Thứ tư 05/08/2026 02:28
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nghiệp - Doanh nhân

Cuộc chiến kinh doanh giữa hai huyền thoại ngành sữa Trung Quốc

26/04/2021 21:31
Đằng sau hai thương hiệu sữa nổi tiếng nội địa là cuộc chiến chưa có hồi kết giữa hai nhà sáng lập Niu Gensheng của Mengniu và Zheng Junhuai của Yili. Mối quan hệ “yêu-ghét” đan xen này bắt đầu từ nhà máy sữa Hui Min ở Nội Mông từ nhiều năm về trước.

Năm 1983, Zheng Junhuai đảm nhiệm vị trí giám đốc nhà máy thực phẩm sữa Hohhot Huimin với hy vọng kéo doanh nghiệp đang chết dần chết mòn ra khỏi vũng bùn lầy. Trên con đường phát triển công ty Huimin, Zheng Junhuai đã sớm gặp được “người anh em tốt” là Niu Gensheng. Kể từ khi nhậm chức, Zheng Junhuai bắt đầu chiến dịch chiêu mộ nhân tài có nền tảng văn hóa xã hội để bổ sung nguồn lực cho nhà máy sữa đã đổi tên thành Yili. Niu Gensheng được tuyển vào nhà máy và nhận được sự chú ý của Zheng, ông được cất nhắc trở thành trưởng nhóm đánh giá sản phẩm. Sau nhiều thương vụ thành công, Zheng Junhuai tiếp tục bổ nhiệm Niu Gensheng làm giám đốc kinh doanh của công ty. Mối quan hệ của hai người lúc này đã không chỉ đơn thuần là cấp trên - cấp dưới mà còn là anh em tri kỷ. Không ai có thể ngờ rằng, chỉ vài năm sau, cả hai đã trở mặt thành đối thủ.

Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải)
Zheng Junhuai (trái) và Niu Gensheng (Phải). (Ảnh: zhihu)

Trận chiến thứ nhất

Quay trở lại thời điểm công ty Yili niêm yết trên thị trường cổ phiếu A đã đưa Zheng Junhuai đến với ngôi vị chủ tịch tập đoàn. Là cấp dưới được Zheng nâng đỡ, Niu Gensheng giữ chức vụ phó chủ tịch phụ trách sản xuất và kinh doanh. Không phụ sự kỳ vọng, doanh nhân trẻ đã lãnh đạo bộ phận kinh doanh với tất cả năng lực với hơn 80% doanh thu của công ty đến từ bộ phận do Niu đảm nhiệm. Trở thành giám đốc điều hành, ông không chỉ thông thạo kinh doanh mà còn được lòng nhân viên cả công ty nhờ tính tình bộc trực, không xa hoa và thường giúp đỡ cấp dưới. Sự hiện diện của Niu Gensheng quá nổi bật và dường như trong mắt mọi người ông mới là chủ quản lý thực sự của Yili, điều này khiến Chủ tịch Zheng Junhuai rơi vào khủng hoảng và âm thầm cắt giảm quyền hạn của Niu tại công ty.

Năm 1998, Niu Gensheng với cương vị phó chủ tịch tập đoàn phát hiện ra nhiều bộ phận không tuân thủ yêu cầu, thậm chí ông muốn mua một số đồ dùng văn phòng cũng phải báo cáo và đợi phê duyệt. Báo cáo vấn đề lên cấp trên, Niu chỉ nhận lại câu trả lời thờ ơ của Zheng và từ khoảnh khắc ấy ông nhận ra không phải cứ dốc lòng dốc sức là có kết quả. Niu Gensheng thất vọng đã nộp đơn từ chức tận hai lần nhưng đều bị bác bỏ còn Zheng muốn “đày ải” phó chủ tịch đến Bắc Kinh dưới danh nghĩa học nghiệp vụ. Thế nhưng, điều vị chủ tịch không ngờ tới là ông đang “thả hổ về rừng”.

Năm 1999, Niu Gensheng rời Yili đến Đại học Bắc Kinh trong im lặng. Trong tình cảnh khó khăn nhất, may mắn đã mỉm cười với Niu khi để anh gặp gỡ một nhóm nhân viên khác cũng của Yili và họ đã cùng nhau viết nên câu chuyện của chính mình. Niu Gensheng và cấp dưới đã quyên góp được 1 triệu NDT và thành lập Mengniu Dairy tại một tòa nhà văn phòng hẻo lánh. Sẵn có nguồn nhân lực cốt lõi từ Yili, công ty Mengniu mới thành lập hầu như không cần tuyển thêm chuyên môn và nhanh chóng hình thành nên một doanh nghiệp sữa hoàn chỉnh về cấu trúc, sẵn sàng quay trở lại Hohhot đối đầu trực tiếp với chủ cũ Yili.

