Thứ ba 21/04/2026 10:09
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Hãng Apple có tổng giám đốc mới

Hãng Apple có tổng giám đốc mới

Apple - một trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới - đã chính thức bổ nhiệm tổng giám đốc mới của tập đoàn vào ngày 20/4 (giờ địa phương), thay cho ông Tim Cook
Phục Hưng Holdings trước chu kỳ mới: Lợi nhuận kỳ vọng tăng mạnh, trọng tâm là tái cấu trúc

Phục Hưng Holdings trước chu kỳ mới: Lợi nhuận kỳ vọng tăng mạnh, trọng tâm là tái cấu trúc

Ngày 20/4, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, CTCP Xây dựng Phục Hưng Holdings (PHC) không chỉ công bố kế hoạch kinh doanh mới, mà còn phát đi một thông điệp rõ ràng hơn: tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ không đến từ mở rộng quy mô mà từ việc kiểm soát rủi ro và nâng cao chất lượng dòng tiền.
Vingroup nâng mục tiêu doanh thu lên 485.000 tỷ đồng, lợi nhuận gấp ba lần

Vingroup nâng mục tiêu doanh thu lên 485.000 tỷ đồng, lợi nhuận gấp ba lần

Tập đoàn Vingroup dự kiến nâng mạnh kế hoạch kinh doanh năm 2026 với doanh thu gần nửa triệu tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 35.000 tỷ đồng, phản ánh kỳ vọng tăng tốc trên toàn hệ sinh thái từ công nghiệp, bất động sản đến du lịch - giải trí.
PGBank đặt mục tiêu lãi 2026 tăng gần gấp đôi, chia cổ tức tiền mặt 7,5%

PGBank đặt mục tiêu lãi 2026 tăng gần gấp đôi, chia cổ tức tiền mặt 7,5%

PGBank lên kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026 đạt 1.438 tỷ đồng, gần gấp đôi kết quả thực hiện năm trước, đồng thời dự kiến chia cổ tức 7,5% bằng tiền mặt và tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng. Ngân hàng cũng tiếp tục theo đuổi tham vọng mở rộng sang lĩnh vực chứng khoán, bảo hiểm và quản lý quỹ.
Mộc Châu Milk kỳ vọng Creamery thành động lực tăng trưởng mới

Mộc Châu Milk kỳ vọng Creamery thành động lực tăng trưởng mới

Sau quý I tăng trưởng mạnh, Mộc Châu Milk cho rằng thị trường sữa đang phục hồi tích cực hơn trong năm 2026, đồng thời đặt cược lớn vào thương hiệu mới Creamery như động lực kéo doanh thu trong những năm tới.
Đề xuất cho doanh nghiệp nhà nước lập quỹ thưởng từ 10% lợi nhuận vượt kế hoạch

Đề xuất cho doanh nghiệp nhà nước lập quỹ thưởng từ 10% lợi nhuận vượt kế hoạch

Bộ Tài chính đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp nhà nước trích tối đa 10% phần lợi nhuận vượt kế hoạch để lập quỹ thưởng, nhằm tạo động lực thu hút nhân lực chất lượng cao và nâng cao hiệu quả hoạt động, qua đó phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước.
Nhiệt điện Hải Phòng: Giải bài toán cung ứng điện và bảo vệ môi trường

Nhiệt điện Hải Phòng: Giải bài toán cung ứng điện và bảo vệ môi trường

Trước áp lực phụ tải tăng cao, Nhiệt điện Hải Phòng đang nỗ lực đảm bảo ung ứng điện, đẩy nhanh tiến độ dự án đầu tư hệ thống xử lý khí thải, hướng tới phát điện bền vững.
Vận hành nhà máy tại Tây Ninh, Hòa Phát cung cấp thêm 400.000 tấn ống thép ra thị trường mỗi năm

Vận hành nhà máy tại Tây Ninh, Hòa Phát cung cấp thêm 400.000 tấn ống thép ra thị trường mỗi năm

