Thứ sáu 27/03/2026 17:47
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
An Khang trở lại đường đua mở rộng

An Khang trở lại đường đua mở rộng

Sau hai năm liên tiếp thu hẹp quy mô để tái cấu trúc, chuỗi nhà thuốc An Khang đang bước vào giai đoạn tăng tốc mới với kế hoạch mở thêm 100 cửa hàng trong năm 2026. Động thái này cho thấy MWG không còn chỉ dừng ở mục tiêu “cầm cự”, mà đang đặt kỳ vọng đưa chuỗi dược phẩm này thoát lỗ và bắt đầu đóng góp lợi nhuận ngay trong năm nay.
Tổng Công ty CP Hợp Lực phát động hành trình kỷ niệm 30 năm với nhiều hoạt động ý nghĩa

Tổng Công ty CP Hợp Lực phát động hành trình kỷ niệm 30 năm với nhiều hoạt động ý nghĩa

Sáng 26/3, Tổng Công ty Cổ phần Hợp Lực (Thanh Hoá) tổ chức lễ kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đồng thời chính thức công bố chương trình tổng thể kỷ niệm 30 năm thành lập doanh nghiệp (22/12/1996-22/12/2026). Đây là sự kiện mở đầu cho chuỗi hoạt động ý nghĩa hướng tới dấu mốc ba thập kỷ xây dựng và phát triển.
Thực phẩm Sao Ta hụt kế hoạch lợi nhuận 2025, nợ vay tăng gần 70%

Thực phẩm Sao Ta hụt kế hoạch lợi nhuận 2025, nợ vay tăng gần 70%

Công ty CP Thực phẩm Sao Ta vừa công bố kế hoạch tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 vào ngày 17/4 tại trụ sở doanh nghiệp ở TP. Cần Thơ. Đại hội dự kiến sẽ thông qua báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh và định hướng năm 2026, cùng phương án phân phối lợi nhuận và chi trả cổ tức.
Sony và Honda dừng kế hoạch ô tô điện Afeela: Liên doanh chiến lược đối mặt bước ngoặt

Sony và Honda dừng kế hoạch ô tô điện Afeela: Liên doanh chiến lược đối mặt bước ngoặt

Liên doanh giữa Sony và Honda vừa chính thức xác nhận dừng kế hoạch phát triển và kinh doanh các mẫu ô tô điện Afeela, đánh dấu bước ngoặt đáng chú ý trong chiến lược xe điện của cả hai tập đoàn, trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang có nhiều biến động.
Dược Hậu Giang đặt mục tiêu lãi 1.007 tỷ đồng, tiếp tục chia cổ tức 100%

Dược Hậu Giang đặt mục tiêu lãi 1.007 tỷ đồng, tiếp tục chia cổ tức 100%

CTCP Dược Hậu Giang (HOSE: DHG) đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế hơn 1.000 tỷ đồng trong năm 2026, tăng hơn 18% so với năm trước, qua đó kỳ vọng trở lại mốc lợi nhuận “nghìn tỷ”. Song song với kế hoạch tăng trưởng, doanh nghiệp cũng dự kiến duy trì mức cổ tức tiền mặt 100%, trong bối cảnh đang phải xử lý bài toán cơ cấu cổ đông để đảm bảo điều kiện của một công ty đại chúng.
AgriS mở rộng gọi vốn xanh từ Đài Loan, tăng tốc chiến lược nông nghiệp tích hợp đến 2030

AgriS mở rộng gọi vốn xanh từ Đài Loan, tăng tốc chiến lược nông nghiệp tích hợp đến 2030

AgriS đang đẩy mạnh kết nối với các ngân hàng, quỹ đầu tư và định chế tài chính tại Đài Loan (Trung Quốc) nhằm mở rộng nguồn vốn xanh cho nông nghiệp Việt Nam. Động thái này không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng dư địa tài chính cho các dự án dài hạn, mà còn cho thấy tham vọng định vị vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững của khu vực.
Hóa chất Đức Giang nói gì khi cổ phiếu DGC “nằm sàn” 5 phiên liên tiếp?

Hóa chất Đức Giang nói gì khi cổ phiếu DGC “nằm sàn” 5 phiên liên tiếp?