Tuy nhiên, Mengniu và Yili lúc này chẳng khác gì châu chấu đá voi. Đối mặt với Yili có tài sản hàng trăm triệu và các nhà phân phối khắp cả nước, quy mô của Mengniu không thể cạnh tranh. Năm 2000, chiến thuật của Mengniu đã làm xáo động cả giới kinh doanh sữa. Hàng không đề cao sản phẩm do công ty sản xuất cũng không coi thường đối thủ mà công khai quảng cáo “học hỏi từ Yili và tạo ra thương hiệu thứ hai của ngành công nghiệp sữa Nội Mông”. Bằng cách này, Mengniu đã nhanh chóng tạo ra một cú hit lớn trên thị trường sữa.

Về phần Zheng Junhuai, ông đang rơi vào vòng xoáy cải tổ doanh nghiệp và lo sợ sự trỗi dậy của Niu Gensheng. Vào tháng 5 năm 2005, Zheng Junhuai bị bắt và kết án 6 năm tù. Trong khi đó, năm 2000, Mengniu đưa ra khái niệm mới về “Thủ đô sữa của Trung Quốc” và lần nữa gây ấn tượng khắp trên ca nước. Mengniu đặt hơn 300 biển quảng cáo ở nhiều nơi với khẩu hiệu quảng cáo “Mengniu và các ngành công nghiệp sữa địa phương khác, hãy cổ vũ cho 'Thủ đô sữa Trung Quốc', Nội Mông!”.

Năm 2002, khi Yili phát hành thêm cổ phiếu, Niu Gensheng bằng cách chuyển nhượng 32% vốn cổ phần nhận về 26 triệu USD từ các tổ chức như Morgan Stanley, Yinglian và CDH. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2003, Mengniu trở thành nhà tài trợ duy nhất cho “Sữa cho các phi hành gia Trung Quốc” cho đến ngày nay. Nối tiếp thành công, Mengniu giành được vị trí quảng cáo chính của “News Network”, “Focus Interview” và phim truyền hình nổi tiếng với số tiền trúng thầu 310 triệu nhân dân tệ một năm sau đó, trở thành vua thầu quảng cáo CCTV vào năm 2004. Tháng 6 cùng năm, Mengniu được niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông và phát hành 350 triệu cổ phiếu, trở thành công ty niêm yết đầu tiên của Hồng Kông trong ngành sữa của Trung Quốc. Với giá trị tài sản 135 triệu USD, Niu Gensheng lọt vào danh sách Người giàu Trung Quốc của Forbes. Thị trường chính của sữa chua Mengniu ngày càng phát triển với doanh thu tăng vọt từ 800 triệu lên 3 tỷ trong vòng một năm.

Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải)
Sữa Mengniu (trái) và sữa Yili (phải). (Ảnh: internet)

Trận chiến thứ hai

Những tưởng một người ngoài sáng, một người trong tối sẽ kết thúc câu chuyện tại đây. Nhưng sau thế vận hội Olympic, làn sóng tiêu dùng chứa melamin khiến các công ty điêu đứng trong đó có Mengniu. Thời điểm Niu Gensheng gặp nạn, Zheng Junhuai mãn hạn tù và trở thành chủ tịch của Công ty TNHH Thực phẩm Red Star Group. Năm 58 tuổi, ông bắt đầu công việc kinh doanh thứ hai.

Bằng mọi giá vượt qua cơn khủng hoảng, cuối cùng Mengniu nắm giữ 51% cổ phần của Junlebao Dairy với giá 460 triệu NDT trở thành cổ đông lớn nhất và giành được thị trường Hoa Bắc. Một năm sau, Niu Gensheng giao công ty cho Ning Gaoning còn mình chuyên tâm làm từ thiện. Không ngờ rằng thiếu vắng Niu Gensheng, Mengniu như rắn mất đầu bị Yili tước mất danh hiệu "số 1 ngành sữa Trung Quốc" trong vòng một năm. Rất nhanh, Mengniu bị Yili vượt mặt với 60,36 tỷ NDT lớn hơn rất nhiều doanh thu 49,03 tỷ của Mengniu. Khoảng cách giữa hai công ty ngày càng lớn. Đến năm 2017, giá trị thị trường của một Yili tương đương gấp hai lần Mengniu.

Năm 2016, Niu Gensheng một lần nữa đứng ra làm “nhà tư vấn chiến lược”, hy vọng giúp Mengniu lấy lại ánh hào quang nhưng chẳng thể lấy lại vị thể như ban đầu. Bên kia chiến tuyến, Zheng Junhuai dốc sức đòi lại quyền hạn cũng như tài sản ở Yili nhưng không thành. Vào tháng 11 năm 2019, Zheng Junhuai một lần nữa bị rơi vào vòng lao lý sau tranh chấp bất thành với sản nghiệp cũ.