Nhà máy sản xuất các dòng sản phẩm chủ lực như: ống thép đen, ống thép mạ kẽm, tôn mạ kẽm và thép cuộn, phục vụ nhu cầu xây dựng và công nghiệp.
Mùa báo cáo tài chính quý I: Doanh nghiệp lãi đậm, doanh nghiệp hụt hơi

Mùa báo cáo tài chính quý I: Doanh nghiệp lãi đậm, doanh nghiệp hụt hơi

Mùa báo cáo tài chính quý I/2026 đang cho thấy bức tranh kinh doanh phân hóa rõ nét giữa các doanh nghiệp niêm yết. Trong khi một số đơn vị ở nhóm ngân hàng, logistics, dầu khí và nông nghiệp duy trì tăng trưởng lợi nhuận tích cực, không ít doanh nghiệp khác lại ghi nhận kết quả đi lùi, phản ánh chênh lệch lớn về sức chống chịu và khả năng khai thác cơ hội trong cùng một giai đoạn.
Mộc Châu Milk lãi hơn 80 tỷ đồng quý I, cao nhất 9 quý

Mộc Châu Milk lãi hơn 80 tỷ đồng quý I, cao nhất 9 quý

Mộc Châu Milk ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 80 tỷ đồng trong quý I/2026, tăng 68% so với cùng kỳ, đánh dấu mức cao nhất trong 9 quý gần đây. Kết quả này giúp doanh nghiệp sớm hoàn thành 33% mục tiêu lợi nhuận cả năm, trong bối cảnh doanh thu tăng trưởng tích cực và biên lợi nhuận tiếp tục cải thiện.
Doanh nghiệp họ Nguyễn tiên phong giải pháp nước hydrogen: Chung tay vì chất lượng sống bền vững

Doanh nghiệp họ Nguyễn tiên phong giải pháp nước hydrogen: Chung tay vì chất lượng sống bền vững

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng nước sạch ngày càng trở nên cấp thiết, cộng đồng doanh nghiệp Việt đang chủ động tìm kiếm những giải pháp công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng nguồn nước sinh hoạt. Việc triển khai công nghệ nước hydrogen không chỉ mở ra hướng đi mới trong lĩnh vực xử lý nước mà còn thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sức khỏe cộng đồng.
NovaGroup đổi “ghế nóng”: Ông Bùi Thành Nhơn nhường chức Chủ tịch cho con trai

NovaGroup đổi “ghế nóng”: Ông Bùi Thành Nhơn nhường chức Chủ tịch cho con trai

Ông Bùi Thành Nhơn giao vị trí Chủ tịch HĐQT NovaGroup cho con trai Bùi Cao Nhật Quân để lùi về giữ vai trò định hướng chiến lược.
Tập đoàn Đất Xanh: Hai chiếc ghế nóng Chủ tịch và Tổng Giám đốc đổi chủ

Tập đoàn Đất Xanh: Hai chiếc ghế nóng Chủ tịch và Tổng Giám đốc đổi chủ

Tập đoàn Đất Xanh vừa bổ nhiệm ông Bùi Ngọc Đức làm Chủ tịch HĐQT và ông Nguyễn Trường Sơn giữ vị trí Tổng giám đốc.
SATRA hé lộ “két sắt khủng", vượt xa nhiều đại gia trên sàn

SATRA hé lộ “két sắt khủng", vượt xa nhiều đại gia trên sàn

Việc một công ty thuần 100% vốn nhà nước sở hữu lượng tiền dư dả như SATRA là điều hiếm thấy, cho thấy chiến lược quản lý dòng tiền của doanh nghiệp rất hiệu quả.
BSR tính đường dài giữa biến động nguồn cung và áp lực niêm yết

BSR tính đường dài giữa biến động nguồn cung và áp lực niêm yết

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, lãnh đạo BSR cho biết doanh nghiệp đã chủ động xây dựng nhiều kịch bản ứng phó trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động, đồng thời bảo đảm đủ nguồn dầu thô để vận hành công suất cao đến tháng 7/2026. Cùng với đó, công ty đang thúc đẩy dự án nâng cấp mở rộng nhà máy, tái khởi động nhiên liệu sinh học và đề xuất phương án giảm tỷ lệ sở hữu của PVN để đáp ứng điều kiện niêm yết.