Thứ ba 17/11/2026 00:40
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Doanh nghiệp có quyền chấm dứt hợp đồng lao động vì Covid-19?

12/10/2020 00:00
Khoản 1, Điều 156 Bộ luật Dân sự quy định: "Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép."

Ảnh minh họa

Dịch bệnh Covid-19 gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp buộc phải tìm mọi cách cắt giảm chi phí để tồn tại. Không ít doanh nghiệp phải chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động. Tuy nhiên, trong trường hợp không còn cách nào khác, doanh nghiệp buộc phải chấm dứt hợp đồng lao động thì cũng cần phải thực hiện đúng pháp luật nhằm tránh trường hợp tranh chấp xảy ra.

Luật sư Đoàn Khắc Độ - Giám đốc Công ty Luật TNHH Đại Đức đã có bài viết chia sẻ với Trí Thức Trẻ dưới góc độ pháp luật về sự việc này.

Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hay sa thải?

Thuật ngữ "sa thải" được nhắc đến nhiều trên các báo, đài, mạng xã hội trong thời gian qua khi đề cập đến việc các doanh nghiệp cắt giảm lao động vì lý do dịch Covid-19. Song, về mặt pháp luật thì việc dùng thuật ngữ "sa thải" trong trường hợp này là không chính xác.

Theo quy định của Bộ luật Lao động thì, sa thải là một hình thức kỷ luật lao động. Nghĩa là, khi người lao động vi phạm kỷ luật lao động, thực hiện một trong các hành vi quy định tại Điều 126 Bộ luật Lao động và được quy định trong Nội quy lao động thì doanh nghiệp có quyền áp dụng hình thức kỷ luật sa thải đối với người lao động.

Nhưng trong trường hợp này là do dịch bệnh, không phải do người lao động vi phạm kỷ luật lao động nên doanh nghiệp không thể áp dụng hình thức sa thải mà chỉ có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Sa thải hay đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động cũng đều dẫn đến chấm dứt hợp đồng lao động. Nhưng, đối với mỗi trường hợp thì căn cứ và hậu quả pháp lý sẽ khác nhau.

Các thuật ngữ sa thải, cho nghỉ việc, chấm dứt hợp đồng,…cũng chỉ là cách nói. Song, cách nói "sa thải" cũng có thể gây sự nhầm lẫn cho doanh nghiệp trong việc áp dụng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Căn cứ đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Điều 38 Bộ luật Lao động không liệt kê trường hợp "dịch bệnh" là căn cứ để doanh nghiệp được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng quy định "những lý do bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật, mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc" thì doanh nghiệp được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Luật quy định lý do bất khả kháng như thế nào?

Khoản 1, Điều 156 Bộ luật Dân sự quy định: "Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép."

Đối chiếu với quy định nêu trên, cá nhân tôi cho rằng, dịch bệnh Covid-19 là sự kiện bất khả kháng.

Như vậy, nếu do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và doanh nghiệp đã tìm mọi cách nhưng không thể khắc phục được, buộc phải giảm chỗ làm việc, thì doanh nghiệp có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động.

Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động phải thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục luật định, trong đó có thủ tục "báo trước" cho người lao động. Nếu không báo trước hoặc báo trước không đúng theo quy định tại khoản 2, Điều 38 Bộ luật Lao động thì được xem là trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.

Luật sư Đoàn Khắc Độ - Giám đốc Công ty Luật TNHH Đại Đức

Tin bài khác
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Từ ngày 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC áp dụng biểu mẫu đăng ký hợp tác xã mới. Nhóm hộ cần thống nhất người đại diện, vốn góp và trách nhiệm hợp đồng trước khi nộp. Hồ sơ chuyển tiếp cần đối chiếu ngày tiếp nhận và thời điểm sửa đổi, bổ sung.
Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Nghị định 384/2026/NĐ-CP lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước, với tiêu chí rõ về chuyển đổi mã số, hàm lượng giá trị Việt Nam và các công đoạn không đủ để tạo xuất xứ.
Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Nghị định 404/2026/NĐ-CP mở rộng cơ chế tài chính doanh nghiệp quân đội, cho phép tham gia sâu hơn vào các dự án công nghệ chiến lược, sử dụng nguồn lực ngân sách cho nhiệm vụ được giao và bổ sung cơ chế đầu tư mạo hiểm riêng đối với Viettel.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP phân định loại, cấp công trình quốc phòng và thẩm quyền kiểm tra nghiệm thu. Doanh nghiệp cần xác định đúng đầu mối, chuẩn bị hồ sơ từ khâu thi công để hạn chế chậm tiến độ, phát sinh chi phí và tranh chấp hợp đồng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV hướng dẫn xác định người được ngân sách đóng bảo hiểm y tế, yêu cầu mỗi người một thông tin tham gia. Người thuộc nhiều diện chính sách được lập danh sách theo mức hưởng cao nhất. Doanh nghiệp cần tránh nhầm lẫn nghĩa vụ đóng BHYT.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp quốc phòng cần lưu ý gì để tránh truy đóng bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp quốc phòng cần lưu ý gì để tránh truy đóng bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP hướng dẫn quản lý thu, chi bảo hiểm trong Bộ Quốc phòng, chú trọng dữ liệu lao động, căn cứ đóng và trách nhiệm truy đóng, hoàn trả. Doanh nghiệp liên quan cần đối chiếu nhân sự, tiền lương, kế toán để tránh phát sinh rủi ro.
Thông tư 159/2026/TT-BQP: 384 phân ngành công nghệ quốc phòng, doanh nghiệp có cơ hội gì?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: 384 phân ngành công nghệ quốc phòng, doanh nghiệp có cơ hội gì?

