Gỡ nút thắt quy hoạch, nâng hiệu quả khai thác khoáng sản ở Quảng Trị

Quảng Trị là địa phương giàu tiềm năng về khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và đất san lấp, song việc khai thác vẫn chưa tương xứng với lợi thế sẵn có. Trước yêu cầu cấp bách về nguyên vật liệu phục vụ hàng loạt công trình trọng điểm, tỉnh đang thúc đẩy các giải pháp quản lý và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên này.

Nguồn lực sẵn có, nhu cầu tăng cao

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị, tỉnh hiện có trữ lượng dồi dào các loại khoáng sản như cát, sỏi, đá vôi, đá ba dan và đất san lấp, phân bố rộng khắp trên địa bàn. Đây là nguồn cung quan trọng cho các công trình xây dựng, nhất là khi tỉnh đang triển khai loạt dự án lớn như Cảng hàng không Quảng Trị, Khu công nghiệp Quảng Trị, đường ven biển, đường tránh Đông Hà...

Thống kê cho thấy, mỗi năm Quảng Trị cần khoảng 1,9 triệu m³ đất san lấp và hơn 700.000 m³ cát, sỏi xây dựng. Hiện tại, nguồn cung từ các mỏ đã cấp phép và hoạt động tận thu từ nạo vét lòng hồ, sông suối cơ bản đáp ứng được nhu cầu. Tuy nhiên, trong tương lai gần, khi các dự án như cao tốc Cam Lộ – Lao Bảo, Quốc lộ 15D hay đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam khởi công, áp lực về vật liệu xây dựng sẽ tăng mạnh, đòi hỏi chiến lược khai thác khoáng sản hiệu quả hơn.

Hoàn thiện quy hoạch, tăng cường cấp phép

Tỉnh Quảng Trị đã tích hợp quy hoạch khoáng sản vào quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021–2030, với tổng cộng 122 điểm mỏ cát, sỏi và đất san lấp được xác định. Tính đến nay, đã có 24 giấy phép khai thác được cấp, trong đó 21 mỏ đang hoạt động với tổng công suất gần 1,7 triệu m³/năm.

Quảng Trị đang đẩy mạnh khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các dự án trọng điểm. Tỉnh cũng tập trung tháo gỡ vướng mắc quy hoạch, siết chặt quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp tăng năng lực khai thác.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tận dụng khoáng sản thu hồi từ các dự án nạo vét hồ thủy lợi, sông suối và hồ thủy điện với khối lượng hàng triệu mét khối cát, đất. Ngoài ra, một số mỏ đá cũng được cho phép khai thác kết hợp đất san lấp để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Tháo gỡ vướng mắc, siết chặt quản lý

Dù tiềm năng lớn, việc khai thác khoáng sản tại Quảng Trị còn gặp nhiều khó khăn. Một số điểm mỏ đã được quy hoạch nhưng chưa đưa vào kế hoạch sử dụng đất, gây ách tắc trong đấu giá và cấp phép. Nhiều doanh nghiệp chưa chủ động hoàn thiện hồ sơ xin khai thác hoặc bỏ dở do thiếu vốn. Đặc biệt, tình trạng chậm lắp đặt trạm cân, camera giám sát tại các mỏ vẫn phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên.

Để khắc phục, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đang phối hợp các ngành, địa phương rà soát, bổ sung các mỏ vào quy hoạch sử dụng đất, đồng thời đẩy nhanh công tác thẩm định hồ sơ và cấp phép. Dự kiến trong năm 2025, tỉnh sẽ ban hành kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản và triển khai đồng bộ các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp.

Việc khai thác khoáng sản hợp lý, bền vững không chỉ góp phần đảm bảo nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm mà còn tạo động lực thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.