trung kiểm soát, xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ sử dụng đất, không đưa đất vào sử dụng hoặc có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.
Động thái này nhằm chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư và đất đai, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai trên địa bàn.
Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, thời gian qua, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý các dự án đầu tư có sử dụng đất; đồng thời tổ chức kiểm tra, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư và xử lý một số dự án chậm tiến độ, vi phạm quy định.
Tuy nhiên, trên địa bàn vẫn còn những dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nhưng triển khai chậm, không bảo đảm tiến độ hoặc chưa đưa đất vào sử dụng.
Đáng chú ý, một số dự án đã được điều chỉnh, gia hạn tiến độ nhiều lần nhưng nhà đầu tư vẫn chưa thực hiện đầy đủ cam kết. Công tác kiểm tra, xác định nguyên nhân và xử lý tại một số cơ quan, địa phương còn chậm, thiếu đồng bộ.
UBND tỉnh nhận định tình trạng này không chỉ làm giảm hiệu quả sử dụng đất mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, cảnh quan và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí tài nguyên.
Để khắc phục, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường rà soát toàn bộ dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc phạm vi quản lý.
Việc rà soát phải làm rõ tình trạng pháp lý, tiến độ đầu tư, tiến độ sử dụng đất, khối lượng thực hiện, nghĩa vụ tài chính, nguyên nhân chậm tiến độ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.
Tinh thần được UBND tỉnh quán triệt là phải “rõ dự án, rõ hiện trạng, rõ nguyên nhân, rõ trách nhiệm, rõ biện pháp và rõ thời hạn xử lý”.
Đối với nguyên nhân chậm tiến độ, cơ quan chức năng phải phân định cụ thể trách nhiệm thuộc về nhà đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước, nguyên nhân bất khả kháng hay các yếu tố khách quan khác. Trường hợp có trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước phải xác định rõ đơn vị, cá nhân và thời hạn khắc phục.
![]() |
| Hà Tĩnh siết xử lý dự án chậm tiến độ, để đất “treo” kéo dài. |
UBND tỉnh giao Sở Tài chính làm đầu mối tổng hợp danh mục các dự án chậm tiến độ, không hoạt động, không đưa đất vào sử dụng hoặc sử dụng đất không hiệu quả.
Danh mục phải thể hiện đầy đủ thông tin về tên dự án, nhà đầu tư, địa điểm, diện tích đất, thời điểm chấp thuận chủ trương đầu tư, tiến độ được phê duyệt và điều chỉnh, thời điểm giao đất hoặc cho thuê đất, khối lượng thực hiện, nghĩa vụ tài chính, nguyên nhân chậm tiến độ, trách nhiệm của các bên và phương án xử lý.
Với những dự án đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về đầu tư, Sở Tài chính thực hiện hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền thực hiện thủ tục chấm dứt toàn bộ hoặc một phần hoạt động dự án, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định.
Đối với dự án ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế, cơ quan chức năng tập trung kiểm tra những trường hợp không triển khai hoặc triển khai không đúng mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư, tiến độ; đã hết thời hạn nhưng chưa hoàn thành mục tiêu và không đủ điều kiện điều chỉnh; hoặc nhà đầu tư không còn khả năng, không còn nhu cầu tiếp tục thực hiện dự án.
Các dự án có nhà đầu tư ngừng hoạt động, giải thể, mất khả năng liên lạc hoặc không hợp tác với cơ quan quản lý nhà nước cũng phải được xem xét, xử lý theo quy định.
Sở Tài chính được giao báo cáo danh mục, phân loại dự án trước ngày 30/9/2026; đề xuất phương án xử lý từng dự án trước ngày 15/10/2026 và báo cáo kết quả xử lý các trường hợp đã xác định rõ căn cứ pháp lý trước ngày 15/12/2026.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì kiểm tra việc quản lý, sử dụng đất tại các dự án, xác định cụ thể diện tích đã được giao, diện tích đã sử dụng, diện tích chưa sử dụng, tiến độ sử dụng đất, hành vi vi phạm và nguyên nhân chậm đưa đất vào sử dụng.
Đối với trường hợp đất thực hiện dự án không được sử dụng trong 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, cơ quan chức năng phải lập hồ sơ xử lý theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Việc gia hạn sử dụng đất phải đúng đối tượng, điều kiện và thời hạn pháp luật cho phép; đồng thời xác định rõ nghĩa vụ tài chính mà người sử dụng đất phải thực hiện trong thời gian được gia hạn.
Với các dự án đã hết thời hạn nhưng nhà đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải hoàn thiện hồ sơ, tham mưu cấp có thẩm quyền thu hồi đất theo quy định, không tiếp tục gia hạn hoặc kéo dài xử lý khi không có căn cứ pháp lý.
Công tác kiểm tra, phân loại các dự án có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai phải hoàn thành trước ngày 30/9/2026. Những trường hợp đủ điều kiện phải được xử lý hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý trước ngày 15/12/2026.
