Thứ hai 18/05/2026 09:42
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Cen Land tiếp tục biến động thượng tầng trước ngày họp cổ đông

Cen Land tiếp tục biến động thượng tầng trước ngày họp cổ đông

Chỉ ít ngày trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Cen Land tiếp tục ghi nhận thêm một lãnh đạo cấp cao xin rút khỏi Hội đồng quản trị, nối tiếp làn sóng thay đổi nhân sự tại doanh nghiệp môi giới bất động sản này.
Bệnh viện Triều An của ông Trầm Bê bị hủy tư cách công ty đại chúng

Bệnh viện Triều An của ông Trầm Bê bị hủy tư cách công ty đại chúng

Quyết định mạnh tay của cơ quan quản lý đưa ra sau khi Công ty CP Bệnh viện đa khoa tư nhân Triều An liên tục chây ì, chậm nộp các báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo quản trị suốt hai năm qua. Doanh nghiệp y tế nghìn tỷ do ông Trầm Bê làm Chủ tịch HĐQT trước đó cũng đã dính án phạt hành chính vì lỗi vi phạm này.
FPT Retail chuyển hướng tăng trưởng bền vững bằng công nghệ số

FPT Retail chuyển hướng tăng trưởng bền vững bằng công nghệ số

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, FPT Retail cho thấy rõ chiến lược “đi đường dài” khi chủ động xây dựng các kịch bản kinh doanh linh hoạt, đồng thời đặt cược lớn vào hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe và chuyển đổi số.
Bất ngờ với khối tài sản hàng nghìn tỷ đồng của dàn lãnh đạo Tập đoàn PC1 vừa bị khởi tố

Bất ngờ với khối tài sản hàng nghìn tỷ đồng của dàn lãnh đạo Tập đoàn PC1 vừa bị khởi tố

Những lãnh đạo của Tập đoàn PC1 vừa bị khởi tố đang nắm hàng nghìn, thậm chí hàng triệu cổ phiếu tập đoàn. Ước tính tổng khối tài sản của họ ở mức từ vài chục tỷ đến hàng nghìn tỷ đồng.
Nhiều công ty con của Vinachem lỗ lũy kế kéo dài, âm vốn lưu động và bị Kiểm toán nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục

Nhiều công ty con của Vinachem lỗ lũy kế kéo dài, âm vốn lưu động và bị Kiểm toán nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục

Đơn vị Kiểm toán AASC nêu nhiều ý kiến ngoại trừ và nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục tại các công ty thành viên của Tập đoàn Vinchem gồm Công ty Đạm Ninh Bình, Công ty DAP số 2 - Vinachem và Công ty Hoá chất và Muối mỏ Việt Lào.
Vingroup tăng tốc tái cấu trúc tài chính, mở rộng sang công nghệ y tế thông minh

Vingroup tăng tốc tái cấu trúc tài chính, mở rộng sang công nghệ y tế thông minh

Sau khi hoàn tất thanh toán đúng hạn hàng loạt lô trái phiếu trị giá hàng nghìn tỷ đồng, Vingroup tiếp tục mở rộng hệ sinh thái sang lĩnh vực thiết bị y tế công nghệ cao với việc thành lập công ty mới chuyên nghiên cứu robot phẫu thuật và giải pháp y khoa thông minh.
Con trai của bà Nguyễn Thị Mai Thanh lên làm Tổng Giám đốc Cơ điện lạnh (REE)

Con trai của bà Nguyễn Thị Mai Thanh lên làm Tổng Giám đốc Cơ điện lạnh (REE)

Ông Nguyễn Ngọc Thái Bình, con trai của bà Nguyễn Thị Mai Thanh được bổ nhiệm giữ chức vụ Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Trong khi đó bà Thanh sẽ thôi chức Chủ tịch để đảm bảo quy định tại Luật Doanh nghiệp.
Lấy ý kiến nhân dân về danh hiệu Anh hùng Lao động cho ông Johnathan Hạnh Nguyễn

Lấy ý kiến nhân dân về danh hiệu Anh hùng Lao động cho ông Johnathan Hạnh Nguyễn

Cơ quan quản lý nhà nước vừa chính thức khởi động quy trình lấy ý kiến rộng rãi về việc vinh danh cấp Nhà nước đối với ông Johnathan Hạnh Nguyễn. Đây là bước đi pháp lý quan trọng tiếp theo sau tờ trình từ UBND TPHCM, nhằm ghi nhận những đóng góp mang tính lịch sử của vị doanh nhân này đối với nền kinh tế và các hoạt động an sinh xã hội.
FLC bơm vốn 6.000 tỷ cho công ty thuê mua tàu bay