Cổ phiếu DGC của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang vừa trải qua chuỗi giảm sâu hiếm thấy khi liên tiếp “nằm sàn” trong 5 phiên giao dịch từ ngày 17–23/3, khiến thị giá bốc hơi khoảng 36% chỉ trong chưa đầy hai tuần. Trước diễn biến này, doanh nghiệp đã có văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý và nhà đầu tư.
Bộ Công Thương thông tin về tình hình sản xuất của Lọc dầu Dung Quất, Nghi Sơn

Bộ Công Thương thông tin về tình hình sản xuất của Lọc dầu Dung Quất, Nghi Sơn

Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vẫn duy trì tăng công suất, đảm bảo nguồn nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4, qua đó cùng hệ thống điều hành linh hoạt góp phần giữ ổn định nguồn cung xăng dầu trong nước.
TTC Group: Đế chế tỷ USD của gia đình Đặng Văn Thành vận hành ra sao?

TTC Group: Đế chế tỷ USD của gia đình Đặng Văn Thành vận hành ra sao?

Từ một cơ sở sản xuất cồn nhỏ, TTC Group đã vươn lên thành tập đoàn đa ngành với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng. Hệ sinh thái rộng lớn trải dài từ nông nghiệp, năng lượng đến bất động sản và du lịch, gắn liền với dấu ấn gia đình doanh nhân gốc Hoa Đặng Văn Thành.
VIETFUND được vinh danh, nhận Bằng khen Nhà tài trợ Vàng tại Diễn đàn Văn hóa Kinh doanh Việt Nam 2026

VIETFUND được vinh danh, nhận Bằng khen Nhà tài trợ Vàng tại Diễn đàn Văn hóa Kinh doanh Việt Nam 2026

VIETFUND trong hệ sinh thái Vietway và 9S UNION được trao Bằng khen với danh vị Nhà tài trợ Vàng, có thành tích tích cực trong đồng hành, hưởng ứng và lan tỏa các giá trị của Cuộc vận động “Xây dựng Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”.
Doanh nghiệp lữ hành lo chi phí đội lên khi giá dầu leo thang

Doanh nghiệp lữ hành lo chi phí đội lên khi giá dầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu tăng, khiến chi phí vận chuyển leo thang, giá tour hè có thể tăng 10–15%. Doanh nghiệp lữ hành đang tìm cách giữ giá, giữ khách và thích ứng với áp lực chi phí.
Hùng Nhơn - De Heus - Bel Gà - TTC Energy: Bắt tay phát triển điện mặt trời

Hùng Nhơn - De Heus - Bel Gà - TTC Energy: Bắt tay phát triển điện mặt trời

Ngày 23/3/2026, tại TP.HCM, Tập đoàn Hùng Nhơn - De Heus Việt Nam - Bel Gà Việt Nam - TTC Energy đã chính thức ký kết hợp tác chiến lược trong lĩnh vực điện mặt trời.
Chủ tịch Chứng khoán MB Lê Viết Hải xin từ nhiệm trước thềm đại hội cổ đông

Chủ tịch Chứng khoán MB Lê Viết Hải xin từ nhiệm trước thềm đại hội cổ đông

Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS) chuẩn bị bước vào kỳ đại hội đồng cổ đông thường niên với nhiều nội dung quan trọng, trong đó đáng chú ý là việc thay đổi nhân sự cấp cao khi ông Lê Viết Hải nộp đơn từ nhiệm vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị.
Từ CEO Vietnam Airlines đến nghị trường Quốc hội: Hành trình của ông Lê Hồng Hà

Từ CEO Vietnam Airlines đến nghị trường Quốc hội: Hành trình của ông Lê Hồng Hà

Từ vị trí Tổng giám đốc Vietnam Airlines, ông Lê Hồng Hà trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Hà Nội, mở ra hành trình mới gắn kết thực tiễn doanh nghiệp với hoạt động lập pháp.
Áp lực dòng tiền gia tăng, hệ sinh thái Novaland chậm trả nhiều lô trái phiếu nghìn tỷ

Áp lực dòng tiền gia tăng, hệ sinh thái Novaland chậm trả nhiều lô trái phiếu nghìn tỷ

Hàng loạt doanh nghiệp trong hệ sinh thái Novaland đồng loạt ghi nhận tình trạng chậm thanh toán gốc, lãi trái phiếu do chưa cân đối được nguồn tiền. Trong khi một số đơn vị xin gia hạn, có doanh nghiệp lựa chọn phương án mua lại toàn bộ dư nợ trong thời gian tới.