Đối với các dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền, nhất là những dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nhưng chậm triển khai, ngừng hoạt động, sử dụng đất không hiệu quả hoặc không thực hiện đầy đủ cam kết.
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh phải phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và UBND cấp xã kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, xác định cụ thể diện tích chưa đưa vào sử dụng và thời điểm phát sinh vi phạm.
Đồng thời, các cơ quan phải thống nhất phương án xử lý về đầu tư và đất đai, tránh tình trạng dự án đã chấm dứt hoạt động nhưng chưa được xử lý về đất đai hoặc đất thuộc diện thu hồi nhưng thủ tục đầu tư vẫn chưa được giải quyết.
Đối với dự án không còn khả năng triển khai, đủ điều kiện chấm dứt hoạt động hoặc thu hồi đất, cơ quan chức năng phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục. Trên cơ sở đó, xây dựng phương án thu hút nhà đầu tư mới có năng lực để khai thác hiệu quả quỹ đất và hạ tầng đã được đầu tư.
UBND tỉnh cũng yêu cầu Sở Xây dựng và các cơ quan quản lý chuyên ngành kiểm tra các dự án thuộc lĩnh vực phụ trách.
Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát sự phù hợp của dự án với quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn và các quy hoạch liên quan; kiểm tra thủ tục xây dựng, tiến độ thi công và quá trình triển khai.
Đối với các dự án khu đô thị, khu dân cư, nhà ở, thương mại, dịch vụ..., cần xác định cụ thể khối lượng đã đầu tư, diện tích đất chưa sử dụng, công trình dở dang và tác động đến cảnh quan, hạ tầng, quyền lợi của người dân để đề xuất phương án xử lý.
Đáng chú ý, UBND tỉnh yêu cầu việc điều chỉnh dự án phải bảo đảm đầy đủ điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Không đề xuất điều chỉnh mục tiêu nhằm hợp thức hóa vi phạm, kéo dài tiến độ hoặc tạo điều kiện để nhà đầu tư tiếp tục giữ đất khi không đáp ứng điều kiện thực hiện dự án.
Các cơ quan chuyên ngành cũng phải kiểm tra thủ tục, giấy phép, điều kiện hoạt động, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và các yêu cầu liên quan, gửi kết quả về Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, xử lý.
UBND các xã, phường được yêu cầu trực tiếp kiểm tra thực địa các dự án có dấu hiệu vi phạm tiến độ đầu tư, tiến độ sử dụng đất trên địa bàn.
Nội dung kiểm tra phải xác định rõ hiện trạng sử dụng đất, tình trạng hoạt động của dự án, tiến độ xây dựng, việc cho thuê, cho mượn, chuyển nhượng hoặc sử dụng đất sai mục đích.
Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu, thông tin và hồ sơ xác nhận. Các địa phương phải gửi danh mục dự án chậm tiến độ, không đưa đất vào sử dụng về Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 9/10/2026.
UBND tỉnh yêu cầu không để xảy ra tình trạng xác định hiện trạng không đúng thực tế, che giấu vi phạm hoặc hợp thức hóa việc sử dụng đất trái pháp luật. Trường hợp bỏ sót dự án hoặc báo cáo không trung thực, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.
Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh được giao chủ động nắm tình hình, tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng và đất đai. Những dự án có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, kéo dài, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí phải được xem xét thanh tra đột xuất.
Công an tỉnh chủ động nắm tình hình, phối hợp kiểm tra, xử lý các hành vi lợi dụng dự án để chuyển nhượng trái phép, huy động vốn, sử dụng tài sản, trốn tránh nghĩa vụ tài chính hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.
Nếu phát hiện dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cố ý làm trái hoặc gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước, hồ sơ phải được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định.
UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các nhà đầu tư có dự án chậm tiến độ báo cáo trung thực tình hình triển khai, cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý, tài chính và kế hoạch thực hiện cụ thể.
Nhà đầu tư phải phối hợp với cơ quan chức năng hoàn thiện các thủ tục còn thiếu, đẩy nhanh tiến độ, đưa đất vào sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai. Trường hợp không phối hợp hoặc tiếp tục vi phạm pháp luật về đầu tư, xây dựng và đất đai, cơ quan có thẩm quyền sẽ xử lý theo quy định.
Theo yêu cầu của Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh, đến ngày 31/12/2026, các cơ quan, đơn vị phải hoàn thành xử lý đối với những trường hợp đã có đủ căn cứ pháp lý.
Đối với các vụ việc phức tạp, phải hoàn thiện hồ sơ, xác định rõ hướng xử lý, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành; không để tồn đọng kéo dài mà không có lý do chính đáng.
Yêu cầu này đồng thời đặt trách nhiệm trực tiếp lên người đứng đầu các sở, ban, ngành và địa phương trong việc bảo đảm tiến độ, chất lượng xử lý. Đơn vị nào thiếu trách nhiệm, chậm kiểm tra, chậm xử lý để dự án kéo dài, đất đai bị bỏ hoang, lấn chiếm hoặc phát sinh thất thoát, lãng phí sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định.