Thứ hai 06/04/2026 19:00
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Tài sản chạm 24,5 tỷ USD, tỷ phú Phạm Nhật Vượng dẫn đầu giới siêu giàu Đông Nam Á

Tài sản chạm 24,5 tỷ USD, tỷ phú Phạm Nhật Vượng dẫn đầu giới siêu giàu Đông Nam Á

Theo cập nhật mới nhất từ Forbes ngày 5/4, tỷ phú Phạm Nhật Vượng – Chủ tịch Vingroup sở hữu khối tài sản ước tính khoảng 24,5 tỷ USD, qua đó trở thành người giàu nhất Đông Nam Á và đứng thứ 100 trong bảng xếp hạng tỷ phú toàn cầu.
Bảo Tín Minh Châu: Thu hàng nghìn tỷ đồng từ buôn vàng nhưng nộp thuế loanh quanh vài trăm triệu đồng

Bảo Tín Minh Châu: Thu hàng nghìn tỷ đồng từ buôn vàng nhưng nộp thuế loanh quanh vài trăm triệu đồng

Mỗi năm, Bảo Tín Minh Châu được sáng lập bởi ông Vũ Minh Châu đạt doanh thu cả nghìn tỷ đồng, đỉnh điểm năm 2024 lên đến gần 7.000 tỷ. Tuy nhiên số thuế thực nộp chỉ loanh quanh vài trăm triệu đồng, riêng năm 2022 và 2023 đã đóng 200 triệu và 300 triệu đồng tiền thuế.
Gần 1/3 doanh nghiệp chế biến, chế tạo vẫn khó khăn, kỳ vọng phục hồi trong quý II/2026

Gần 1/3 doanh nghiệp chế biến, chế tạo vẫn khó khăn, kỳ vọng phục hồi trong quý II/2026

Dù bức tranh sản xuất công nghiệp đã xuất hiện tín hiệu cải thiện, khu vực doanh nghiệp chế biến, chế tạo vẫn phục hồi chưa đồng đều trong quý I/2026 khi gần 1/3 số doanh nghiệp cho biết hoạt động kinh doanh khó khăn hơn quý trước. Tuy nhiên, niềm tin thị trường đang dần cải thiện khi tỷ lệ doanh nghiệp kỳ vọng tình hình quý II khởi sắc tăng mạnh, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp FDI.
Chuỗi cửa hàng Petrolimex kỳ vọng thu kỷ lục hơn 12 tỷ USD từ bán xăng dầu năm nay, phát hơn 1.500 tỷ đồng cổ tức cho cổ đông

Chuỗi cửa hàng Petrolimex kỳ vọng thu kỷ lục hơn 12 tỷ USD từ bán xăng dầu năm nay, phát hơn 1.500 tỷ đồng cổ tức cho cổ đông

Năm 2026, chuỗi cửa hàng xăng dầu Petrolimex dự kiến xuất bán hơn 19,4 triệu tấn xăng dầu, qua đó kỳ vọng thu về kỷ lục 315.000 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế cả năm kế hoạch đạt 3.380 tỷ đồng.
Nhiều doanh nghiệp chốt quyền nhận cổ tức tiền mặt tuần tới, ai đang dẫn đầu?

Nhiều doanh nghiệp chốt quyền nhận cổ tức tiền mặt tuần tới, ai đang dẫn đầu?

Trong tuần giao dịch từ 6/4 đến 10/4, thị trường chứng khoán ghi nhận 4 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch chốt ngày giao dịch không hưởng quyền để trả cổ tức tiền mặt. Dù số lượng không nhiều, danh sách này vẫn cho thấy bức tranh đáng chú ý về chính sách phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp, từ những đơn vị có tỷ lệ chi trả cao đến doanh nghiệp sẵn sàng rót ra hàng nghìn tỷ đồng tiền mặt cho cổ đông.
Doanh nghiệp đang cần nhất là bớt rào cản cũ, không phải thêm ưu đãi mới

Doanh nghiệp đang cần nhất là bớt rào cản cũ, không phải thêm ưu đãi mới

Doanh nghiệp Việt hiện ưu tiên giảm thủ tục, chi phí tuân thủ thay vì nhận ưu đãi mới, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và tăng sức cạnh tranh.
Dongtam Group kiến tạo không gian sống xanh, chất lượng cao cho người tiêu dùng

Dongtam Group kiến tạo không gian sống xanh, chất lượng cao cho người tiêu dùng

Dongtam Group một lần nữa khẳng định vị thế thương hiệu Việt tiêu biểu khi tiếp tục được người tiêu dùng cả nước bình chọn là Hàng Việt Nam chất lượng cao tại lễ kỷ niệm 30 năm của sự kiện này.
Tasco (HUT) biến động nhân sự cấp cao trước thềm ĐHĐCĐ 2026, dự kiến tinh gọn HĐQT

