Thứ sáu 10/07/2026 22:20
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Vì sao doanh nghiệp không nên bỏ lỡ "The Future of Business 2026"?

Vì sao doanh nghiệp không nên bỏ lỡ "The Future of Business 2026"?

Chỉ còn ít ngày nữa, Diễn đàn Chiến lược Kinh doanh "The Future of Business 2026" sẽ diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh với quy mô hàng trăm đại biểu. Quy tụ nhiều chuyên gia marketing, thương hiệu và lãnh đạo doanh nghiệp trong khu vực, chương trình đang nhận được sự quan tâm của cộng đồng doanh nhân, nhà quản lý và các startup. Ban Tổ chức cũng đã công bố nhiều hạng vé cùng các quyền lợi phù hợp với từng nhóm người tham dự.
The Future of Business 2026: Điểm hẹn kết nối hàng trăm nhà lãnh đạo, mở rộng cơ hội hợp tác khu vực

The Future of Business 2026: Điểm hẹn kết nối hàng trăm nhà lãnh đạo, mở rộng cơ hội hợp tác khu vực

Diễn đàn Chiến lược Kinh doanh "The Future of Business 2026" không chỉ là nơi chia sẻ tri thức mà còn được kỳ vọng trở thành không gian kết nối đa chiều giữa cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia quốc tế và các nhà hoạch định chính sách. Với sự tham gia của hàng trăm đại biểu, sự kiện hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội hợp tác, kết nối đầu tư và phát triển kinh doanh trong khu vực ASEAN.
Cơ hội gặp gỡ "huyền thoại marketing" Hermawan Kartajaya tại The Future of Business 2026

Cơ hội gặp gỡ "huyền thoại marketing" Hermawan Kartajaya tại The Future of Business 2026

Diễn đàn Chiến lược Kinh doanh "The Future of Business 2026" sẽ quy tụ những chuyên gia hàng đầu khu vực trong lĩnh vực marketing, thương hiệu và chiến lược tăng trưởng. Điểm nhấn của sự kiện là sự xuất hiện của ông Hermawan Kartajaya – người được giới chuyên môn đánh giá là một trong những biểu tượng của marketing châu Á, đồng thời là cộng sự lâu năm của "cha đẻ marketing hiện đại" Philip Kotler.
Sacombank bổ nhiệm CEO ngoại dẫn dắt chiến lược mới giai đoạn tăng trưởng bền vững

Sacombank bổ nhiệm CEO ngoại dẫn dắt chiến lược mới giai đoạn tăng trưởng bền vững

Sacombank chính thức bổ nhiệm ông Loic Faussier làm Tổng giám đốc, đánh dấu bước kiện toàn bộ máy lãnh đạo và thúc đẩy chiến lược tăng trưởng bền vững, chuyển đổi số giai đoạn mới.
Vì sao CDC Construction dời lịch tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 sang đầu tháng 8?

Vì sao CDC Construction dời lịch tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 sang đầu tháng 8?

Công ty cổ phần Xây dựng CDC (CDC Construction, mã chứng khoán: CCC) vừa thông báo lùi thời gian tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 sang đầu tháng 8. Doanh nghiệp cho biết việc điều chỉnh nhằm có thêm thời gian hoàn thiện công tác chuẩn bị, bảo đảm Đại hội diễn ra theo đúng kế hoạch và quy định.
Ladophar chưa khắc phục tồn tại, cổ phiếu LDP tiếp tục bị cảnh báo

Ladophar chưa khắc phục tồn tại, cổ phiếu LDP tiếp tục bị cảnh báo

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) tiếp tục duy trì diện cảnh báo đối với cổ phiếu LDP của Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng (Ladophar) do doanh nghiệp chưa tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên đúng thời hạn và chưa khắc phục toàn bộ các nguyên nhân dẫn đến việc bị cảnh báo.
Thép Pomina chưa khắc phục vi phạm, cổ phiếu POM tiếp tục bị hạn chế giao dịch

Thép Pomina chưa khắc phục vi phạm, cổ phiếu POM tiếp tục bị hạn chế giao dịch

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) tiếp tục duy trì diện hạn chế giao dịch đối với cổ phiếu POM của Công ty CP Thép Pomina do doanh nghiệp chưa khắc phục các nguyên nhân dẫn đến việc bị xử lý, trong đó có tình trạng âm vốn chủ sở hữu và chậm công bố báo cáo tài chính theo quy định.
Huawei Digital Power mang hệ sinh thái AI cho doanh nghiệp tới Solar & Storage Live Vietnam 2026