Cuối cùng, cho dù đã từng là tri kỉ trên cùng một chiến tuyến, chính sự đố kị đã làm tan vỡ một tình bạn, hủy hoại hai con người để rồi đến cuối cùng không bên nào giành được thắng lợi. Mengniu và Yili cũng như Niu Gensheng cùng Zheng Junhuai không bao giờ có thể trở lại như trước được nữa.

TL

Tin bài khác
Bánh kẹo Hải Hà báo lỗ quý II sau hơn 5 năm, doanh thu sụt giảm mạnh

Bánh kẹo Hải Hà báo lỗ quý II sau hơn 5 năm, doanh thu sụt giảm mạnh

CTCP Bánh kẹo Hải Hà (HaiHaCo, HNX: HHC) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 với kết quả kinh doanh kém khả quan khi ghi nhận lỗ trước thuế gần 1,7 tỷ đồng. Đây là quý đầu tiên doanh nghiệp thua lỗ trở lại kể từ quý I/2021.
Grab nâng dự báo doanh thu năm 2026 nhờ nhu cầu gọi xe, giao hàng tăng

Grab nâng dự báo doanh thu năm 2026 nhờ nhu cầu gọi xe, giao hàng tăng

Grab nâng dự báo doanh thu và lợi nhuận cả năm, khi các chương trình khuyến mại, chính sách hỗ trợ tài xế và ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng trên hai mảng gọi xe và giao hàng tại Đông Nam Á.
Thương mại SMC báo lãi trở lại, vượt 140% kế hoạch lợi nhuận năm nhờ tăng tốc tái cấu trúc

Thương mại SMC báo lãi trở lại, vượt 140% kế hoạch lợi nhuận năm nhờ tăng tốc tái cấu trúc

Sau nhiều quý kinh doanh khó khăn, CTCP Đầu tư Thương mại SMC đã ghi nhận lợi nhuận trở lại trong nửa đầu năm 2026, vượt khoảng 140% kế hoạch lợi nhuận cả năm. Tuy nhiên, kết quả tích cực này chủ yếu đến từ hoàn nhập dự phòng và xử lý công nợ, trong khi hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn chịu sức ép khi doanh thu tiếp tục sụt giảm.
Tasco tăng trưởng lợi nhuận nhưng dòng tiền kinh doanh tiếp tục âm gần 1.000 tỷ đồng

Tasco tăng trưởng lợi nhuận nhưng dòng tiền kinh doanh tiếp tục âm gần 1.000 tỷ đồng

Quý II/2026, CTCP Tasco (HNX: HUT) ghi nhận doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng mạnh nhờ mở rộng hoạt động kinh doanh, đặc biệt ở mảng phân phối ô tô và bảo hiểm. Tuy nhiên, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh tiếp tục âm gần 951 tỷ đồng, trong khi quy mô các khoản phải thu và dư nợ vay vẫn ở mức cao.
Bức tranh tài chính của chủ chuỗi nhà hàng buffet đình đám sắp rời diện công ty đại chúng

Bức tranh tài chính của chủ chuỗi nhà hàng buffet đình đám sắp rời diện công ty đại chúng

Golden Gate sở hữu hệ sinh thái F&B gồm hơn 35 thương hiệu nổi tiếng như Gogi House, Kichi-Kichi, Manwa,… sắp bị hủy tư cách công ty đại chúng, đồng nghĩa từ nay sẽ không còn cần phải công bố thông tin rộng rãi theo Luật Chứng khoán.
Loạt khoản vay từ ngân hàng ngoại mới xuất hiện trong báo cáo tài chính của PNJ

Loạt khoản vay từ ngân hàng ngoại mới xuất hiện trong báo cáo tài chính của PNJ

Trong hơn 7.800 tỷ đồng vay mới trong nửa đầu năm, PNJ đã phát sinh thêm những khoản vay mới thêm từ ba ngân hàng vốn 100% nước ngoài từ Thái Lan và Hàn Quốc.
Hơn 187.000 doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường sau 7 tháng

Hơn 187.000 doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường sau 7 tháng

Bức tranh doanh nghiệp 7 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực khi số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 187.200, tăng 7,5% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tổng nguồn vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế vượt 3,6 triệu tỷ đồng, cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với triển vọng phục hồi và tăng trưởng vẫn được duy trì, dù áp lực doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao.
Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam khởi công đóng mới tàu chở dầu nhiên liệu kép LNG LR2

Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam khởi công đóng mới tàu chở dầu nhiên liệu kép LNG LR2

Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam chính thức cắt thép tàu dầu S580, mở đầu dự án đóng mới 2 tàu chở dầu nhiên liệu kép LNG trọng tải 115.000 tấn cho đối tác Vương quốc Anh, tích hợp công nghệ cánh buồm WindWing thân thiện môi trường.
Nâng cấp sân bay Cam Ranh lên công suất 11 triệu khách: ACV đề xuất 3 siêu dự án 12.000 tỷ đồng

Nâng cấp sân bay Cam Ranh lên công suất 11 triệu khách: ACV đề xuất 3 siêu dự án 12.000 tỷ đồng

ACV đề xuất đầu tư 3 dự án hạ tầng nâng cấp Sân bay Cam Ranh (Tổng vốn gần 12.000 tỷ đồng) Xây mới nhà ga T1, với công suất 9 triệu hành khách/năm, vốn khoảng 10.600 tỷ đồng, dự kiến khai thác từ 1/2030, nâng tổng công suất lên 11 triệu hành khách/năm. Mở rộng sân đỗ, với 11 vị trí mới vốn khoảng 1.180 tỷ đồng.
Quyền Tổng giám đốc Eximbank Trần Tấn Lộc nộp đơn từ nhiệm

Quyền Tổng giám đốc Eximbank Trần Tấn Lộc nộp đơn từ nhiệm

Eximbank vừa công bố đã nhận được đơn xin từ nhiệm của Quyền Tổng giám đốc Trần Tấn Lộc, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026. Quyết định này được đưa ra ngay sau khi ngân hàng hoàn tất kiện toàn Hội đồng quản trị với dàn lãnh đạo mới tại Đại hội đồng cổ đông bất thường.
Sacombank miễn nhiệm đồng thời hai Phó Tổng giám đốc

Sacombank miễn nhiệm đồng thời hai Phó Tổng giám đốc

Sacombank vừa công bố quyết định miễn nhiệm và chấm dứt hợp đồng lao động đối với hai Phó Tổng giám đốc là ông Hồ Doãn Cường và ông Nguyễn Minh Tâm từ ngày 31/7/2026 theo nguyện vọng cá nhân. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngân hàng vừa kiện toàn bộ máy điều hành và công bố kết quả kinh doanh bán niên với lợi nhuận sụt giảm so với cùng kỳ.
Doanh nghiệp vật liệu xây dựng tăng tốc chuyển đổi xanh để giữ lợi thế cạnh tranh

Doanh nghiệp vật liệu xây dựng tăng tốc chuyển đổi xanh để giữ lợi thế cạnh tranh

Không còn là câu chuyện của môi trường hay trách nhiệm xã hội, chuyển đổi xanh đang trở thành bài toán sống còn đối với doanh nghiệp vật liệu xây dựng. Khi các thị trường xuất khẩu siết tiêu chuẩn phát thải và truy xuất nguồn gốc, năng lực cạnh tranh ngày càng được quyết định bởi mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.
Mở rộng đội tàu phát huy hiệu quả, Vận tải biển Vosco báo lãi tăng mạnh sau nửa đầu năm 2026

Mở rộng đội tàu phát huy hiệu quả, Vận tải biển Vosco báo lãi tăng mạnh sau nửa đầu năm 2026

Sau giai đoạn đầu tư mở rộng đội tàu lớn nhất trong hơn một thập kỷ, CTCP Vận tải biển Việt Nam (HoSE: VOS) ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý II/2026 với lợi nhuận tăng gấp nhiều lần cùng kỳ. Cùng với đà phục hồi hoạt động vận tải biển, thu nhập của đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp cũng được cải thiện.
PNJ lỗ đậm quý II vì trích lập 865 tỷ đồng dự phòng mua lại kim cương, vàng

PNJ lỗ đậm quý II vì trích lập 865 tỷ đồng dự phòng mua lại kim cương, vàng

Quý II vừa qua, PNJ lỗ sau thuế 283 tỷ đồng, đánh dấu lần đầu tiên sau 5 năm PNJ ghi nhận một quý thua lỗ. Đây cũng là mức lỗ lớn nhất của doanh nghiệp kinh doanh đá quý này kể từ khi lên sàn.
“Marketing Now And Future”: Kết nối tư duy marketing Việt Nam với dòng chảy marketing toàn cầu

“Marketing Now And Future”: Kết nối tư duy marketing Việt Nam với dòng chảy marketing toàn cầu

Marketing Now and Future chính thức ra mắt tại Việt Nam, mang đến góc nhìn về Marketing 4.0-6.0, AI, hệ sinh thái thương hiệu và xu hướng marketing tương lai.