Thứ hai 16/11/2026 21:39
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Đổi mới sáng tạo - Yếu tố sống còn cho doanh nghiệp

12/10/2020 00:00
Cùng với xu thế hội nhập ngày càng sâu rộng vào khu vực và thế giới của đất nước, các doanh nghiệp (DN) Việt đã và đang có những bước chuyển mình khá tích cực để dần thích nghi với xu thế cạnh tranh “sòng phẳng” với DN nước ngoài. Yếu tố năng suất lu

PV NB&CL đã có cuộc trao đổi với Viện trưởng Viện Năng suất Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn xoay quanh vấn đề năng suất của DN hiện nay.

+ Thời gian qua, Viện Năng suất Việt Nam đã có những hoạt động cụ thể gì để nâng cao năng suất thưa ông?

- Năm 1997, trước yêu cầu hỗ trợ DN nâng cao năng lực để hội nhập, Trung tâm Năng suất Việt Nam đã được thành lập, (sau này đổi tên thành Viện Năng suất Việt Nam) với vai trò là hạt nhân của phong trào năng suất quốc gia tại Việt Nam. Hơn 20 năm qua, Viện Năng suất Việt Nam đã nỗ lực để đưa khái niệm năng suất và chuyển giao các giải pháp nâng cao năng suất đến với các DN. Đặc biệt từ năm 2010, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về hoạt động năng suất, Chương trình quốc gia “Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của DN Việt Nam đến năm 2020” được Thủ tướng phê duyệt theo Quyết định số 712/QĐ-TTg ngày 21/5/2010 (Chương trình 712). Nhiều hoạt động hỗ trợ DN thúc đẩy năng suất đã được triển khai sâu rộng với sự vào cuộc của các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội DN... Viện Năng suất Việt Nam đã triển khai các chương trình nâng cao nhận thức về năng suất thông qua việc tổ chức các hội nghị, hội thảo, xây dựng tài liệu phổ biến, hướng dẫn áp dụng các giải pháp nâng cao năng suất; đào tạo chuyên gia thực hành cho các DN; nghiên cứu, tính toán các chỉ số năng suất, hỗ trợ xây dựng các mô hình điểm và chuyển giao cách thức áp dụng cải tiến năng suất,...

Viện trưởng Viện Năng suất VN Nguyễn Anh Tuấn.

+ Ông đánh giá hoạt động triển khai năng suất tại các DN Việt hiện nay như thế nào?

- Với xu thế kinh tế nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng như hiện nay, nâng cao năng suất là yếu tố nền tảng cho phát triển kinh tế và tăng trưởng. Yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, cạnh tranh về giá và việc tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu đòi hỏi các DN Việt Nam nhận thức rõ tầm quan trọng của việc cải tiến năng suất. Điều này thể hiện qua việc ngày càng có nhiều DN chủ động tìm kiếm và thực hiện các giải pháp cải tiến năng suất, ứng dụng tiến bộ KH&CN vào sản xuất nhằm thúc đẩy hoạt động năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm. Thực tế cho thấy, các DN khi triển khai các dự án cải tiến, tối ưu hóa quá trình sản xuất theo các công cụ “truyền thống” như: Lean/Kaizen; 5S, ISO,... đã có thể cải thiện năng suất tăng từ 15-20%. Theo tôi, điều quan trọng hơn cả là nhận thức về sự cần thiết cải tiến năng suất cho chính DN của người lãnh đạo, từ đó thúc đẩy sự tham gia của từng cá nhân, tập thể cán bộ công nhân viên của chính DN đó.

+Yếu tố nào tác động trực tiếp tới hoạt động năng suất tại các DN?

