Thứ năm 19/11/2026 18:05
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Nghiên cứu - Dữ liệu

Đền ông Hoàng Bảy nơi thờ tự Thần Vệ Quốc

04/03/2022 21:45
Đền ông Hoàng Bảy hay còn gọi là đền Bảo Hà, nơi thờ tự Thần vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy, người có công lớn trong việc chiêu mộ hoà hợp lòng dân và chỉ huy quân sĩ cùng nhân dân chống giặc ngoại xâm, bảo vệ miền biên ải. Được lớp thế hệ con cháu ngưỡng

Lịch sử lưu truyền sắc phong Thần Vệ quốc

Nằm trong quần thể khu di tích Bảo Hà, toạ lạc dưới chân đồi Cấm, bên tả ngạn sông Hồng, một nơi linh thiêng sơn thuỷ hữu tình. Đền ông Hoàng Bảy uy nghi tĩnh mạc trong màn sương của núi rừng Tây bắc. Thuộc địa phận xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai.

Đền Bảo Hà - Nơi thờ tự Thần vệ quốc Hoàng Bảy (Bảo Yên, Lào Cai)
Đền Bảo Hà - Nơi thờ tự Thần vệ quốc Hoàng Bảy (Bảo Yên, Lào Cai). (Ảnh:PĐ)

Từ Thành phố Lào Cai xuôi theo cao tốc Nội Bài - Lào Cai xuống khoảng 60km, tới nút ra Bảo Hà tại km197, du khách rẽ trái theo đường tỉnh lộ 153 khoảng 3km tới cầu Bảo Hà bắc qua sông Hồng, nhìn sang kia sông là thấy đền Ông:

“Gió Nam thoảng hương bay ngào ngạt

Bóng ác tà đã gác non Tây

Trăng in mặt nước vơi đầy

Bảo Hà cổ tích xưa nay còn truyền”

Bảo Hà xưa kia vốn có một vị trí quan trọng về phòng thủ biên giới, là cửa trạm của phòng tuyến sông Hồng phía Tây Bắc. Từ đời nhà Trần đã đặt hai cửa trấn ải là cửa quan Bảo Thắng và Bảo Hà, trong đó Bảo Hà là hậu cứ của Bảo Thắng. Tại đây có đài hỏa hiệu, trạm liên lạc thông tin cho các Châu, Huyện vùng thấp hơn.

Vào cuối thời Lê, niên hiệu Cảnh Hưng (1740 – 1786) Khắp vùng đất thuộc phủ Quy Hoá, nhất là vùng châu Thuỷ Vỹ, Châu Văn Bàn, luôn bị giặc vùng Vân Nam (Trung Quôc) tràn sang cướp phá, khắp vùng loạn lạc, ruộng đồng bỏ hoang, nhân dân vô cùng cực khổ, lầm than.

Trước tình hình giặc giã quấy đảo, xâm chiếm biên cương, triều đình nhà Lê đã cử danh tướng Nguyễn Hoàng Bảy lên trấn thủ. Đội quân của ông tiến dọc sông Hồng, vừa tiến quân vừa đánh đuổi giặc cỏ, sau khi giải phóng Khấu Bàn (xã Bảo Hà ngày nay).

Danh tướng Hoàng bảy cho xây dựng Bảo Hà thành căn cứ lớn, tại đây ông đã tập hợp các thổ ty, Tù trưởng tổ chức đón người Dao, người Thổ và đặc biệt là người Nùng áo xanh về lập làng và chiêu mộ binh lính, luyện tập binh sĩ, chuẩn bị khí giới, khi đủ điều kiện, ông thống lĩnh quân thuỷ quân bộ, tiến đánh và đuổi giặc ra khỏi biên giới, giải phóng Lão Nhai và các Châu, ông tiếp tục củng cố tuyến phòng thủ, đồng thời giúp dân lập làng, khẩn điền, khai mỏ xây dựng quê hương.

