Trước khi CPTPP chính thức có hiệu lực, các mặt hàng xuất khẩu sang các thị trường này tương đối khiêm tốn. Tuy nhiên, sau khi ký kết Hiệp định CPTPP và được đưa vào thực thi đã làm tăng đáng kể kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam...
aa
Khai thác có hiệu quả cơ hội tại thị trường CPTPP
Tại “Hội nghị tổng kết 3 năm thực thi Hiệp định CPTPP với chủ đề Tận dụng ưu thế của người đi đầu” do Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) và Tạp chí Công Thương phối hợp tổ chức ngày 26/12, ông Lương Hoàng Thái – Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho biết, Hiệp định CPTPP đã trải qua 3 năm thực thi với nhiều kết quả tích cực. Cơ hội đến từ thị trường các nước thành viên CPTPP vẫn còn rất lớn, dư địa để khai thác thị trường trong CPTPP còn nhiều. Điều này được minh chứng bằng việc tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với các nước thành viên CPTPP trong 3 năm qua liên tục duy trì ở mức 2 con số.
Ông Lương Hoàng Thái - Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên phát biểu.
Theo đó, trong 10 tháng năm 2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với các nước Thành viên CTPPP đạt 88,1 tỷ USD, tăng khoảng 19,2% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường các nước thành viên CPTPP đạt 45,1 tỷ USD, tăng 22,1% so với cùng kỳ. Kim ngạch nhập khẩu từ các nước thành viên CPTPP đạt khoảng 43 tỷ USD, tăng khoảng 16,26% so với cùng kỳ.
Xuất nhập khẩu sang thị trường các nước đối tác mà Việt Nam chưa có FTA trước đó gồm Canada và Mexico đã có kim ngạch tăng trưởng ấn tượng. Cụ thể, trong 10 tháng năm 2022, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sang Canada đạt khoảng 6 tỷ USD, tăng 24,1% so với cùng kỳ năm 2021. Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sang Mexico đạt khoảng 4,6 tỷ USD, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm 2021.
Để có kết quả tích cực, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ngành đã chủ động, tích cực triển khai nhiều biện pháp bao gồm: Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để thực thi Hiệp định CPTPP; Tăng cường phổ biến, tuyên truyền với nhiều hình thức đa dạng, phong phú; Tích cực trao đổi với các nước Thành viên CPTPP để kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng chủ động phối hợp với các Bộ, ngành và với các nước Thành viên trong trao đổi về việc mở rộng Hiệp định CPTPP khi thời gian gần đây, một số nền kinh tế đã chính thức nộp đơn xin gia nhập bao gồm: Vương quốc Anh, Trung Quốc, Đài Loan, Ecuador, Costa Rica và Uruguay.
Là 1 trong những ngành xuất dẫn đầu trong kim ngạch xuất khẩu của cả nước về ngành công nghiệp chế biến - chế tạo, 9 tháng năm 2022, ngành điện tử tiếp tục đạt giá trị xuất khẩu tuyệt đối, gần 87 tỷ USD, xuất siêu 12,5 tỷ USD trong bối cảnh cả nước xuất siêu 6,5 tỷ USD.
Bà Đỗ Thị Thúy Hương - Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, cho biết, ngành điện tử xuất siêu sang các thị trường mục tiêu của CPTPP, tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất nằm ở thị trường Mỹ, thứ nhì là Trung Quốc, Hàn Quốc và sau đó là các quốc gia khác, trong đó có các quốc gia thuộc CPTPP và khu vực châu Mỹ, như là Canada, Chile, Peru. Tuy nhiên, các doanh nghiệp ngành điện tử không phải là doanh nghiệp địa phương, doanh nghiệp trong nước trực tiếp xuất khẩu, mà chủ yếu xuất thông qua chuỗi cung ứng của ngành điện tử.
Là doanh nghiệp có hệ sinh thái khá toàn diện và lợi thế ở lĩnh vực Nông nghiệp - Thực phẩm, Tập đoàn PAN và các đơn vị thành viên đã “phủ” xuất khẩu lên tới hơn 30 thị trường, trong đó có các thị trường lớn trong CPTPP như Nhật Bản, Úc, Canada,… Chia sẻ về việc tận dụng hiệu quả CPTPP của doanh nghiệp, ông Nguyễn Hồng Hiệp - Giám đốc Khối Nội chính - Truyền thông - Đối ngoại, Tập đoàn PAN, cho biết, hiện nay, Nhật Bản đang chiếm tỷ trọng khoảng 1/3 doanh số xuất khẩu của PAN. Canada cũng đang gia tăng nhập khẩu thủy sản, hạt điều của PAN. Trong khi đó, Australia ngoài các sản phẩm liên quan tới hạt, thủy sản, PAN cũng đã đưa vào thị trường các sản phẩm như gạo, trong đó có cả gạo trắng và thực phẩm chức năng.
