Thứ ba 21/07/2026 13:18
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Cảng Đình Vũ báo lãi quý II tăng 43%, đặt mục tiêu duy trì đà tăng trưởng trong quý III

Cảng Đình Vũ báo lãi quý II tăng 43%, đặt mục tiêu duy trì đà tăng trưởng trong quý III

Sản lượng hàng hóa thông qua cảng tăng cùng nguồn thu tài chính khởi sắc đã giúp CTCP Đầu tư và Phát triển Cảng Đình Vũ (HoSE: DVP) ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý II/2026 đạt 120 tỷ đồng, tăng 43% so với cùng kỳ năm trước. Doanh nghiệp đồng thời lên kế hoạch tiếp tục tăng trưởng trong quý III, hướng tới hoàn thành hai phần ba mục tiêu lợi nhuận cả năm sau 9 tháng.
Kỷ nguyên AI: Doanh nghiệp muốn tăng trưởng phải thay đổi cách làm marketing

Kỷ nguyên AI: Doanh nghiệp muốn tăng trưởng phải thay đổi cách làm marketing

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi mạnh mẽ cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và triển khai hoạt động marketing. Theo TS. Đào Cẩm Thủy, điều AI tạo ra không phải là một định nghĩa mới về marketing, mà là một "luật chơi" mới trong cạnh tranh.
AI không phải xu hướng để chạy theo, mà là công cụ cần được chuẩn bị đúng cách

AI không phải xu hướng để chạy theo, mà là công cụ cần được chuẩn bị đúng cách

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công nghệ được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, giữa hàng loạt công cụ và xu hướng mới, không ít doanh nghiệp vẫn băn khoăn liệu AI có thực sự mang lại giá trị và nên bắt đầu ứng dụng từ đâu.
TS. Mạc Quốc Anh: AI và ESG sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của SME

TS. Mạc Quốc Anh: AI và ESG sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của SME

Tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), tiêu chuẩn ESG và chuyển đổi số chính là chìa khóa then chốt giúp cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) vượt rào cản, tối ưu chi phí và bứt phá trong kỷ nguyên mới.
TS. Tô Hoài Nam: AI giúp doanh nghiệp nhỏ tối ưu chi phí và mở rộng thị trường

TS. Tô Hoài Nam: AI giúp doanh nghiệp nhỏ tối ưu chi phí và mở rộng thị trường

Trước làn sóng chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, phần lớn doanh nghiệp quy mô nhỏ vẫn gặp nhiều khó khăn do khái niệm còn mơ hồ và nguồn lực triển khai hạn chế. Việc gỡ bỏ rào cản thể chế và ứng dụng AI là chìa khóa tháo gỡ khó khăn về vốn, tối ưu chi phí và giúp doanh nghiệp nhỏ tự tin vươn ra thị trường toàn cầu.
TP. Hồ Chí Minh: The Future of Business 2026 sẵn sàng bùng nổ

TP. Hồ Chí Minh: The Future of Business 2026 sẵn sàng bùng nổ

Chỉ còn 48 giờ nữa, Diễn đàn Chiến lược Kinh doanh The Future of Business 2026 sẽ chính thức diễn ra tại Trung tâm hội nghị Adora Athena, TP. Hồ Chí Minh, hứa hẹn trở thành một trong những sự kiện nổi bật nhất năm 2026 dành cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Lợi nhuận doanh nghiệp quý 2 bứt phá mạnh, nhiều ngành ghi nhận tăng trưởng kỷ lục

Lợi nhuận doanh nghiệp quý 2 bứt phá mạnh, nhiều ngành ghi nhận tăng trưởng kỷ lục

Mùa báo cáo quý 2/2026 khởi sắc khi hàng loạt doanh nghiệp sản xuất, dầu khí, bán lẻ ghi nhận tăng trưởng hai chữ số, thậm chí ba chữ số, trong khi hàng không tiếp tục chịu áp lực chi phí.
Tài sản sụt giảm về dưới 1 tỷ USD, một doanh nhân Việt rời nhóm tỷ phú đô la toàn cầu

Tài sản sụt giảm về dưới 1 tỷ USD, một doanh nhân Việt rời nhóm tỷ phú đô la toàn cầu