Sau một thời gian củng cố tuyến phòng thủ và xây dựng kinh tế ổn định cho nhân dân trong vùng, thì giặc phương bắc lại tiếp tục tràn sang xâm chiếm nước ta, danh tướng họ Nguyễn lại lần nữa dẫn quân tham chiến, nhưng trong một trận chiến không cân sức, ông đã anh dũng hy sinh tại biên cương, xác ông trôi theo sông Hồng và dạt vào bờ lưu vực Bảo Hà. Nhân dân trong vùng đưa ông lên trôn cất khu vực đồi Cấm, và xây dựng miếu thờ để nhân dân quanh vùng dâng hương tưởng nhớ tới công lao to lớn đánh giặc giữ nước của ông và các tướng lĩnh.

Nhớ ơn những công lao to lớn của ông, các vua Minh Mệnh, Thiệu Trị triều Nguyễn phong tặng danh hiệu “Trấn An Hiền Liệt” và ban sắc phong là “Thần Vệ Quốc”.

Đền ông Hoàng Bảy linh thiêng và truyền thống “uống nước nhớ nguồn”

Truyền thuyết nhân dân trong vùng từ xa xưa còn kể lại, có một điều kỳ lạ, khi ông Hoàng Bảy bị giặc sát hại, thì trời bỗng chuyển gió, mây vần vũ, kết lại thành hình thần mã. Từ thi thể ông phát ra ánh hào quang, phi lên thân ngựa, đến khu vực núi Cấm, vùng trung tâm Bảo Hà thì dừng lại, trời bỗng quang đãng, mây ngũ sắc kết thành hình tứ linh chầu hội. Sau này, khi hiển linh ông được giao quyền trấn giữ đất Lào Cai, ngự trong đền Bảo Hà…

Đền Bảo Hà được Bộ Văn hoá xếp hạng di tích lịch sử - Văn hoá cấp quốc gia tháng 11/1997
Đền Bảo Hà được Bộ Văn hoá xếp hạng di tích lịch sử - Văn hoá cấp quốc gia tháng 11/1997. (Ảnh: T.L)

Đã có những lời ca mà rằng:

“Nhắn ai lên đất Bảo Hà

Nếm mùi phong nguyệt ấy là thần tiên…”

Bản sắc phong triều Nguyễn xưa kia đã trở thành giá trị lịch sử tồn tại mãi theo thời gian. Dù cách gọi là đền Bảo Hà hay đền Ông Hoàng Bảy, thì trong trái tim mỗi người dân nơi đây, Ông là tấm gương về lòng kiên trung, về tài trí mưu lược điều binh khiển tướng, ông đã không những giúp các dân tộc anh em vùng núi Tây Bắc đoàn kết chống giặc mà còn xây dựng kinh tế địa phương ấm no, thanh bình.

Từ Miếu nhỏ xưa kia, được sự giúp sức của chính quyền và nhân dân, qua nhiều lần sửa chữa, trùng tu đền đã được khang trang hơn như ngày nay, nhưng vẫn giữ được hầu như toàn bộ những kiến trúc nguyên thủy về đình đền truyền thống Việt Nam. Giữ được sự uy nghi và trang nghiêm mà không quá cầu kỳ, gồm: Cổng tam quan, sân đền, nhà khách, phủ chúa Sơn Trang, Tòa đại bái, Cung cấm, Cung nhị, Cung Công đồng. Trong các cung thờ chính của đền có các pho tượng: Đức Thánh Trần, Đức Vua Cha, Quan Tuần Tranh, ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Đông, quan Bơ phủ, Mẫu Nhị, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thủy Tiên, Thiên Phúc Thiên Nhãn….

Để tưởng nhớ tới những công lao trấn thủ phương bắc, giúp dân dẹp loạn và xây dựng kinh tế địa phương. Người dân quanh vùng xưa lấy ngày giỗ của Thần Vệ Quốc - danh tướng Nguyễn Hoàng Bảy, tức ngày 17/7 âm lịch, để làm ngày hội đền hằng năm. Ngoài ra đền còn rất nhiều ngày lễ hội như: Lễ thượng nguyên (Rằm tháng Giêng), lễ tiệc Quan tuần tranh (25/5 Âm lịch), lễ Tết muộn (Tết tất niên).

