Thứ tư 29/07/2026 22:59
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Xây dựng Điện 2 kinh doanh ra sao sau biến động thượng tầng lãnh đạo?

Xây dựng Điện 2 kinh doanh ra sao sau biến động thượng tầng lãnh đạo?

Sau khi cựu Chủ tịch HĐQT Nguyễn Chơn Hùng bị khởi tố và rời doanh nghiệp, CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 2 (TV2) ghi nhận lợi nhuận quý II/2026 tăng gấp 8,5 lần so với cùng kỳ, đồng thời lượng tiền mặt và tiền gửi vượt 2.200 tỷ đồng.
NTPC dự kiến đầu tư hơn 177 tỷ USD để mở rộng công suất điện

NTPC dự kiến đầu tư hơn 177 tỷ USD để mở rộng công suất điện

NTPC lên kế hoạch rót hơn 177 tỷ USD để tăng gần gấp ba công suất phát điện vào năm 2037, trong đó năng lượng tái tạo, nhiệt điện than và điện hạt nhân là các trụ cột chính.
Tập đoàn Dabaco báo lãi quý II giảm sâu khi chi phí đầu vào leo thang

Tập đoàn Dabaco báo lãi quý II giảm sâu khi chi phí đầu vào leo thang

Dù doanh thu quý II/2026 tăng hai chữ số, CTCP Tập đoàn Dabaco Việt Nam vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế giảm 43% so với cùng kỳ do giá vốn hàng bán và nhiều khoản chi phí đồng loạt tăng, trong bối cảnh giá lợn hơi đi xuống.
Doanh nghiệp ngành nhựa tăng tốc lợi nhuận quý II, nhiều đơn vị lập kỷ lục kinh doanh

Doanh nghiệp ngành nhựa tăng tốc lợi nhuận quý II, nhiều đơn vị lập kỷ lục kinh doanh

Kết quả kinh doanh quý II/2026 cho thấy bức tranh khởi sắc của ngành nhựa khi nhiều doanh nghiệp ngành nhựa ghi nhận lợi nhuận cao kỷ lục nhờ nhu cầu tiêu thụ phục hồi, giá nguyên liệu đầu vào ở mức thuận lợi và hiệu quả kiểm soát chi phí. Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới được dự báo sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp.
Mộc Châu Milk ghi nhận lợi nhuận quý II cao nhất trong gần 3 năm

Mộc Châu Milk ghi nhận lợi nhuận quý II cao nhất trong gần 3 năm

CTCP Giống Bò sữa Mộc Châu (HOSE: MCM) - Mộc Châu Milk ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý II/2026 đạt 98,1 tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ và là mức cao nhất kể từ quý III/2023. Kết quả này đạt được dù doanh thu giảm nhẹ, nhờ biên lợi nhuận cải thiện và chi phí tài chính, bán hàng được kiểm soát hiệu quả.
Khoáng sản Hà Giang tạm ứng 63 tỷ đồng cổ tức tiền mặt, lợi nhuận quý II giảm mạnh

Khoáng sản Hà Giang tạm ứng 63 tỷ đồng cổ tức tiền mặt, lợi nhuận quý II giảm mạnh

CTCP Cơ khí và Khoáng sản Hà Giang (HGM) sẽ tạm ứng cổ tức đợt 1/2026 bằng tiền mặt với tỷ lệ 50%, tương ứng khoảng 63 tỷ đồng. Động thái này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý II giảm hơn 95% do doanh thu, sản lượng tiêu thụ và giá bán đồng loạt sụt giảm.
PNJ đã chi hơn 7.000 tỷ đồng mua lại kim cương và vàng trong tháng

PNJ đã chi hơn 7.000 tỷ đồng mua lại kim cương và vàng trong tháng 'sóng gió'

Trong ba tuần đầu tiên của tháng 7, giá trị hàng mua lại của PNJ đã tăng đột biến lên tới 5.900 tỷ đồng. Nhưng sau khi áp dụng chính sách mới từ ngày 21/7, chuỗi này đã thu mua sản phẩm từ khách hàng với giá trị 1.162 tỷ đồng trong tuần tiếp theo.
Dược Hậu Giang báo lãi quý II tăng 26%, hoàn thành 70% kế hoạch lợi nhuận sau nửa đầu năm