Tasco (HUT) biến động nhân sự cấp cao trước thềm ĐHĐCĐ 2026, dự kiến tinh gọn HĐQT

Trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Công ty Cổ phần Tasco ghi nhận biến động nhân sự cấp quản trị khi hai thành viên Hội đồng quản trị xin từ nhiệm. Doanh nghiệp đồng thời dự kiến tái cấu trúc HĐQT theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả điều hành.
VinFast vượt mốc vốn hóa 10 tỷ USD sau phiên tăng mạnh của cổ phiếu VFS

VinFast vượt mốc vốn hóa 10 tỷ USD sau phiên tăng mạnh của cổ phiếu VFS

Cổ phiếu VFS tăng hơn 10% trong phiên giao dịch ngày 2/4 tại Mỹ, kéo vốn hóa thị trường của VinFast Auto Ltd. lên 10,6 tỷ USD. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh hãng xe điện Việt Nam liên tiếp phát đi tín hiệu tăng tốc về sản lượng, mở rộng thị trường và nâng công suất sản xuất toàn cầu.
VETC báo lãi kỷ lục sau nhiều năm thua lỗ, nhưng vẫn “gánh” lỗ lũy kế hơn 468 tỷ đồng

VETC báo lãi kỷ lục sau nhiều năm thua lỗ, nhưng vẫn “gánh” lỗ lũy kế hơn 468 tỷ đồng

Lần đầu công bố báo cáo tài chính độc lập, Công ty CP VETC báo lãi sau thuế năm 2025 đạt hơn 136 tỷ đồng, tăng gấp 6 lần so với cùng kỳ. Dù vậy, áp lực tài chính vẫn hiện hữu khi doanh nghiệp còn khoản lỗ lũy kế lớn và dư nợ ở mức cao.
Bài toán đủ tỷ lệ dự họp đại hội đồng cổ đông thường niên vẫn là áp lực với DIC Corp

Bài toán đủ tỷ lệ dự họp đại hội đồng cổ đông thường niên vẫn là áp lực với DIC Corp

DIC Corp tiếp tục áp dụng chính sách tặng tiền cho cổ đông ủy quyền tham dự và biểu quyết tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, với mức nhận cao nhất lên tới 20 triệu đồng/người. Động thái này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp từng nhiều lần tổ chức đại hội bất thành vì không đủ tỷ lệ cổ đông tham dự theo quy định.
HHV hưởng lợi kép từ BOT, xây lắp và vận hành cao tốc

HHV hưởng lợi kép từ BOT, xây lắp và vận hành cao tốc

Đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh đã mở ra dư địa tăng trưởng lớn cho nhóm doanh nghiệp hạ tầng giao thông. Trong bức tranh đó, HHV ghi nhận kết quả kinh doanh năm 2025 tăng trưởng tích cực ở cả doanh thu, lợi nhuận và quy mô tài sản, đồng thời củng cố nền tảng cho chu kỳ phát triển mới nhờ ba trụ cột đầu tư, thi công và quản lý vận hành.
Golden Gate và “bài toán” The Coffee House: Giai đoạn đầu của một phép thử chiến lược?

Golden Gate và “bài toán” The Coffee House: Giai đoạn đầu của một phép thử chiến lược?

Thương vụ thâu tóm The Coffee House của Golden Gate ngay đầu năm 2025 nhanh chóng thu hút sự chú ý của thị trường, không chỉ bởi quy mô đầu tư mà còn bởi bối cảnh doanh nghiệp mục tiêu đang trong giai đoạn kinh doanh chưa hiệu quả. Sau một năm hợp nhất, khoản lỗ hơn 70 tỷ đồng từ chuỗi đồ uống này phần nào phản ánh những thách thức ban đầu của quá trình tái cấu trúc, đồng thời cho thấy cách tiếp cận chiến lược dài hạn của Golden Gate trong việc mở rộng hệ sinh thái F&B.
Khối doanh nghiệp do Ngân hàng Nhà nước quản lý nắm hơn 11,4 triệu tỷ đồng tài sản

Khối doanh nghiệp do Ngân hàng Nhà nước quản lý nắm hơn 11,4 triệu tỷ đồng tài sản

Quy mô tài sản của các doanh nghiệp do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) làm đại diện chủ sở hữu đã vượt mốc 11,4 triệu tỷ đồng, cho thấy mức độ tập trung nguồn lực rất lớn tại các tổ chức tín dụng và định chế tài chính trọng yếu của nền kinh tế.
Miền Bắc vào mùa cao điểm điện: EVNNPC kích hoạt loạt giải pháp ứng phó

Miền Bắc vào mùa cao điểm điện: EVNNPC kích hoạt loạt giải pháp ứng phó

Trước áp lực phụ tải tăng mạnh trong mùa nắng nóng 2026, EVNNPC đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ vận hành hệ thống, đầu tư lưới điện đến chuyển đổi số và điều chỉnh phụ tải, nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho 17 tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc.