Thứ bảy 21/03/2026 06:19
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Áp lực dòng tiền gia tăng, hệ sinh thái Novaland chậm trả nhiều lô trái phiếu nghìn tỷ

Áp lực dòng tiền gia tăng, hệ sinh thái Novaland chậm trả nhiều lô trái phiếu nghìn tỷ

Hàng loạt doanh nghiệp trong hệ sinh thái Novaland đồng loạt ghi nhận tình trạng chậm thanh toán gốc, lãi trái phiếu do chưa cân đối được nguồn tiền. Trong khi một số đơn vị xin gia hạn, có doanh nghiệp lựa chọn phương án mua lại toàn bộ dư nợ trong thời gian tới.
Lãnh đạo cấp cao Điện Miền Trung - SEB xin từ nhiệm trước thềm Đại hội cổ đông 2026

Lãnh đạo cấp cao Điện Miền Trung - SEB xin từ nhiệm trước thềm Đại hội cổ đông 2026

Ngay trước kỳ Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Tổng Giám đốc kiêm thành viên HĐQT CTCP Đầu tư và Phát triển Điện Miền Trung - SEB đã nộp đơn từ nhiệm, thu hút sự chú ý trong bối cảnh doanh nghiệp vừa ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kế hoạch.
Ba năm liên tiếp bị kiểm toán ngoại trừ, cổ phiếu HU6 tiếp tục trong diện cảnh báo

Ba năm liên tiếp bị kiểm toán ngoại trừ, cổ phiếu HU6 tiếp tục trong diện cảnh báo

Báo cáo tài chính liên tục nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ trong ba năm đã khiến cổ phiếu HU6 của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị HUD6 tiếp tục bị duy trì diện cảnh báo. Doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc hạch toán chi phí dở dang và khó khăn kéo dài trong hoạt động sản xuất kinh doanh do dự án chậm triển khai.
Lãnh đạo Hóa chất Đức Giang bị khởi tố, gia đình Chủ tịch nắm hơn 40% vốn

Lãnh đạo Hóa chất Đức Giang bị khởi tố, gia đình Chủ tịch nắm hơn 40% vốn

Hóa chất Đức Giang đang là nhà sản xuất phốt pho vàng lớn nhất Việt Nam với doanh thu mỗi năm gần chục nghìn tỷ đồng. Sau khi tin khởi tố nhóm lãnh đạo cấp cao được công bố, hàng triệu cổ phiếu DGC đã nằm sàn la liệt, vốn hóa mất hàng nghìn tỷ đồng.
Cảng Phước An tăng vốn lên 3.570 tỷ đồng sau đợt phát hành riêng lẻ

Cảng Phước An tăng vốn lên 3.570 tỷ đồng sau đợt phát hành riêng lẻ

CTCP Dầu khí Đầu tư Khai thác Cảng Phước An (mã chứng khoán: PAP) vừa báo cáo kết quả đợt phát hành riêng lẻ cổ phiếu tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
PAN “khóa chặt” chuỗi giá trị, thâu tóm gần như toàn bộ Bibica Biên Hòa

PAN “khóa chặt” chuỗi giá trị, thâu tóm gần như toàn bộ Bibica Biên Hòa

Động thái nhận chuyển nhượng tới 99,9% vốn tại Bibica Biên Hòa cho thấy Tập đoàn PAN đang tiếp tục đẩy mạnh chiến lược củng cố hệ sinh thái, gia tăng mức độ kiểm soát trong chuỗi giá trị thực phẩm – nông nghiệp. Thương vụ không chỉ mang ý nghĩa sở hữu, mà còn là bước đi nhằm tối ưu cấu trúc nội bộ và nâng cao hiệu quả vận hành trong dài hạn.
V-Green chi 10.000 tỷ đồng xây 99 siêu trạm sạc, phủ mạng lưới xuyên Việt

V-Green chi 10.000 tỷ đồng xây 99 siêu trạm sạc, phủ mạng lưới xuyên Việt

V-Green – thành viên hệ sinh thái Vingroup – dự kiến đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng để triển khai 99 siêu trạm sạc trên toàn quốc trong năm 2026, hướng tới hoàn thiện hạ tầng xe điện liên vùng và thúc đẩy xu hướng di chuyển xanh tại Việt Nam.
Áp lực nợ bủa vây, Thép Pomina đứng trước “bước ngoặt quyền lực” khi cổ đông lớn tính đường thoái lui