Đã có nhiều vần thơ, ca tụng lòng yêu nước thương dân của Thần Vệ Quốc và sự linh thiêng của nơi một thời lịch sử vang dội chiến công hiển hách - Trích lời một giá Chầu văn ông Hoàng Bảy còn lưu truyền:

“Cõi Việt Nam Bắc trấn oai danh

Từ bi cải dữ làm lành

Chọn người nữ tú nam thanh chấm đồng

Kẻ xuôi ngược dưới sông trên bộ

Ai khẩn cầu tế độ can qua

Hoàng về trắc giáng điện toà

Hộ trì đệ tử vinh hoa thọ trường…”

Theo quan niệm của người Việt Nam, ngày đầu xuân năm mới, nhất là thời khắc ngay sau giao thừa, là thời khắc “tống cựu nghinh tân” tinh khôi trời đất, mỗi người tới đền đều mang một tâm thế tĩnh tại, thanh sạch tâm hồn, hoà hiếu ứng xử nhất trong một vòng quay 365 ngày. Đồng thời là ngày “nước chảy nhớ nguồn, người tìm về cội”. Đền ông Hoàng Bảy đêm giao thừa và những ngày đầu xuân năm nào cũng vậy, những người con đất Việt tìm về cõi linh thiêng này với tâm thế thanh bạch nhất, để tỏ lòng thành kính và biết ơn. Cầu mong được ông phù hộ cho một năm mới bình an, mưa thuận gió hoà, gia đình hạnh phúc, ấm no.

Phúc Điền

Bài liên quan
Tin bài khác
Hà Nội tính áp dụng mức 8m² sàn/người khi đăng ký thường trú tại nhà thuê, mượn

Hà Nội tính áp dụng mức 8m² sàn/người khi đăng ký thường trú tại nhà thuê, mượn

Thay vì áp dụng hai mức diện tích khác nhau giữa khu vực nội thành và ngoại thành như hiện nay, Hà Nội đề xuất thống nhất điều kiện tối thiểu 8m² sàn/người đối với trường hợp đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ.
Thời tiết hôm nay 19/11: Hà Nội trời rét, có mưa nhỏ

Thời tiết hôm nay 19/11: Hà Nội trời rét, có mưa nhỏ

Thời tiết hôm nay 18/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có gió rét; Nam Trung Bộ có mưa lạnh; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ít mưa, nắng nhiều.
Hà Nội tham vấn cộng đồng về 28 vị trí nhà ga thuộc 5 tuyến metro

Hà Nội tham vấn cộng đồng về 28 vị trí nhà ga thuộc 5 tuyến metro

Từ ngày 16/11 đến 7/12/2026, người dân tại các địa bàn Hà Nội liên quan được tham gia góp ý phương án hướng tuyến và vị trí nhà ga của 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây là bước quan trọng nhằm hoàn thiện quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, tạo cơ sở triển khai các dự án metro của Thủ đô.
Khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Sáng 18/11/2026, Bộ Y tế đã tổ chức lễ khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ.
Nâng giá trị cà phê Việt Nam từ đất khỏe và sinh kế bền vững

Nâng giá trị cà phê Việt Nam từ đất khỏe và sinh kế bền vững

Tại VICO 2026, Nestlé Việt Nam nhấn mạnh rằng nâng giá trị cà phê Việt Nam cần bắt đầu từ phục hồi sức khỏe đất và cải thiện sinh kế nông hộ. Nông nghiệp tái sinh là một hướng đi để ổn định chất lượng và củng cố nguồn cung.
Thời tiết hôm nay 18/11: Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời tiết hôm nay 18/11: Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời tiết hôm nay 18/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, từ mai chuyển lạnh và rét; Nam Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ trời chủ đạo là nắng; Nam Bộ ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa vài nơi.
Hà Nội rà soát hướng tuyến đường Tây Thăng Long theo kiến nghị của cử tri

Hà Nội rà soát hướng tuyến đường Tây Thăng Long theo kiến nghị của cử tri

Cử tri tại Hà Nội đề xuất dịch chuyển đoạn tuyến đường trục Tây Thăng Long khoảng 15m về phía điểm công nghiệp Phú Thịnh nhằm giảm độ cong, hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư và số hộ phải di dời. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã giao Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị liên quan rà soát phương án.
Hanyang Digitech dự kiến đầu tư mở rộng nhà máy 160 triệu USD tại Phú Thọ