- Mỗi DN, mỗi ngành đều có những yếu tố khó khăn riêng trong hoạt động nâng cao năng suất. Ví dụ trong điều kiện ngành may, các chương trình hỗ trợ tăng năng suất lao động tập trung vào cải thiện quá trình sản xuất, sắp xếp và bố trí các dây chuyền hợp lý hơn, giảm các lãng phí trong sản xuất; đồng thời cải thiện trình độ quản lý cũng như ý thức từ bản thân người lao động. Các yếu tố đang cản trở hoạt động tăng năng suất lao động là quản lý yếu, thiếu chuyên nghiệp, người lao động thiếu tính kỷ luật cũng như tác phong công nghiệp. Đối với các ngành công nghệ vừa và cao như: nhựa, hóa chất, cơ khí,... đòi hỏi lao động kỹ thuật cao, cần có định hướng cụ thể về đổi mới công nghệ; có giải pháp phù hợp nhân sự dôi dư khi DN đưa công nghệ tự động hóa trong sản xuất. Lĩnh vực liên quan đến khai thác hoặc xuất khẩu thì phụ thuộc nhiều vào biến động của giá cả trên thị trường thế giới,… Có thể nói, hội nhập kinh tế là cơ hội và cũng là thách thức đối với DN. Bên cạnh đó, DN không thể trông chờ vào sự hỗ trợ từ bên ngoài mà phải đi lên từ sự nỗ lực của chính bản thân DN.

Ứng dụng, đổi mới công nghệ là “chìa khóa” cho DN phát triển bền vững.

+ Có ý kiến cho rằng, phần lớn DN Việt đều là nhỏ và vừa, theo đó, việc áp dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo,… không phải dễ, theo ông giải pháp nào hiện phù hợp hơn cả?

- Đổi mới sáng tạo là một khái niệm khá rộng bao gồm: đổi mới sản phẩm; đổi mới quy trình, công nghệ; đổi mới tiếp thị; đổi mới quản lý và tổ chức... Đôi khi, đổi mới sáng tạo đòi hỏi phải có đầu tư công nghệ. Về vấn đề này, Bộ KH&CN đã có các chương trình hỗ trợ DN thông qua các quỹ đổi mới công nghệ hoặc DN có nhận được các ưu đãi về thuế. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo không có nghĩa là phải đầu tư lớn. Ví dụ, chỉ cần đổi mới tổ chức quản lý, DN đã có thể cải thiện năng suất một cách đáng kể.

Theo tôi bước đầu, khi thực hiện đổi mới sáng tạo, quan trọng nhất là sự quan tâm, nhận thức đúng của DN để nâng cao năng suất, từ đó từng bước thực hiện một cách có kế hoạch, bài bản và đúng hướng. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay có thể nói “Đổi mới sáng tạo” là yếu tố sống còn cho chính DN.

+ Ông có chia sẻ gì với DN Việt đang muốn tiếp cận với KH&CN để nâng cao năng suất, ngoài việc áp dụng các công cụ “truyền thống”?

- Ngoài các yếu tố khó khăn ở nội tại DN như đã nêu ở trên, còn có các yếu tố khó khăn khác từ bên ngoài như: tìm kiếm đối tác tốt để tiếp nhận, chuyển giao công nghệ; thông tin đổi mới KH&CN chuyên ngành; lựa chọn đơn vị tư vấn về nâng cao hiệu quả sản xuất phù hợp; sự cạnh tranh thiếu lành mạnh trên thị trường,... cũng gây khó cho các DN muốn tạo dựng thương hiệu.

Thời gian gần đây, các cơ chế chính sách của Chính phủ đã tạo điều kiện thuận lợi, tháo gỡ “nút thắt” để các DN có cơ hội tiếp cận với môi trường kinh doanh tốt hơn. Đơn cử như Nghị quyết 19/2017/NQ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đặc biệt, với 96% lô sản phẩm, hàng hóa được chuyển sang hậu kiểm, năm 2017, Bộ KH&CN dẫn đầu việc thực hiện cải cách hành chính về hoạt động quản lý, kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu đã tạo điều kiện thuận lợi, “cởi trói” DN trong việc nhập khẩu máy móc, công nghệ mới, hỗ trợ DN đổi mới công nghệ,... Điều này không chỉ tạo điều kiện cho DN thúc đẩy năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa mà còn tăng khả năng cạnh tranh trong quá trình hội nhập kinh tế của đất nước.