Áp lực nợ bủa vây, Thép Pomina đứng trước “bước ngoặt quyền lực” khi cổ đông lớn tính đường thoái lui

Gánh nặng tài chính ngày càng gia tăng, Thép Pomina đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng về cấu trúc sở hữu khi cổ đông chi phối buộc phải tính đến phương án giảm tỷ lệ nắm giữ để xử lý nghĩa vụ nợ. Diễn biến này không chỉ phản ánh khó khăn nội tại của doanh nghiệp mà còn đặt ra những ẩn số về quyền kiểm soát và chiến lược tái cấu trúc trong giai đoạn tới.
Kinh doanh khó khăn, Carlsberg ghi nhận khoản lỗ lớn nhất tại thị trường Việt Nam

Kinh doanh khó khăn, Carlsberg ghi nhận khoản lỗ lớn nhất tại thị trường Việt Nam

Dù vẫn duy trì vị thế trong nhóm các hãng bia lớn tại Việt Nam, tập đoàn bia Đan Mạch Carlsberg đã ghi nhận khoản lỗ ròng gần 1.000 tỷ đồng trong năm 2025, phản ánh sức ép cạnh tranh ngày càng gia tăng cùng với sự sụt giảm nhu cầu tiêu thụ trên thị trường.
Cần gói giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời để giữ đà tăng trưởng 2026

Cần gói giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời để giữ đà tăng trưởng 2026

Doanh nghiệp đang thận trọng trước biến động kinh tế toàn cầu và giá nguyên liệu khó dự báo. Các chuyên gia cho rằng cần gói giải pháp đồng bộ từ tài khóa, hạ tầng đến cải cách thể chế để duy trì tăng trưởng và củng cố sức chống chịu của nền kinh tế.
SMC Corporation dự kiến bầu lại lãnh đạo cấp cao tại Đại hội cổ đông 2026

SMC Corporation dự kiến bầu lại lãnh đạo cấp cao tại Đại hội cổ đông 2026

SMC Corporation dự kiến tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 vào ngày 24/4 tới tại TP.HCM. Một trong những nội dung đáng chú ý của đại hội lần này là việc bầu lại Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát cho nhiệm kỳ mới 2026–2031.
Hé lộ “cánh tay phải” của Chủ tịch Phùng Anh Tuấn trong hệ thống F88

Hé lộ “cánh tay phải” của Chủ tịch Phùng Anh Tuấn trong hệ thống F88

Ông Ngô Quang Hưng – Phó Tổng Giám đốc kiêm Thành viên HĐQT F88 – hiện là cổ đông cá nhân lớn thứ hai sau Chủ tịch Phùng Anh Tuấn. Vai trò điều hành của ông cùng ban lãnh đạo góp phần thúc đẩy tăng trưởng mạnh của F88 trong năm 2025.
Biến động nhân sự cấp cao tại Chứng khoán ABS trước thềm đại hội cổ đông

Biến động nhân sự cấp cao tại Chứng khoán ABS trước thềm đại hội cổ đông

Trước thềm Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026, Hội đồng quản trị của Công ty Cổ phần Chứng khoán An Bình ( Chứng khoán ABS) ghi nhận biến động nhân sự đáng chú ý khi 4 trong tổng số 5 thành viên HĐQT đồng loạt nộp đơn xin từ nhiệm.
Đặt cược vào 5 động lực tăng trưởng khi Điện Máy Xanh chuẩn bị IPO

Đặt cược vào 5 động lực tăng trưởng khi Điện Máy Xanh chuẩn bị IPO

Kế hoạch chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) trong năm 2026 của CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) đang trở thành tâm điểm quan tâm của giới đầu tư. Doanh nghiệp vừa công bố bộ tài liệu IPO tham khảo dành cho các nhà đầu tư tiềm năng.
Doanh nghiệp bước sang chu kỳ mới sau các thương vụ đổi chủ

Doanh nghiệp bước sang chu kỳ mới sau các thương vụ đổi chủ

Làn sóng mua bán – sáp nhập (M&A) tại nhiều doanh nghiệp niêm yết đang kéo theo những thay đổi sâu sắc về cơ cấu sở hữu và chiến lược phát triển. Sau khi cổ đông chi phối thay đổi, nhiều doanh nghiệp nhanh chóng kiện toàn bộ máy quản trị, tái cấu trúc hoạt động, thậm chí cân nhắc rời sàn chứng khoán để chuẩn bị cho một chu kỳ phát triển mới.