Ông Nguyễn Đăng Quang, Chủ tịch Tập đoàn Masan vừa không có tên trong danh sách tỷ phú USD do Forbes công bố. Trước đó, vị doanh nhân này từng nhiều lần ra vào bảng xếp hạng này do tài sản phụ thuộc lớn vào biến động giá cổ phiếu MSN và cổ phần nắm giữ tại các doanh nghiệp liên quan.
Nhu cầu 4 triệu tấn thép ray mở ra dư địa tăng trưởng mới cho doanh nghiệp thép Việt

Nhu cầu 4 triệu tấn thép ray mở ra dư địa tăng trưởng mới cho doanh nghiệp thép Việt

Triển vọng đầu tư mạnh vào hệ thống đường sắt quốc gia được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho doanh nghiệp thép khi nhu cầu thép ray ước tính lên tới khoảng 4 triệu tấn, mở ra cơ hội phát triển đối với các nhà sản xuất trong nước có đủ năng lực đáp ứng thị trường.
Công ty Xi măng Hoàng Long Hòa Bình được chọn thăm dò hai mỏ tại Phú Thọ

Công ty Xi măng Hoàng Long Hòa Bình được chọn thăm dò hai mỏ tại Phú Thọ

UBND tỉnh Phú Thọ đã lựa chọn Công ty CP Xi măng Hoàng Long Hòa Bình để xem xét cấp phép thăm dò hai mỏ đá vôi và sét làm nguyên liệu sản xuất xi măng tại các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Chủ thương hiệu sữa Fami lãi đậm

Chủ thương hiệu sữa Fami lãi đậm

Trong 6 tháng đầu năm, mảng sữa đậu nành Fami tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của Đường Quảng Ngãi với doanh thu đạt 2.735 tỷ đồng, tăng 18%. Lợi nhuận trước thuế đạt 470 tỷ đồng, tăng 13%. Hiện thương hiệu này đang nắm khoảng 87% thị phần sữa đậu nành có thương hiệu tại Việt Nam.
Đông trùng hạ thảo Phúc An: Hành trình kiến tạo thương hiệu chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên

Đông trùng hạ thảo Phúc An: Hành trình kiến tạo thương hiệu chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều áp lực từ công việc và môi trường, nhu cầu chăm sóc sức khỏe chủ động ngày càng trở thành ưu tiên của nhiều gia đình. Từ giá trị của dược liệu quý đông trùng hạ thảo, Công ty Cổ phần Dược liệu Đông trùng hạ thảo Phúc An đã nghiên cứu và phát triển dòng Trà Dưỡng nhan Đông trùng hạ thảo– An Lục Vị, kết hợp hài hòa giữa đông trùng hạ thảo và các thảo dược thiên nhiên, mang đến thức uống thanh mát, tiện lợi, góp phần nâng cao sức khỏe mỗi ngày.
Apple áp sát mốc vốn hóa 5.000 tỷ USD nhờ kỳ vọng AI

Apple áp sát mốc vốn hóa 5.000 tỷ USD nhờ kỳ vọng AI

Apple đang lấy lại vị thế trong nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn, khi kỳ vọng về chiến lược AI và khả năng kiểm soát chi phí giúp nhà sản xuất iPhone tiến sát cột mốc 5.000 tỷ USD, trong lúc Nvidia chịu áp lực điều chỉnh.
Đế chế phòng gym California bất ngờ đóng cửa nhiều chi nhánh tại TP HCM và Hà Nội, đang nợ BHXH của 550 nhân viên

Đế chế phòng gym California bất ngờ đóng cửa nhiều chi nhánh tại TP HCM và Hà Nội, đang nợ BHXH của 550 nhân viên

California Fitness & Yoga - chuỗi phòng gym lớn nhất cả nước hiện đang có tên trong nhóm 100 đơn vị chậm đóng bảo hiểm xã hội TP HCM hơn 6 tháng, với số tiền trên 6,5 tỷ đồng, ảnh hưởng 550 lao động.
Sóng gió ngành kim cương Việt lan mạnh: Thêm hàng loạt cửa hàng dừng hoạt động

Sóng gió ngành kim cương Việt lan mạnh: Thêm hàng loạt cửa hàng dừng hoạt động

PJA - một tiệm kim cương tại khu vực Bàn Cờ, TP HCM cho biết đã liên tục tìm cách xoay xở trong suốt 45 ngày với kỳ vọng duy trì hoạt động và bảo toàn thương hiệu cùng niềm tin của khách hàng. Tuy nhiên, trước áp lực ngày càng lớn, doanh nghiệp cho biết không còn khả năng tiếp tục vận hành.