Ngũ Hiệp

Tin bài khác
Điện Máy Xanh công bố danh sách lãnh đạo sẽ mua trọn lô trái phiếu 100 tỷ đồng: Ông Đoàn Văn Hiểu Em mua nhiều nhất

Điện Máy Xanh công bố danh sách lãnh đạo sẽ mua trọn lô trái phiếu 100 tỷ đồng: Ông Đoàn Văn Hiểu Em mua nhiều nhất

Điện Máy Xanh dự kiến chào bán lô trái phiếu 100 tỷ đồng cho 15 lãnh đạo cấp cao của công ty. Mỗi trái phiếu có giá chào bán 100 triệu đồng. Thời gian triển khai dự kiến kéo dài từ quý IV/2026 đến quý II/2027.
94% doanh nghiệp Việt Nam kỳ vọng thương mại quốc tế tăng trưởng

94% doanh nghiệp Việt Nam kỳ vọng thương mại quốc tế tăng trưởng

Dù thuế quan và chi phí năng lượng tiếp tục tạo sức ép, doanh nghiệp Việt Nam vẫn nằm trong nhóm lạc quan nhất thế giới về triển vọng thương mại quốc tế. Khả năng thích ứng chuỗi cung ứng và tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang trở thành lợi thế đáng chú ý.
Novaland tiếp tục hoán đổi trái phiếu lấy cổ phiếu, áp lực nợ gần 15.000 tỷ đồng vẫn hiện hữu

Novaland tiếp tục hoán đổi trái phiếu lấy cổ phiếu, áp lực nợ gần 15.000 tỷ đồng vẫn hiện hữu

Novaland dự kiến phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu để chuyển đổi 16 trái phiếu quốc tế trị giá khoảng 94,5 tỷ đồng. Động thái này giúp doanh nghiệp xử lý một phần nghĩa vụ nợ, trong bối cảnh gần 15.000 tỷ đồng dư nợ gốc vay và trái phiếu đã đến hạn tại cuối quý III/2026 vẫn đang được đàm phán xử lý.
Tỷ phú Jensen Huang tính đường trở lại ghế CEO Nvidia: “Phòng tác chiến” Thung lũng Silicon vào cuộc, Washington phản ứng lạnh

Tỷ phú Jensen Huang tính đường trở lại ghế CEO Nvidia: “Phòng tác chiến” Thung lũng Silicon vào cuộc, Washington phản ứng lạnh

Chỉ vài ngày sau khi từ chức, ông Jensen Huang được cho là đang cân nhắc quay lại vị trí lãnh đạo Nvidia khi Elon Musk cùng nhiều đồng minh vận động hội đồng quản trị phục chức, trong lúc cuộc điều tra độc lập vẫn chưa ngã ngũ.
Phòng khám Đa khoa Y đức Sài Gòn lấy người bệnh làm trung tâm

Phòng khám Đa khoa Y đức Sài Gòn lấy người bệnh làm trung tâm

Với hàng trăm lượt bệnh nhân mỗi ngày, Phòng khám Đa khoa Y đức Sài Gòn (xã Hồ Thị Kỷ, Cà Mau) chú trọng nâng cao chất lượng chuyên môn, xây dựng phong cách phục vụ tận tình, góp phần đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân địa phương.
Sếp cũ Bamboo Airways gia nhập Vietravel Airlines

Sếp cũ Bamboo Airways gia nhập Vietravel Airlines

Sau khoảng 1 năm giữ chức Chủ tịch HĐQT Bamboo Airways, ông Bùi Quang Dũng vừa được bổ nhiệm tham gia vào HĐQT của Vietravel Airlines.
Cà Mau chấm dứt hợp tác với một doanh nghiệp thu mua lúa gạo

Cà Mau chấm dứt hợp tác với một doanh nghiệp thu mua lúa gạo

UBND tỉnh Cà Mau vừa có Thông báo về việc chấm dứt hiệu lực Biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Tập đoàn Nông nghiệp Sạch Hữu cơ Toàn Cầu do còn nhiều hạn chế, bất cập trong triển khai, thực hiện.
Cổ phiếu PNJ mất mốc 15.000 đồng/cp, con gái Chủ tịch Cao Thị Ngọc Dung liên tục bị bán giải chấp hàng triệu cổ phiếu

Cổ phiếu PNJ mất mốc 15.000 đồng/cp, con gái Chủ tịch Cao Thị Ngọc Dung liên tục bị bán giải chấp hàng triệu cổ phiếu

Áp lực giải chấp diễn ra trong giai đoạn cổ phiếu PNJ liên tục mất giá. Bất chấp việc doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính, mã này vẫn tiếp tục xu hướng đi xuống và đánh mất mốc 20.000 đồng/cổ phiếu. Tính từ ngày 2/7, thời điểm PNJ xuất hiện biến cố, thị giá cổ phiếu đã giảm khoảng 75%, từ vùng 64.000 đồng xuống còn 14.950 đồng/cổ phiếu chốt phiên 13/11.
Vì sao Chủ tịch Tân Hoàng Minh Đỗ Anh Dũng bị tạm hoãn xuất cảnh?

