 |
| Dự án tòa tháp Vicem đã xây thô xong nhưng “đắp chiếu” từ năm 2015 đến nay tại Hà Nội |
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài.
Trước đó, Nghị quyết 29 được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất, đặt mục tiêu xử lý các vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đồng thời giải phóng nguồn lực đất đai để phục vụ tăng trưởng kinh tế.
Theo bà Phạm Thị Hồng Yến – Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, thực tế thời gian qua cho thấy nhiều vi phạm trong quản lý, sử dụng đất xảy ra tại các địa phương. Không ít trường hợp xuất phát từ mục tiêu thu hút đầu tư, tạo việc làm, tăng thu ngân sách, thay vì động cơ vụ lợi.
Đáng chú ý, nhiều dự án dù có sai phạm nhưng vẫn mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt, phù hợp nhu cầu thực tiễn. Điều này đặt ra yêu cầu phải có cơ chế xử lý linh hoạt, thay vì áp dụng một cách cứng nhắc.
Nghị quyết 29 vì vậy được xây dựng theo hướng: Phân loại vi phạm: tách bạch giữa vi phạm vì vụ lợi và vi phạm vì mục tiêu phát triển; Đánh giá tổng thể: cân nhắc giữa hiệu quả mang lại và thiệt hại gây ra; Xử lý hài hòa: vừa nghiêm minh, vừa tạo điều kiện khắc phục.
Cách tiếp cận này được đánh giá là “nghiêm khắc nhưng nhân văn”, nhằm giải quyết dứt điểm các tồn đọng kéo dài mà vẫn đảm bảo tính răn đe của pháp luật.
Hoàn thiện khung pháp lý cho các dự án “sai nhưng có giá trị”
Dự thảo nghị định lần này tập trung vào các nhóm vấn đề cốt lõi, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc xử lý các dự án vướng mắc.
Một trong những nội dung đáng chú ý là xử lý các dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định. Dự thảo đề xuất: Quy trình rà soát điều kiện pháp lý; Cơ chế điều chỉnh biến động đất đai; Xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung. Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định cụ thể việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án có vi phạm trong lựa chọn nhà đầu tư hoặc quản lý sử dụng đất, với điều kiện kiểm soát chặt chẽ.
Một điểm mới khác là xử lý các dự án trên khu đất bị thu hồi không đúng quy định. Theo đó: Thiết lập quy trình rà soát rõ ràng; Xác định thẩm quyền quyết định; Quy định thời hạn xử lý cụ thể.
Những quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch, hạn chế phát sinh tranh chấp và tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc tiếp tục triển khai dự án.
Gần 4.500 dự án “mắc kẹt”, hàng trăm nghìn ha đất chờ khai thông
Theo tờ trình dự thảo nghị định, đến ngày 30/3/2025, cả nước có 4.489 dự án, khu đất gặp khó khăn, vướng mắc, với quy mô hơn 198.428 ha.
Trong số này: 1.022 dự án đã được xử lý theo thẩm quyền của các bộ, ngành và địa phương; 29 dự án được Chính phủ ban hành nghị quyết tháo gỡ; 1.814 dự án thuộc thẩm quyền địa phương đang tiếp tục xử lý; 1.524 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội đang được nghiên cứu cơ chế
Khối lượng tồn đọng lớn cho thấy áp lực hoàn thiện thể chế là rất cấp thiết, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
Không chỉ giải quyết các tồn tại trong quá khứ, Nghị quyết 29 còn hướng tới mục tiêu dài hạn: xây dựng môi trường pháp lý an toàn cho đội ngũ cán bộ thực thi.
Theo đó, việc triển khai nghị quyết sẽ góp phần: Bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo; Khuyến khích tư duy đổi mới vì lợi ích chung; Giảm tâm lý e ngại, sợ sai trong quản lý đất đai.
Đây được xem là yếu tố quan trọng để cải thiện hiệu quả quản trị và thúc đẩy môi trường đầu tư.
