Trải qua quý I/2023, số lượng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phát triển nhà ở tiếp tục ghi nhận mức lỗ tương đương với quý IV/2022, và trong đó có một số doanh nghiệp đang tiếp tục hoặc mới hình thành mạch thua lỗ. Điều này là tín hiệu rõ ràng cho thấy thị trường bất động sản đang chìm sâu trong khủng hoảng lớn chưa từng có trong vòng 10 năm qua.
Sự suy giảm trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nhà ở trong quý I/2023 không phải là điều bất ngờ. Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi kết quả thống kê từ 42 doanh nghiệp tiêu biểu do Đầu tư Tài chính thực hiện trong quý I/2023 cho thấy một cảnh quan tương tự như quý IV/2022. Trong số đó, có 10 doanh nghiệp đạt tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận, 3 doanh nghiệp đạt lợi nhuận tăng mặc dù doanh thu giảm, 8 doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng về doanh thu nhưng lợi nhuận suy giảm, 11 doanh nghiệp ghi nhận sự suy giảm về cả doanh thu và lợi nhuận, và 10 doanh nghiệp đăng ký số lỗ.
Trong số 42 doanh nghiệp này, có hai cái tên gây bất ngờ đáng chú ý. Nếu trong quý IV/2022, Đất Xanh (HoSE: DXG) đã gây chú ý với mức lỗ đầu tiên trong 10 năm với con số ấn tượng, thì trong quý I/2023, vị trí này đã được thay thế bởi Novaland (HoSE: NVL). Nhà phát triển bất động sản lớn nhất miền Nam và lớn thứ hai cả nước đã ghi nhận mức doanh thu thấp nhất kể từ quý IV/2016 (604 tỷ đồng, giảm 69% so với cùng kỳ năm trước) và ghi nhận khoản lỗ lớn đầu tiên từ khi công bố thông tin (lỗ trước thuế 87 tỷ đồng, lỗ sau thuế 410 tỷ đồng).
Cái tên thứ hai gây bất ngờ là Danh Khôi (HNX: NRC). Trong quý I/2023, NRC thậm chí không có doanh thu và ghi nhận khoản lỗ trước thuế 17 tỷ đồng. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp NRC ghi nhận lỗ trước thuế. Cùng với NRC, các doanh nghiệp khác tiếp tục ghi nhận mạch lỗ trước thuế như: DXG (-96 tỷ đồng), LDG Group – HoSE: LDG (-72 tỷ đồng), Licogi – UPCoM: LIC (-23 tỷ đồng), Kinh doanh và Phát triển Bình Dương – HoSE: TDC (-39 tỷ đồng), Bất động sản điện lực miền Trung – HoSE: LEC (-7 tỷ đồng), Cen Land – HoSE: CRE (-9 tỷ đồng).
Ngoài ra, một số doanh nghiệp khác cũng ghi nhận sự suy giảm về doanh thu và lợi nhuận như: Đạt Phương (HoSE: DPG) với mức giảm 28% và 49%, BV Land (UPCoM: BVL) giảm 13% và 93%, Long Giang Land (HoSE: LGL) giảm 79% và 64%, Địa ốc First Real (HoSE: FIR) giảm 33% và 58%, Hodeco (HoSE: HDC) giảm 56% và 68%, Hoàng Quân (HoSE: HQC) giảm 39% và 79%, DRH Holdings (HoSE: DRH) giảm 45% và 93%, Đệ Tam (HoSE: DTA) giảm 45% và 78%, Nam Long (HoSE: NLG) giảm 60% và 23%.
Dự báo cho thị trường bất động sản cho thấy nó sẽ tiếp tục trong trạng thái khủng hoảng ít nhất 1-2 quý tới, cho đến khi chính sách và lãi suất thực sự thay đổi và tác động đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp trong quý tới sẽ phụ thuộc vào các khoản "lương khô" hiện có, bao gồm cả "người mua trả tiền trước ngắn hạn" và "doanh thu chưa thực hiện". Bằng cách xem xét hai khoản này, chúng ta có thể hình dung được cảnh quan kinh doanh của quý II/2023.
Các doanh nghiệp ghi nhận sự suy giảm về khoản "người mua trả tiền trước ngắn hạn" bao gồm: VIC (69.296 tỷ đồng, giảm 7%), VHM (56.809 tỷ đồng, giảm 18%), NVL (18.091 tỷ đồng, giảm 38%), LDG (14.433 tỷ đồng, giảm 25%), NLG (11.300 tỷ đồng, giảm 12%), DXG (11.153 tỷ đồng, giảm 23%), DPG (6.520 tỷ đồng, giảm 18%), SCR (6.360 tỷ đồng, giảm 24%), VRE (6.133 tỷ đồng, giảm 20%), TCH (4.898 tỷ đồng, giảm 12%), NRC (4.708 tỷ đồng, giảm 19%), DTA (3.019 tỷ đồng, giảm 16%).
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự suy giảm về "doanh thu chưa thực hiện" trong quý I/2023, ví dụ như: NVL (2.000 tỷ đồng, giảm 91%), DXG (1.300 tỷ đồng, giảm 48%), TCH (320 tỷ đồng, giảm 56%), DPG (250 tỷ đồng, giảm 67%), CCL (110 tỷ đồng, giảm 91%), LIC (90 tỷ đồng, giảm 41%), FLC (30 tỷ đồng, giảm 99%), DTA (20 tỷ đồng, giảm 83%), NRC (12 tỷ đồng, giảm 60%).
Tuy nhiên, có một số doanh nghiệp đã ghi nhận sự tăng trưởng về "doanh thu chưa thực hiện" như: BVH (4.000 tỷ đồng, tăng 24%), HQC (2.400 tỷ đồng, tăng 63%), HDC (1.900 tỷ đồng, tăng 12%), NLG (1.100 tỷ đồng, tăng 62%), DRH (1.000 tỷ đồng, tăng 150%), BSR (630 tỷ đồng, tăng 44%), CNG (200 tỷ đồng, tăng 11%).
Trong ngắn hạn, sự suy giảm trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bất động sản tiếp tục là thách thức lớn. Sẽ cần đến sự hỗ trợ từ các chính sách và biện pháp thích hợp để cứu vãn tình hình và thúc đẩy phục hồi của thị trường. Hi vọng rằng trong tương lai gần, lĩnh vực bất động sản có thể hồi phục và tìm lại sự ổn định và phát triển bền vững.
PV (t/h)
