Thứ tư 20/05/2026 10:52
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
VNG đặt mục tiêu có lãi, khép chuỗi thua lỗ kéo dài 5 năm

VNG đặt mục tiêu có lãi, khép chuỗi thua lỗ kéo dài 5 năm

Sau nhiều năm liên tiếp ghi nhận kết quả kinh doanh không như kỳ vọng, VNG Corporation đang phát đi tín hiệu tích cực khi lần đầu tiên đặt mục tiêu có lãi kể từ khi niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Liệu

Liệu 'kỳ lân công nghệ' VNG có thể ngắt mạch thua lỗ trong năm 2026?

Báo cáo kiểm toán năm 2025 của Tập đoàn VNG cho thấy sự đối lập giữa tăng trưởng doanh thu ở các mảng cốt lõi và áp lực thâm hụt từ mảng công nghệ tài chính. Năm nay, tập đoàn kỳ vọng sẽ có lãi trở lại, chấm dứt mạch thua lỗ 4 năm liên tiếp.
Xi măng Hà Tiên kỳ vọng bứt tốc lợi nhuận trong năm 2026

Xi măng Hà Tiên kỳ vọng bứt tốc lợi nhuận trong năm 2026

Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 (mã chứng khoán: HT1) vừa công bố kế hoạch kinh doanh năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ, cho thấy kỳ vọng tích cực của doanh nghiệp đối với ngành xi măng trong thời gian tới.
CenLand kiện toàn HĐQT sau khi Shark Hưng rời ghế lãnh đạo

CenLand kiện toàn HĐQT sau khi Shark Hưng rời ghế lãnh đạo

Sau khi ông Phạm Thanh Hưng và ông Mai Hữu Đạt nộp đơn từ nhiệm, CenLand dự kiến bầu bổ sung hai thành viên Hội đồng quản trị tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 diễn ra ngày 22/5 tại Hà Nội.
Hệ sinh thái Masan tăng tốc tháng 4/2026: Khi tiêu dùng và bán lẻ cùng vượt kế hoạch

Hệ sinh thái Masan tăng tốc tháng 4/2026: Khi tiêu dùng và bán lẻ cùng vượt kế hoạch

Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) đang ghi nhận những tín hiệu tích cực từ mảng tiêu dùng – bán lẻ ngay trong những tháng đầu năm 2026, khi cả 2 trụ cột WinCommerce (WCM) và Masan Consumer (HOSE: MCH) đều duy trì đà tăng trưởng vượt kế hoạch năm.
Geleximco muốn rót 300 triệu USD làm dự án chăn nuôi heo, gia cầm, trồng chè tại Tuyên Quang

Geleximco muốn rót 300 triệu USD làm dự án chăn nuôi heo, gia cầm, trồng chè tại Tuyên Quang

Dự án được Tập đoàn Geleximco và CTCP Tập đoàn thực phẩm Nông - Lâm - Ngư nghiệp Đức Khang Tứ Xuyên đề xuất triển khai tại tỉnh Tuyên Quang có tổng diện tích gần 553 ha. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 300 triệu USD, tương đương hơn 7.854 tỷ đồng.
Người vừa được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc Tập đoàn Petrovietnam là ai?

Người vừa được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc Tập đoàn Petrovietnam là ai?

Nhân vật này có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực dầu khí. Trong đó ông từng giữ vai trò chủ chốt tại Tổng CTCP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) - thành viên của Petrovietnam trong nhiều thập kỷ, trước khi được gia nhập vào hàng ngũ lãnh đạo tại tập đoàn vào năm 2024.
Cựu Chủ tịch Đỗ Thành Nhân đề nghị tái cấu trúc toàn diện Louis Holdings

