Elon Musk xác nhận SpaceX và Tesla đàm phán hợp nhất

Tỷ phú Elon Musk hôm thứ Ba (20/10) xác nhận SpaceX và Tesla đã thành lập các ủy ban đặc biệt để thảo luận về phương án hợp nhất. Ông đánh giá việc sáp nhập hai doanh nghiệp là một ý tưởng tốt, song quyết định phụ thuộc vào các ủy ban này. Sau thông tin trên, cổ phiếu SpaceX tăng 8% trong phiên giao dịch ngoài giờ.

SpaceX và Tesla đang đàm phán hợp nhất

Trước đó, SpaceX công bố khoản lợi nhuận đầu tiên kể từ khi niêm yết. Musk dự kiến doanh thu định kỳ hằng năm của công ty sẽ đạt từ 500 tỷ đến 1.000 tỷ USD vào cuối năm 2027, nhờ nhu cầu thuê dung lượng trung tâm dữ liệu tăng mạnh trong làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Musk từng đề cập khả năng kết hợp SpaceX và Tesla khi hoạt động của hai doanh nghiệp ngày càng có nhiều điểm giao thoa. Gần đây, đồn đoán SpaceX có thể mua lại nhà sản xuất xe điện tiếp tục thu hút sự chú ý. Tuần trước, Barclays nhận định một thỏa thuận có thể được công bố trước cuộc họp thường niên của Tesla vào tháng 12.

Trong cuộc trao đổi qua điện thoại với nhà đầu tư, Musk lần đầu chính thức xác nhận hai công ty đang đàm phán. Ông cho biết dù ủng hộ ý tưởng hợp nhất, kết quả vẫn phụ thuộc vào các ủy ban đặc biệt gồm những giám đốc độc lập. Do có xung đột lợi ích, ông không thể tham gia các cuộc thảo luận của các ủy ban này.

Theo Musk, các ủy ban đặc biệt được thành lập theo yêu cầu của cổ đông. Thỏa thuận, nếu đạt được, cuối cùng vẫn cần sự phê duyệt của cổ đông.

Musk cho rằng việc hợp nhất có thể mang lại nhiều lợi ích trong giai đoạn phát triển siêu trí tuệ. Những lĩnh vực có thể tận dụng sự phối hợp giữa hai doanh nghiệp gồm phần mềm siêu trí tuệ, thiết kế chip, dự án Terafab, robot, hoạt động đưa thiết bị lên quỹ đạo phục vụ chòm sao Starmind và khả năng kết nối.

Trong cuộc trao đổi, Musk cho biết Teradab, liên doanh sản xuất chip giữa hai công ty, dự kiến có chip thử nghiệm đầu tiên vào khoảng tháng 5 hoặc tháng 6 năm sau, trước khi tiến tới sản xuất hàng loạt trong quý III/2028. Tuy nhiên, ông lưu ý còn quá sớm để kết luận SpaceX và Tesla sẽ sáp nhập, bởi các ủy ban đặc biệt chưa thống nhất điều khoản giao dịch và có thể không đạt được thỏa thuận. Cổ phiếu Tesla tăng 1,8% trong phiên giao dịch ngoài giờ.

Musk, người giàu nhất thế giới, sở hữu gần một phần năm cổ phần Tesla và gần một nửa cổ phần SpaceX. Theo các nhà phân tích, việc sáp nhập sẽ giúp ông kiểm soát doanh nghiệp sau hợp nhất.

Một nguồn tin am hiểu sự việc cho Reuters biết các cuộc đàm phán bắt đầu trong những tuần gần đây và có thể dẫn tới việc SpaceX mua lại Tesla. Nguồn tin đề nghị giấu tên vì không được phép trao đổi với truyền thông, đồng thời cho biết Tesla đã làm việc với một ngân hàng đầu tư để tư vấn cho quá trình thảo luận.

