Chương trình Ocop tại Thanh Hóa - “Vườn hoa nhiều hương sắc”

Sản phẩm Ocop Thanh Hóa tham dự Hội chợ thương mại tại Hà Nội

Thanh Hóa là một trong những tỉnh, thành đi đầu cả nước về phong trào xây dựng NTM. Song hành với xây dựng NTM, chương trình phát triển sản phẩm Ocop tại Thanh Hóa, sau gần 7 năm triển khai thực hiện đã thu được kết quả cao, đem lại hiệu quả thiết thực, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa chất lượng cao, cùng với những thay đổi tích cực cho khu vực nông nghiệp, nông thôn và người nông dân của tỉnh.

Đáng chú ý, ngoài tạo việc làm, tăng thu nhập cho bà con nông dân, chương trình Ocop còn làm thay đổi căn bản tư duy tiểu nông, làm ăn nhỏ lẻ, được chăng hay chớ của nhà nông, giúp bà con tiếp cận với khoa học công nghệ, làm ăn bài bản, thực hiện chế biến sâu trước khi đưa ra thị trường.

Cùng với đó, đưa sản phẩm tham gia vào thị trường thương mại điện tử, làm quen với việc liên kết, liên doanh, sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị. Từ đó, mở rộng quy mô, năng lực sản xuất, tăng giá trị sản phẩm hàng hóa.

Gian hàng tỉnh Thanh Hóa tại Hội chợ xúc tiến thương mại sản phẩm Ocop do Liên minh HTX tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh.

Theo tổng kết của Văn phòng Điều phối xây dựng Nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa, đến nay, Hội đồng cấp tỉnh và các địa phương đã công nhận 631 sản phẩm OCOP trên địa bàn toàn tỉnh. Trong số đó, có 2 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 5 sao, 59 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao và 570 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 3 sao.

Các sản phẩm OCOP của Thanh Hóa rất phong phú, đa dạng về chủng loại, lĩnh vực, mang đậm đặc trưng vùng miền. Chúng được ví như một “vườn hoa nhiều hương sắc”, phản ánh sự sáng tạo và tiềm năng của từng địa phương trong tỉnh. Trong đó, nhóm thực phẩm chiếm số lượng lớn nhất với 494 sản phẩm, tiếp theo là đồ uống với 44 sản phẩm, thủ công mỹ nghệ với 65 sản phẩm, thảo dược với 72 sản phẩm và sinh vật cảnh với 1 sản phẩm.

Hiện tại, các sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh được sản xuất bởi 447 chủ thể, bao gồm 78 doanh nghiệp, 133 hợp tác xã, 11 tổ hợp tác và 255 hộ sản xuất kinh doanh. Các chủ thể này hoạt động tại 357 xã, phường, thị trấn thuộc 26 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, góp phần tạo nên một hệ sinh thái OCOP đa dạng và đầy tiềm năng phát triển.

Nhằm thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP, trong những năm qua, các cấp, ngành tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực, giúp các tổ chức, cá nhân tham gia chương trình có điều kiện phát triển bền vững. Các chính sách bao gồm hỗ trợ về kinh phí phát triển sản phẩm, tổ chức các lớp tập huấn khoa học – kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi về đất đai cũng như hướng dẫn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý và nguồn gốc sản phẩm.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ quảng bá, giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ. Các chủ thể OCOP được tạo điều kiện để liên kết, hợp tác nâng cấp quy mô sản xuất, nâng cao năng lực quản lý và tiếp cận với thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Nước mắm lê Gia, 1 trong 2 sản phẩm OOcop 5 sao của Thanh Hóa.

Nhằm phát triển thị trường và mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP, thời gian qua, Thanh Hóa đã tích cực tổ chức và tham gia nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ, hội thảo ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh cũng như nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Thông qua các hoạt động này, các chủ thể OCOP có cơ hội kết nối với doanh nghiệp, nhà phân phối, từ đó mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm.

Tỉnh cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chương trình OCOP trên bản tin sản xuất, thị trường OCOP địa phương, đồng thời quảng bá sản phẩm trên website và fanpage OCOP, thu hút hơn 700.000 lượt tiếp cận. Bên cạnh đó, các chủ thể được hỗ trợ đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử uy tín, giúp gia tăng cơ hội tiếp cận khách hàng trên cả nước và quốc tế.

Nhờ sự hỗ trợ tích cực từ các cơ quan chức năng, đặc biệt là Văn phòng Điều phối xây dựng Nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa, cùng với sự chủ động, sáng tạo của các chủ thể OCOP, các sản phẩm sau khi được công nhận và xếp hạng đều có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Theo khảo sát, quy mô sản xuất và doanh thu bán hàng của các sản phẩm OCOP sau khi được công nhận tăng trung bình từ 15 - 20%. Đáng chú ý, đến nay, toàn tỉnh đã có 30 sản phẩm OCOP xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Một số sản phẩm tiêu biểu như mắm tôm, mắm tép Lê Gia đã có mặt tại Nga, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Nam Phi; ống hút tre được xuất khẩu sang Thụy Sĩ, Thụy Điển, Mỹ; các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, sản phẩm từ cói không chỉ xuất khẩu trực tiếp mà còn được bày bán tại 40 siêu thị lớn ở Mỹ. Ngoài ra, nhiều sản phẩm khác như đồ thủ công mỹ nghệ từ tre, luồng, trái cây đóng hộp, sản phẩm làng nghề truyền thống cũng đã chinh phục được thị trường châu Âu, châu Á và nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.

Nhằm nâng cao giá trị kinh tế và mở rộng quy mô sản xuất, tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung phát triển sản phẩm OCOP dựa trên tiềm năng, lợi thế sẵn có về điều kiện tự nhiên, văn hóa và tập quán sản xuất của người dân, đặc biệt là tại khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc phát triển sản phẩm OCOP gắn liền với xây dựng vùng nguyên liệu nông sản, dược liệu đặc trưng được cấp mã số vùng trồng, đảm bảo sản xuất theo hướng hữu cơ, nông nghiệp sinh thái, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đồng thời, việc duy trì cảnh quan nông thôn, bảo vệ môi trường cũng được chú trọng để hướng tới sự phát triển bền vững.

Nhìn lại gần 7 năm triển khai kể từ tháng 5/2018, chương trình OCOP đã tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể. Qua đó, không chỉ khuyến khích sự tham gia của cộng đồng mà còn khai thác, duy trì và phát huy những giá trị tiềm năng của các ngành nghề truyền thống, đặc sản vùng miền.