Dược Hậu Giang báo lãi quý II tăng 26%, hoàn thành 70% kế hoạch lợi nhuận sau nửa đầu năm

Kết quả kinh doanh tích cực trong quý II giúp CTCP Dược Hậu Giang (HOSE: DHG) hoàn thành khoảng 70% kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026 chỉ sau 6 tháng, trong bối cảnh doanh thu và biên lợi nhuận gộp đều cải thiện.
Nhờ đâu Hoàng Anh Gia Lai hoàn thành 55% kế hoạch lợi nhuận sau nửa đầu năm?

Nhờ đâu Hoàng Anh Gia Lai hoàn thành 55% kế hoạch lợi nhuận sau nửa đầu năm?

CTCP Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HOSE: HAG) ghi nhận gần 2.300 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong 6 tháng đầu năm 2026, hoàn thành 55% kế hoạch cả năm. Kết quả tăng trưởng đột biến chủ yếu đến từ khoản hoàn nhập chi phí tài chính sau khi doanh nghiệp được miễn giảm lãi trái phiếu.
Quý tăng trưởng mạnh nhất từ năm 2010 giúp Unilever nâng triển vọng cả năm

Quý tăng trưởng mạnh nhất từ năm 2010 giúp Unilever nâng triển vọng cả năm

Tăng trưởng sản lượng quý 2 đạt mức cao nhất kể từ năm 2010 đã giúp Unilever nâng dự báo cả năm 2026, trong bối cảnh tập đoàn tiếp tục tái cơ cấu danh mục và duy trì sự hiện diện tại thị trường châu Á.
MOSO chính thức mở rộng tin đăng toàn quốc

MOSO chính thức mở rộng tin đăng toàn quốc

MOSO chính thức triển khai tính năng mở rộng tin đăng trên toàn quốc, cho phép người dùng tiếp cận khách hàng tiềm năng tại 63 tỉnh thành chỉ với một lần đăng tin. Bước tiến này đánh dấu cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển của nền tảng MOSO, góp phần nâng cao hiệu quả kết nối và giao dịch bất động sản.
Air India có thể mất tới 10 năm để phục hồi

Air India có thể mất tới 10 năm để phục hồi

Tata Sons cho rằng quá trình tái thiết Air India có thể kéo dài 5 - 10 năm, trong khi hãng hàng không lớn thứ hai Ấn Độ tiếp tục chịu áp lực thua lỗ, chi phí vận hành và biến động nhân sự cấp cao.
Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết quý II tăng chậm lại, nhóm phi tài chính tiếp tục dẫn dắt

Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết quý II tăng chậm lại, nhóm phi tài chính tiếp tục dẫn dắt

Đến ngày 27/7, đã có 574 doanh nghiệp niêm yết và ngân hàng niêm yết công bố kết quả kinh doanh quý II/2026. Dù lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 23,5% so với cùng kỳ, tốc độ tăng đã chậm lại và là mức thấp nhất trong bốn quý gần đây, phản ánh bức tranh phục hồi chưa đồng đều giữa các nhóm ngành.
BIDV và VietinBank đồng hành cùng Petrovietnam triển khai Dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn IV

BIDV và VietinBank đồng hành cùng Petrovietnam triển khai Dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn IV

Ngày 24/7/2026, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) phối hợp cùng Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức Lễ ký kết Hợp đồng tín dụng tài trợ Dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn IV.
Đầu tư công tăng tốc, doanh nghiệp vật liệu xây dựng hưởng lợi không đồng đều

Đầu tư công tăng tốc, doanh nghiệp vật liệu xây dựng hưởng lợi không đồng đều

Đà phục hồi của hoạt động xây dựng cùng tiến độ giải ngân đầu tư công cải thiện đã tạo lực đẩy cho thị trường vật liệu xây dựng trong quý II/2026. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các doanh nghiệp, khi cơ hội tăng trưởng ngày càng phụ thuộc vào năng lực nội tại, khả năng kiểm soát chi phí và tiến độ ghi nhận doanh thu.