FLC bơm vốn 6.000 tỷ cho công ty thuê mua tàu bay

FLC nâng vốn pháp nhân thuê mua tàu bay lên 6.000 tỷ đồng chỉ sau ít tuần thành lập, trong bối cảnh đẩy nhanh kế hoạch tái cấu trúc và mở rộng đội bay Bamboo Airways.
Tập đoàn FLC lập công ty hàng không, tăng vốn gấp bốn lần chỉ sau hai tuần

Tập đoàn FLC lập công ty hàng không, tăng vốn gấp bốn lần chỉ sau hai tuần

Chỉ sau hai tuần thành lập, doanh nghiệp hàng không thuộc hệ sinh thái FLC tăng vốn lên 6.000 tỷ đồng, cho thấy bước đi đáng chú ý trong chiến lược quay lại thị trường hàng không.
VCCI-HCM cấp học bổng toàn phần khóa đào tạo CEO 4.0

VCCI-HCM cấp học bổng toàn phần khóa đào tạo CEO 4.0

Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với áp lực chuyển đổi số toàn diện, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM (VCCI-HCM) triển khai chương trình đào tạo "Giám Đốc Điều hành doanh nghiệp CEO 4.0 - 2025 trong kỷ nguyên AI". Điểm nhấn đặc biệt của chương trình là gói học bổng toàn phần 100% học phí, mở ra cơ hội tiếp cận nguồn tri thức quản trị cấp cao cho cộng đồng doanh nhân và được đánh giá là đòn bẩy thiết thực giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tối ưu hóa chi phí.
Cổ phiếu DDG đối mặt nguy cơ rời sàn sau chuỗi thua lỗ và áp lực nợ gia tăng

Cổ phiếu DDG đối mặt nguy cơ rời sàn sau chuỗi thua lỗ và áp lực nợ gia tăng

Thua lỗ kéo dài, dòng tiền suy kiệt, nợ vay quá hạn tăng mạnh cùng hàng loạt ý kiến ngoại trừ từ kiểm toán đang đẩy cổ phiếu DDG của Công ty CP Đầu tư Công nghiệp Xuất nhập khẩu Đông Dương vào nguy cơ bị hủy niêm yết bắt buộc trên HNX.
Tập đoàn Yeah1 đóng công ty con tại Singapore, tăng tốc kế hoạch nâng vốn hơn 2.300 tỷ đồng

Tập đoàn Yeah1 đóng công ty con tại Singapore, tăng tốc kế hoạch nâng vốn hơn 2.300 tỷ đồng

Trong bối cảnh đẩy mạnh tái cấu trúc hoạt động và mở rộng hệ sinh thái truyền thông số, Tập đoàn Yeah1 (YEG) vừa quyết định giải thể một công ty con tại Singapore, đồng thời triển khai loạt kế hoạch tăng vốn thông qua phát hành cổ phiếu thưởng và chào bán riêng lẻ trong năm 2026.
Bộ Công Thương đề xuất cơ chế xử lý gần 45.000 tỷ đồng lỗ lũy kế của EVN qua giá điện

Bộ Công Thương đề xuất cơ chế xử lý gần 45.000 tỷ đồng lỗ lũy kế của EVN qua giá điện

Bộ Công Thương đề xuất bổ sung cơ chế cho phép phân bổ các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện ở các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Đây được xem là một trong những giải pháp xử lý khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng của EVN sau giai đoạn giá đầu vào tăng mạnh nhưng giá điện chưa kịp điều chỉnh tương ứng.
DIC Corp vẫn báo lỗ quý I, chia xong 1.500 tỷ đồng huy động từ phát hành riêng lẻ

DIC Corp vẫn báo lỗ quý I, chia xong 1.500 tỷ đồng huy động từ phát hành riêng lẻ

Quý I/2026, DIC Corp tiếp tục kinh doanh dưới giá vốn khi ghi nhận lỗ gần 10 tỷ đồng. Trong khi đó, doanh nghiệp cho biết đã hoàn tất giải ngân toàn bộ gần 1.500 tỷ đồng thu từ đợt phát hành riêng lẻ năm 2021 để đầu tư dự án và xử lý công nợ.