Trong ba tháng kết thúc ngày 30/9, doanh thu SpaceX đạt 14,58 tỷ USD, tăng 161% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu mảng AI tăng gần 10 lần, lên 7,56 tỷ USD. Nguồn thu chủ yếu đến từ việc cho thuê dung lượng trung tâm dữ liệu cho các nhà phát triển như Anthropic, Google và Reflection AI, thay vì các mô hình AI do SpaceX tự phát triển.

Kết quả quý III cho thấy rõ hơn khả năng chuyển hóa các khoản đầu tư lớn vào AI thành doanh thu của SpaceX. Dù vậy, nhu cầu chi cho hạ tầng điện toán vẫn rất lớn, với chi phí vốn tăng gần gấp ba lần, lên 19,6 tỷ USD.

Sự dịch chuyển này đang định hình lại SpaceX, doanh nghiệp lâu nay dựa vào dịch vụ internet vệ tinh Starlink làm động lực tài chính, trong khi tham vọng dài hạn gắn với việc đưa tên lửa Starship vào khai thác thường xuyên. Ở thời điểm hiện tại, hoạt động kinh doanh chủ lực của công ty mang dáng dấp một nhà cung cấp dịch vụ đám mây hơn là một phòng thí nghiệm AI.

Giám đốc tài chính SpaceX Bret Johnsen cho biết công ty dự kiến chi từ 35 tỷ đến 40 tỷ USD cho chi phí vốn trong quý IV. Theo Will Rhind, Giám đốc điều hành công ty quản lý tài sản GraniteShares, doanh thu quý vừa qua đáp ứng kỳ vọng của những nhà đầu tư lạc quan. Ông nhận định AI đang trở thành trọng tâm, khi các hợp đồng điện toán ký hồi đầu năm chuyển thành doanh thu nhanh hơn dự đoán của nhiều người.

Mảng AI của SpaceX bao gồm Grok, nền tảng mạng xã hội X và hoạt động trung tâm dữ liệu đang mở rộng nhanh chóng. Mảng này ghi nhận lợi nhuận trong quý III, cải thiện so với khoản lỗ cùng kỳ năm trước.

SpaceX báo lãi ròng 4,4 tỷ USD, so với khoản lỗ 1,1 tỷ USD một năm trước và mức lợi nhuận 1,57 tỷ USD mà các nhà phân tích kỳ vọng. Theo tính toán của IBES, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đạt 45 cent, vượt mức dự báo trung bình 13 cent.

Starlink tiếp tục mở rộng lượng thuê bao nhờ các đợt phóng bổ sung vệ tinh và danh mục dịch vụ ngày càng đa dạng dành cho người tiêu dùng, doanh nghiệp, hàng không, hàng hải và chính phủ. Trong quý III, dịch vụ internet vệ tinh này đạt 13,6 triệu thuê bao, cao hơn dự báo 12,19 triệu của các nhà phân tích. Tuy nhiên, doanh thu bình quân hằng tháng trên mỗi thuê bao giảm từ 99 USD năm 2023 xuống 69 USD trong quý III, khi công ty mở rộng ra thị trường nước ngoài với các gói cước thấp hơn.

SpaceX cho biết quá trình mở rộng sang các thị trường ngoài nhóm quốc gia giàu có nhất có thể khiến doanh thu bình quân trên mỗi người dùng tiếp tục giảm theo thời gian.

Starship, hệ thống tên lửa tái sử dụng thế hệ tiếp theo của SpaceX, chưa đi vào khai thác thương mại. Hệ thống này được kỳ vọng hỗ trợ triển khai vệ tinh Starlink có băng thông cao hơn và hạ tầng điện toán AI trên quỹ đạo. Việc đưa Starship trở thành phương tiện tái sử dụng đáng tin cậy giữ vai trò trọng tâm trong chiến lược dài hạn của công ty.

Mảng không gian, bao gồm các hoạt động phóng thương mại, nhiệm vụ của chính phủ và phát triển Starship, vẫn phát sinh chi phí lớn và tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định.