Chính sách thuế và quản lý tài sản số: Giải pháp cho nền kinh tế số

Hoạt động phát hành và giao dịch tài sản mã hóa đang phát triển nhanh chóng cả về quy mô, giá trị lẫn mức độ phức tạp. Bộ Tài chính nhận định rằng sự phổ biến của tài sản mã hóa trên toàn cầu mang đến cả cơ hội lẫn thách thức, tác động đến sự ổn định của hệ thống tài chính và sự phát triển kinh tế.

Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết về việc thí điểm phát hành và giao dịch tài sản mã hóa, trong đó có một số đề xuất quan trọng liên quan đến chính sách thuế.

Vì vậy, Bộ đề xuất triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa với quy mô hạn chế nhằm tạo môi trường pháp lý linh hoạt, thích ứng với sự đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ quản lý của Nhà nước. Điều này sẽ hỗ trợ huy động vốn cho sản xuất, phát triển kinh tế số và thúc đẩy tăng trưởng.

Bộ Tài chính khẳng định việc thí điểm giúp cơ quan quản lý đánh giá tính khả thi của mô hình này, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các rủi ro như rửa tiền, tài trợ khủng bố, bảo vệ nhà đầu tư và tạo tiền đề cho một thị trường tài chính minh bạch, bền vững. Ngoài ra, việc đưa tài sản mã hóa vào khuôn khổ pháp lý còn giúp Nhà nước thu ngân sách từ thị trường này, tránh thất thu thuế và hạn chế tình trạng đầu cơ, thao túng giá.

Trong dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất cơ chế phối hợp giữa Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan. Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ đóng vai trò chủ trì, xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực tài sản số và thiết lập các quy tắc bảo đảm minh bạch thị trường. Ngân hàng Nhà nước sẽ giám sát tác động của tài sản số đối với chính sách tiền tệ và hệ thống tài chính, trong khi Bộ Công an sẽ ngăn chặn gian lận, lừa đảo và rửa tiền.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan này được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ sinh thái tài sản số an toàn, đồng thời mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Về thuế đối với giao dịch tài sản mã hóa, Bộ Tài chính cho biết hệ thống pháp luật thuế hiện hành đã có các quy định cơ bản để thu thuế đối với hàng hóa, dịch vụ giao dịch trong lãnh thổ Việt Nam, bao gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Tuy nhiên, pháp luật chuyên ngành liên quan đến tài sản mã hóa chưa có quy định cụ thể về việc xác định và phân loại tài sản này, cũng như hoạt động mua bán, trao đổi, làm cơ sở áp dụng chính sách thuế phù hợp. Nếu pháp luật chuyên ngành xác định tài sản mã hóa là một loại tài sản hợp pháp để kinh doanh, thì nghĩa vụ thuế sẽ tuân theo các quy định hiện hành.

Để khuyến khích đầu tư và phát triển hệ sinh thái tài sản số, Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ xem xét áp dụng mức thuế ưu đãi trong giai đoạn đầu. Điều này không chỉ giúp thị trường hấp dẫn hơn mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh cần có cơ chế kiểm soát trốn thuế và gian lận thuế trong lĩnh vực này. Một số quốc gia đã sử dụng công nghệ blockchain để giám sát giao dịch tài sản số, đảm bảo thu thuế minh bạch và hiệu quả. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ các nước này để xây dựng hệ thống quản lý thuế phù hợp với bối cảnh trong nước.