Vì sao Chủ tịch Tân Hoàng Minh Đỗ Anh Dũng bị tạm hoãn xuất cảnh?

Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Đỗ Anh Dũng - Chủ tịch Tập đoàn Tân Hoàng Minh có hiệu lực từ ngày 3/11/2026.
Thực phẩm An Giang muốn huy động 350 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh tiếp tục âm gần 170 tỷ đồng

Thực phẩm An Giang muốn huy động 350 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh tiếp tục âm gần 170 tỷ đồng

Dự kiến phát hành 35 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn thị giá AFX trên sàn, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản Thực phẩm An Giang (Afiex) đặt mục tiêu huy động 350 tỷ đồng để cơ cấu nợ vay và bổ sung vốn lưu động. Đáng chú ý, kế hoạch tăng vốn được đưa ra trong bối cảnh lợi nhuận tăng trưởng nhưng dòng tiền kinh doanh tiếp tục thâm hụt.
Nền tảng thương mại điện tử thuần Việt khẳng định tiềm năng tại Châu Á

Nền tảng thương mại điện tử thuần Việt khẳng định tiềm năng tại Châu Á

Nền tảng thương mại điện tử Co.op Online của Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP.HCM (Saigon Co.op) vừa được vinh danh tại FMCG Asia Awards 2026 với giải thưởng “Chiến lược Thương mại điện tử của năm – Việt Nam” (E-commerce Strategy of the Year – Vietnam).
Ba Khánh phát triển sản phẩm từ gạo qua ba thế hệ

Ba Khánh phát triển sản phẩm từ gạo qua ba thế hệ

Từ sản phẩm bún tươi ban đầu, cơ sở Ba Khánh tại Vĩnh Long phát triển nhiều loại thực phẩm từ gạo và từng bước mở rộng thị trường. Trên nền tảng nghề gia đình qua ba thế hệ, cơ sở đầu tư thiết bị, kiểm soát quy trình sản xuất để đáp ứng yêu cầu của các kênh phân phối.
Kiên Long giữ vị kẹo quê từ dừa và trái cây bản xứ

Kiên Long giữ vị kẹo quê từ dừa và trái cây bản xứ

Từ những túi kẹo nhỏ mang đến từng tiệm tạp hóa, cơ sở Kiên Long từng bước tìm chỗ đứng cho kẹo dừa, kẹo chuối của vùng đất Bến Tre, nay là tỉnh Vĩnh Long. Sau hơn hai thập niên làm nghề, cơ sở tiếp tục cải tiến cách chế biến, phát triển hương vị mới và tìm đường đưa đặc sản địa phương đến nhiều người tiêu dùng hơn.
Taseco Land hạ kế hoạch lợi nhuận 2026 xuống còn 1.811 tỷ đồng

Taseco Land hạ kế hoạch lợi nhuận 2026 xuống còn 1.811 tỷ đồng

Doanh thu và lợi nhuận mục tiêu năm 2026 của Taseco Land đồng loạt được điều chỉnh giảm gần 30% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp mới hoàn thành khoảng 32% chỉ tiêu doanh thu và 28,2% mục tiêu lợi nhuận, đồng nghĩa áp lực thực hiện kế hoạch trong quý cuối năm vẫn rất lớn.
VinFast bán xe điện kỷ lục, ra mắt 2 mẫu xe mới cuối năm

VinFast bán xe điện kỷ lục, ra mắt 2 mẫu xe mới cuối năm

Hãng xe điện VinFast đã bán được hơn 200 nghìn ô tô điện trong 10 tháng đầu năm, đồng thời giới thiệu 2 mẫu ô tô điện mới ra thị trường trong dịp cuối năm.