“Hội nghị tổng kết 3 năm thực thi Hiệp định CPTPP với chủ đề Tận dụng ưu thế của người đi đầu”.
“Việc Việt Nam ký kết CPTPP rõ ràng đã tạo ra rất nhiều các cơ hội cho doanh nghiệp để có thêm vị trí cạnh tranh tốt với các đối thủ”- ông Nguyễn Hồng Hiệp nhấn mạnh.
Làm thế nào để tăng tốc trên “xa lộ”?
Bên cạnh những thuận lợi mà hàng hóa Việt Nam có được khi xuất khẩu sang thị trường CPTPP thì doanh nghiệp cũng gặp phải một số hạn chế nhất định. Theo bà Phạm Thị Ngọc Minh - đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, đó là quy tắc xuất xứ hàng hóa đối với một số mặt hàng ở trong CPTPP hiện nay được xem là chặt nhất so với các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã là thành viên, chẳng hạn như quy tắc xuất xứ hàng hóa đối với mặt hàng dệt may là quy tắc xuất xứ 3 công đoạn từ sợi trở đi. Bên cạnh đó, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu dựa vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu và chủ yếu nhập khẩu từ ngoài các nước CPTPP.
“Điều này dẫn đến một số các mặt hàng của Việt Nam chưa đáp ứng được quy tắc xuất xứ hàng hóa để được hưởng thuế quan ưu đãi khi xuất khẩu sang thị trường này”- bà Phạm Thị Ngọc Minh cho biêt thêm.
Ngoài ra, số lượng doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam hiện nay chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cơ hội để doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận những thông tin thị trường, đặc biệt là những thông tin thị trường mới như là thị trường Canada, Mexico thì còn khá hạn chế. Vì vậy tỷ lệ mà để hưởng ưu đãi thuế quan của các doanh nghiệp vừa và nhỏ này không bằng những doanh nghiệp lớn.
Doanh nghiệp làm gì để có thể tận dụng tối đa những ưu đãi mà Hiệp định CPTPP mang lại? Theo bà Phạm Thị Ngọc Minh, doanh nghiệp chủ động tìm hiểu những thông tin về mặt hàng, về thị trường, về ưu đãi thuế quan của từng hiệp định để từ đó có thể biết được cơ hội của chúng ta đang ở đâu, ở nhóm hàng nào, ở thị trường nào.
Thứ hai, quan tâm hơn đến quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định CPTTP và đầu tư về nhân lực cũng như kinh phí trong việc lưu trữ hồ sơ để chứng minh xuất xứ hàng hóa. “Trong Hiệp định CPTPP khác so với những cái hiệp định trước đây là Cơ quan Hải quan nước nhập khẩu hoặc là những cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu được phép trực tiếp kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa đối với doanh nghiệp mà không thông qua các cơ quan, tổ chức cấp C/O được Bộ Công Thương ủy quyền như các Hiệp định FTA khác mà Việt Nam là thành viên”- bà Minh lưu ý.
Thứ ba, doanh nghiệp cần phải chú trọng việc quảng bá hình ảnh sản phẩm của mình đến các nước đối tác và chủ động đầu tư hơn trong quy trình sản xuất của mình để tập trung vào chế biến sâu sản phẩm, nâng cao hàm lượng chế biến sâu và từ đấy nâng cao giá trị của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.
Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần lưu ý trong việc kết nối với các nhà cung cấp nguyên vật liệu trong nước cũng như là nguyên vật liệu trong khối. Việc kết nối này thì sẽ giúp cho hàng hóa của doanh nghiệp có thêm cơ hội để đáp ứng quy tắc xuất xứ hàng hóa đặt ra, từ đấy thì có thể là nâng cao, tận dụng ưu đãi thuế quan mà Hiệp định CPTPP mang lại.
Hiệp định CPTPP chuẩn bị bước sang năm thứ 4 thực thi, những lợi thế ban đầu sẽ không còn nhiều, vì vậy, để hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả hơn những ưu đãi mà hiệp định này mang lại, ông Lương Hoàng Thái cho biết, tới đây Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp các bộ ngành địa phương tiếp tục tập trung để giải quyết những khó khăn kể trên. Mục tiêu là đưa CPTPP là động lực cho tăng trưởng trên cơ sở nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trong sự cân bằng với các doanh nghiệp FDI, góp phần định vị thương hiệu sản phẩm Việt trên thị trường quốc tế.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 ngày 3/11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận gửi thông điệp tới các nhà đầu tư nước ngoài: Việt Nam không chỉ muốn trở thành địa điểm sản xuất hay thị trường tiêu thụ, mà cần những đối tác cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm hướng tới làm chủ chuỗi giá trị. Thông điệp này được đưa ra khi 72 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong bảng xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, với tốc độ tăng doanh thu cao gấp khoảng ba lần mức bình quân khu vực.
Dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên do Công ty TNHH Xuân Thiện Ninh Bình làm chủ đầu tư, được triển khai tại hai xã Mường Bang và Mường Cơi, tỉnh Sơn La. Công trình có tổng công suất 1.200 MW, dự kiến cung cấp khoảng 1,5 tỷ kWh điện mỗi năm. Đáng chú ý, phương án phát triển dự án còn đề cập định hướng kết hợp du lịch sinh thái, với mô hình có tuyến cáp treo bắc qua hồ.
Uy tín không chỉ được đo bằng doanh thu, lợi nhuận hay quy mô thị trường, mà còn được hình thành từ cách doanh nghiệp giữ cam kết với khách hàng, đối xử với người lao động và thực hiện trách nhiệm với cộng đồng. Việc VCCI vinh danh 100 doanh nghiệp văn hóa, uy tín năm 2026 tiếp tục đặt ra yêu cầu đưa các chuẩn mực đạo đức vào hoạt động quản trị và kinh doanh hằng ngày.
Các tỉnh miền núi, biên giới đang có thêm cơ hội phát triển nhờ hạ tầng giao thông và kết nối thương mại xuyên biên giới. Tuy nhiên, lợi thế địa lý chưa tự động chuyển thành dòng vốn đầu tư, việc làm và giá trị gia tăng. Những kiến nghị tại Quốc hội ngày 31/10 đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế, chuẩn bị mặt bằng và tổ chức lại không gian logistics theo hướng gắn cửa khẩu với vùng sản xuất, chế biến và thị trường tiêu thụ.
Dư nợ tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đã vượt 4 triệu tỷ đồng, nhưng khả năng tiếp cận vốn vẫn là bài toán không dễ giải. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho rằng, bên cạnh chính sách hỗ trợ từ ngân hàng, doanh nghiệp cần thay đổi cách quản trị tài chính, minh bạch sổ sách và chứng minh năng lực trả nợ.
Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa thông báo thời điểm dự kiến đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại từ 0 giờ ngày 24/12/2026. Tuy nhiên, báo cáo tiến độ mới nhất của Bộ Xây dựng cho thấy 4 gói thầu quan trọng vẫn đối mặt nguy cơ chậm hoàn thành, đặt ra áp lực lớn đối với quá trình hoàn thiện công trình và chuẩn bị vận hành.
Trước sự cạnh tranh của các sản phẩm công nghiệp, những người thợ khắc gỗ trên phố Hàng Quạt (Hà Nội) đang tìm hướng đi riêng bằng các sản phẩm thủ công mang dấu ấn cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh bài toán thích ứng với thị trường, việc tìm người kế nghiệp vẫn là nỗi trăn trở của những người gắn bó lâu năm với nghề.
Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm được kỳ vọng giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Tuy nhiên, thời gian ưu đãi hiện được tính liên tục từ năm đầu tiên cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, khiến những doanh nghiệp mất nhiều thời gian chuẩn bị đầu tư, chưa sớm có thu nhập chịu thuế đặt vấn đề về hiệu quả thụ hưởng.
Nhu cầu workshop mở ra hướng phát triển mới cho Tiệm Tạp Hoá Nhà May, từ một đơn vị cung cấp nguyên liệu thủ công đến hệ thống bốn cơ sở kết hợp dịch vụ trải nghiệm tại Hà Nội. Tuy nhiên, khi quy mô ngày càng mở rộng, làm thế nào để vừa đáp ứng thị hiếu đa dạng của khách hàng, vừa duy trì chất lượng dịch vụ ổn định?
Xuất khẩu da giày, túi xách Việt Nam đạt 21,77 tỷ USD sau 9 tháng năm 2026, mở thêm cơ hội để doanh nghiệp nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.
Chính phủ đã phê duyệt kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026–2030, với 6 doanh nghiệp lớn thuộc diện sắp xếp, cơ cấu lại và 15 doanh nghiệp tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước. Kế hoạch đồng thời xác định trách nhiệm triển khai, thời hạn báo cáo và cơ chế xử lý trường hợp không đáp ứng yêu cầu.
Tham dự Hội nghị Giám đốc Quốc gia BNI 2026 tại Monaco, BNI Việt Nam hướng đến tiếp thu kinh nghiệm phát triển mạng lưới, nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp thành viên và tăng cường kết nối với các thị trường quốc tế.
Đổi mới công nghệ bao bì thực phẩm gắn với bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm đang mở ra hướng phát triển xanh, bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.
Mục tiêu xuất khẩu 8 triệu tấn gạo trong năm 2026 được đánh giá khả thi, song doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao chất lượng và đa dạng hóa thị trường trước sức ép cạnh tranh gia tăng.