Cựu Chủ tịch Đỗ Thành Nhân đề nghị tái cấu trúc toàn diện Louis Holdings

Sau nhiều năm gần như “im ắng” kể từ vụ án thao túng thị trường chứng khoán gây chấn động, ông Đỗ Thành Nhân – cổ đông lớn sở hữu hơn 36% vốn tại Louis Holdings – vừa đề nghị triệu tập Đại hội đồng cổ đông bất thường nhằm rà soát toàn bộ hoạt động, tài sản, công nợ và kiện toàn bộ máy điều hành doanh nghiệp.
Nữ doanh nhân Phạm Hà – TGĐ Nhà máy Nhôm Vạn Xuân Thành nhận giấy khen từ Sở Xây dựng TP.HCM

Nữ doanh nhân Phạm Hà – TGĐ Nhà máy Nhôm Vạn Xuân Thành nhận giấy khen từ Sở Xây dựng TP.HCM

Tại Lễ kỷ niệm 35 năm thành lập Hiệp hội SACA, doanh nhân Phạm Hà – Tổng Giám đốc Nhà máy Nhôm Vạn Xuân Thành đã vinh dự nhận Giấy khen từ Sở Xây dựng TP.HCM cho những đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành.
Nóng: Bảo Tín Mạnh Hải chuẩn bị IPO, nhắm niêm yết sàn HOSE trong quý IV

Nóng: Bảo Tín Mạnh Hải chuẩn bị IPO, nhắm niêm yết sàn HOSE trong quý IV

Nếu hoàn tất kế hoạch trên, Bảo Tín Mạnh Hải sẽ trở thành doanh nghiệp kinh doanh vàng thứ hai niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, sau CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) - đơn vị đã niêm yết từ năm 2009.
Dàn “công thần” của PC1 vừa bị khởi tố, có người nắm giữ khối tài sản nghìn tỷ đồng

Dàn “công thần” của PC1 vừa bị khởi tố, có người nắm giữ khối tài sản nghìn tỷ đồng

Hầu hết những lãnh đạo cấp cao tại PC1 vừa bị Cơ quan điều tra khởi tố đều đã gắn bó với tập đoàn hơn 2 thập kỷ. Trong đó Chủ tịch Trịnh Văn Tuấn đi lên từ Phòng Kế hoạch – Tổng hợp.
Cen Land tiếp tục biến động thượng tầng trước ngày họp cổ đông

Cen Land tiếp tục biến động thượng tầng trước ngày họp cổ đông

Chỉ ít ngày trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Cen Land tiếp tục ghi nhận thêm một lãnh đạo cấp cao xin rút khỏi Hội đồng quản trị, nối tiếp làn sóng thay đổi nhân sự tại doanh nghiệp môi giới bất động sản này.
Bệnh viện Triều An của ông Trầm Bê bị hủy tư cách công ty đại chúng

Bệnh viện Triều An của ông Trầm Bê bị hủy tư cách công ty đại chúng

Quyết định mạnh tay của cơ quan quản lý đưa ra sau khi Công ty CP Bệnh viện đa khoa tư nhân Triều An liên tục chây ì, chậm nộp các báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo quản trị suốt hai năm qua. Doanh nghiệp y tế nghìn tỷ do ông Trầm Bê làm Chủ tịch HĐQT trước đó cũng đã dính án phạt hành chính vì lỗi vi phạm này.
FPT Retail chuyển hướng tăng trưởng bền vững bằng công nghệ số

FPT Retail chuyển hướng tăng trưởng bền vững bằng công nghệ số

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, FPT Retail cho thấy rõ chiến lược “đi đường dài” khi chủ động xây dựng các kịch bản kinh doanh linh hoạt, đồng thời đặt cược lớn vào hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe và chuyển đổi số.
Bất ngờ với khối tài sản hàng nghìn tỷ đồng của dàn lãnh đạo Tập đoàn PC1 vừa bị khởi tố

Bất ngờ với khối tài sản hàng nghìn tỷ đồng của dàn lãnh đạo Tập đoàn PC1 vừa bị khởi tố

Những lãnh đạo của Tập đoàn PC1 vừa bị khởi tố đang nắm hàng nghìn, thậm chí hàng triệu cổ phiếu tập đoàn. Ước tính tổng khối tài sản của họ ở mức từ vài chục tỷ đến hàng nghìn tỷ đồng.