Hanyang Digitech dự kiến đầu tư mở rộng nhà máy 160 triệu USD tại Phú Thọ

Hanyang Digitech dự kiến khởi công dự án mở rộng nhà máy tại Khu công nghiệp Phú Hà vào ngày 1/1/2027, hướng tới vận hành từ tháng 6/2027, phục vụ chuỗi cung ứng bán dẫn.
Lan tỏa tình yêu di sản qua cuộc thi “Người giới thiệu hay nhất về Di sản thế giới Yên Tử” năm 2026

Lan tỏa tình yêu di sản qua cuộc thi “Người giới thiệu hay nhất về Di sản thế giới Yên Tử” năm 2026

Từ những câu chuyện lịch sử, văn hóa đến khả năng truyền cảm hứng, 13 thí sinh xuất sắc đã cùng hội tụ tại Đêm Chung kết cuộc thi “Người giới thiệu hay nhất về Di sản thế giới Yên Tử” năm 2026, góp phần lan tỏa niềm tự hào và tình yêu đối với vùng đất di sản.
Đông Nam Á tăng cường hợp tác, hướng tới đăng ký hộ tịch toàn dân

Đông Nam Á tăng cường hợp tác, hướng tới đăng ký hộ tịch toàn dân

Chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và bảo đảm mọi người dân được xác lập danh tính pháp lý là những trọng tâm được các quốc gia Đông Nam Á thảo luận tại Hội nghị lần thứ 3 Mạng lưới Chuyên gia Đăng ký hộ tịch khu vực, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 16–18/11.
Sáng tạo xây dựng thương hiệu nông sản Việt bằng tư duy trẻ

Sáng tạo xây dựng thương hiệu nông sản Việt bằng tư duy trẻ

Với chủ đề “Rooted in Vietnam - Tự hào từ gốc Việt”, vòng chung kết IC Master 2026 ghi nhận những chiến dịch truyền thông sáng tạo, góp phần xây dựng thương hiệu cho nông sản Việt vươn tầm quốc tế.
Thời tiết hôm nay 16/11: Hà Nội trời nóng lên

Thời tiết hôm nay 16/11: Hà Nội trời nóng lên

Thời tiết hôm nay 16/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ nhiệt độ tăng, trời nắng; Nam Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ nắng ráo; Nam Bộ nắng mạnh, chiều tối có mưa rào và dông rải rác.
Thời tiết hôm nay 14/11: Bắc Bộ và Trung Bộ mưa giảm, có nắng

Thời tiết hôm nay 14/11: Bắc Bộ và Trung Bộ mưa giảm, có nắng

Thời tiết hôm nay 14/11, Bắc Bộ nhiệt độ tăng do có nắng; Trung Bộ nhiều nơi có nắng trở lại, Nam Trung Bộ có mưa rào và dông vài nơi; Nam Bộ ngày nắng, chiều tối cục bộ có nơi mưa to.
Khánh Hòa: Phát triển du lịch xanh, bền vững gắn với xây dựng môi trường không khói thuốc

Khánh Hòa: Phát triển du lịch xanh, bền vững gắn với xây dựng môi trường không khói thuốc

Toàn tỉnh Khánh Hòa hiện có 1.441 cơ sở lưu trú với hơn 70.500 phòng và trên 50 khu, điểm du lịch. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đã lồng ghép công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá vào hoạt động quản lý nhà nước về du lịch và định hướng gắn với Bộ Tiêu chuẩn du lịch xanh Khánh Hòa.; phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế và Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền, vận động doanh nghiệp hưởng ứng.
Du lịch Việt hướng tới mốc 25 triệu khách quốc tế, công nghiệp văn hóa phấn đấu tăng trưởng hai con số

Du lịch Việt hướng tới mốc 25 triệu khách quốc tế, công nghiệp văn hóa phấn đấu tăng trưởng hai con số

Sau 10 tháng, du lịch Việt Nam đón khoảng 19,5 triệu lượt khách quốc tế, công nghiệp văn hóa duy trì đà tăng trưởng, thể thao đạt nhiều kết quả nổi bật. Trong hai tháng cuối năm 2026, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ và dồn lực hoàn thành những mục tiêu đã đề ra.