Thông tư 159/2026/TT-BQP ban hành 384 phân ngành nghiên cứu công nghệ quốc phòng, từ trí tuệ nhân tạo đến cơ khí, vật liệu mới. Doanh nghiệp dân sự có thể tham khảo cơ hội hợp tác, nhưng mã ngành không đồng nghĩa được giao nhiệm vụ hay hưởng ưu đãi.
Thông tư 69/2026/TT-BCT: Báo cáo cụm công nghiệp ở cấp xã, doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Thông tư 69/2026/TT-BCT: Báo cáo cụm công nghiệp ở cấp xã, doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Thông tư 69/2026/TT-BCT điều chỉnh luồng báo cáo cụm công nghiệp giữa doanh nghiệp, cấp xã và Sở Công Thương. Cụm nằm trên nhiều xã được giao một đầu mối báo cáo. Doanh nghiệp kiểm tra mẫu biểu, nơi nhận, thời hạn khi quy định có hiệu lực ngày 18/12/2026.
Nghị định 395/2026/NĐ-CP: Cơ sở chăm sóc có thể bị tạm dừng đến 6 tháng, cần lưu ý gì?

Nghị định 395/2026/NĐ-CP: Cơ sở chăm sóc có thể bị tạm dừng đến 6 tháng, cần lưu ý gì?

Nghị định 395/2026/NĐ-CP cho phép tạm dừng cơ sở trợ giúp xã hội đến sáu tháng khi vi phạm điều kiện an toàn. Cơ sở được cấp phép trước đây có hai năm chuyển tiếp. Doanh nghiệp cần rà soát nhân lực, cơ sở vật chất, phương án chăm sóc.
Thông tư 161/2026/TT-BTC: Vay ODA bằng ngoại tệ, vì sao số liệu quy đổi có thể khác nhau?

Thông tư 161/2026/TT-BTC: Vay ODA bằng ngoại tệ, vì sao số liệu quy đổi có thể khác nhau?

Thông tư 161/2026/TT-BTC quy định tỷ giá báo cáo dư nợ, rút vốn và thu nợ ODA theo thời điểm khác nhau. Chênh lệch quy đổi không đồng nghĩa sai sót. Doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng, nghĩa vụ ngoại tệ và dòng tiền khi tỷ giá biến động.
Xe hợp đồng bị siết quản lý từ điểm đón đến dữ liệu chuyến đi

Xe hợp đồng bị siết quản lý từ điểm đón đến dữ liệu chuyến đi

Quy định mới về xe hợp đồng siết cách thức đón, trả khách, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp và từng bước quản lý chuyến xe bằng dữ liệu. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt, tước phù hiệu, thậm chí bị thu hồi Giấy phép kinh doanh vận tải.
Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Luật mới siết hành vi thao túng cạnh tranh trên môi trường số

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật về thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đáng chú ý, luật bổ sung các quy định kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, sử dụng dữ liệu và thiết kế giao diện điện tử nhằm hạn chế quyền lựa chọn của khách hàng.
Luật Đo lường mới đặt trách nhiệm hoàn tiền khi kết quả đo sai

Luật Đo lường mới đặt trách nhiệm hoàn tiền khi kết quả đo sai

Quốc hội đã thông qua Luật Đo lường sửa đổi với 457/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Từ 01/3/2027, luật tăng quyền kiểm tra dữ liệu của người tiêu dùng, siết trách nhiệm đối với phần mềm đo và yêu cầu hoàn trả khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch.
Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Mở thêm gần 3,9 tỷ USD dư địa vay nước ngoài cho doanh nghiệp

Chính phủ vừa nâng hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng lên tối đa 10 tỷ USD trong năm 2026. Dư địa vốn được mở rộng đáng kể, nhưng trách nhiệm trả nợ vẫn hoàn toàn thuộc bên vay vì các khoản vay không được Chính phủ bảo lãnh.
Thông tư 69/2026/TT-BCT: Đất cụm công nghiệp đủ điều kiện cho thuê được báo cáo thế nào?

Thông tư 69/2026/TT-BCT: Đất cụm công nghiệp đủ điều kiện cho thuê được báo cáo thế nào?

Thông tư 69/2026/TT-BCT yêu cầu chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp báo cáo về đất cho thuê và vốn đầu tư. Doanh nghiệp cần phân biệt đất quy hoạch với đất đủ điều kiện cho thuê, kiểm tra hạ tầng kỹ thuật trước khi thuê mặt bằng sản xuất.
bao-hiem-that-nghiep