Huawei Digital Power mang hệ sinh thái AI cho doanh nghiệp tới Solar & Storage Live Vietnam 2026

Tại Triển lãm Solar & Storage Live Vietnam 2026, Huawei Digital Power giới thiệu hệ sinh thái giải pháp năng lượng tích hợp dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI), điện mặt trời, lưu trữ năng lượng và lưới điện số. Cách tiếp cận này cho thấy chiến lược chuyển dịch từ nhà cung cấp thiết bị sang đối tác công nghệ đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững.
37 cơ sở kiểm nghiệm Việt Nam được GACC chấp thuận, tạo thuận lợi cho xuất khẩu trái cây sang Trung Quốc

37 cơ sở kiểm nghiệm Việt Nam được GACC chấp thuận, tạo thuận lợi cho xuất khẩu trái cây sang Trung Quốc

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố danh sách 37 cơ sở kiểm nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chấp thuận thực hiện kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và chất Vàng O đối với quả tươi xuất khẩu. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe của thị trường Trung Quốc.
Chỉ trong 1 năm, hàng loạt scandal ập tới chuỗi trang sức PNJ

Chỉ trong 1 năm, hàng loạt scandal ập tới chuỗi trang sức PNJ

Hàng loạt biến cố liên quan đến thuế, hóa đơn, hạn chế trong công tác phòng chống rửa tiền và gần đây nhất là vụ buôn lậu kim cương xảy ra tại công ty con của PNJ đang gây sự chú ý của thị trường.
Aqua One của Shark Liên nợ

Aqua One của Shark Liên nợ 'đầm đìa', lỗ lũy kế gần 1.000 tỷ đồng

Aqua One gắn liền với tên tuổi Shark Liên, doanh nghiệp này đã đầu tư nhiều dự án cấp nước quy mô lớn tại nhiều tỉnh thành lớn, trong đó có nhà nước sạch Sông Đuống - một trong những nhà máy nước sạch có quy mô lớn tại khu vực phía Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng.
Khánh Hòa và Tập đoàn Viettel ký kết hợp tác chiến lược đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện

Khánh Hòa và Tập đoàn Viettel ký kết hợp tác chiến lược đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện

Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Tập đoàn Viettel ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện giai đoạn 2026 - 2030. Thỏa thuận cụ thể hóa mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành một trong những trung tâm tăng trưởng quan trọng tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
SSI hạ dự báo lợi nhuận ròng của PNJ năm 2026 xuống còn 3.333 tỷ đồng

SSI hạ dự báo lợi nhuận ròng của PNJ năm 2026 xuống còn 3.333 tỷ đồng

Chiều 06/7/2026, CTCP Chứng khoán SSI (SSI) cũng cập nhật thông tin đến cho nhà đầu tư như trên, tuy nhiên theo SSI, thông tin hiện tại chủ yếu đến từ phía công ty và chưa phải là kết luận chính thức từ phía các cơ quan chức năng.
Doanh nghiệp Đồng Nai tăng tốc tuyển dụng, chuẩn bị nhân lực cho mùa sản xuất cuối năm

Doanh nghiệp Đồng Nai tăng tốc tuyển dụng, chuẩn bị nhân lực cho mùa sản xuất cuối năm

Thị trường lao động tại Đồng Nai đang ghi nhận những tín hiệu khởi sắc khi nhiều doanh nghiệp đồng loạt đẩy mạnh tuyển dụng để đáp ứng kế hoạch mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các đơn hàng cuối năm. Nhu cầu nhân lực tăng cao được kỳ vọng sẽ tạo thêm nhiều cơ hội việc làm, đồng thời góp phần thúc đẩy đà phục hồi của hoạt động sản xuất, kinh doanh.
MBS dự báo PV Power dẫn đầu tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp ngành điện trong quý II

MBS dự báo PV Power dẫn đầu tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp ngành điện trong quý II

Nhu cầu điện phục hồi cùng diễn biến tích cực của thị trường điện đang tạo động lực cho kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành điện. Theo dự báo của Chứng khoán MB (MBS), Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) có thể trở thành doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận nổi bật nhất trong quý II/2026 nhờ sự đóng góp của các dự án điện khí LNG và một số yếu tố thuận lợi đặc thù.