Thứ sáu 20/11/2026 07:03
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Cáp quang biển: Mặt trận tiếp theo trong cuộc chiến công nghệ Trung Quốc - Hoa Kỳ

31/07/2024 12:00
Hệ thống cáp quang biển quốc tế vận chuyển tới 99% băng thông dữ liệu của cả thế giới trở thành khúc mắc tiếp theo, gia tăng căng thẳng thương mại trong quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Căng thẳng Hoa Kỳ và Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ hiện đang chuyển sang một mặt trận mới là cáp quang dưới đáy biển khi 4 trên tổng số 15 đường cáp quang quan trọng trong khu vực Biển Đỏ đã bị phá hoại trong bối cảnh phiến quân Houthi ở Yemen do Iran hậu thuẫn tấn công các tàu của Mỹ và Anh nhằm phản đối Israel. Điều này đã dấy lên sự quan tâm của công chúng đối với hệ thống cáp quang trên biển.

Cáp quang biển là gì?

Hệ thống cáp quang biển được coi là xương sống của toàn bộ hệ thống mạng internet trên thế giới, chứa 99% băng thông liên lục địa trên toàn cầu.

“Khi bạn gửi thư điện tử, nhắn tin hay thực hiện các cuộc gọi video với một ai đó ở một quốc gia khác, chắc chắn là bạn đang dùng cáp quang biển”, Andy Champagne, giám đốc công nghệ của Akamai Labs cho biết.

“Việc chúng ta kết nối với nhau bằng một hệ thống mạng lưới cáp quang vật lý trên đất liền đã rất phức tạp, nhưng mang một hệ thống tương tự xuống đáy biển thì còn nhiều thách thức hơn”, Champagne bày tỏ. “Cài đặt hệ thống cáp quang biển cực kỳ khó khăn. Đến lúc có sự cố thì sửa chữa nó còn là một công việc đau đầu hơn nữa.”

Tầm quan trọng của cáp quang có thể thấy được rõ nhất từ ảnh hưởng mà nó mang lại mỗi lần xảy ra sự cố. “Những cá nhân như tôi và bạn, chúng ta không nói rằng cáp quang biển đứt rồi. Những gì chúng ta thấy được chỉ là những ứng dụng mà mình đang sử dụng tự nhiên trở nên cực kỳ chậm hoặc không thể tải được nữa”, Joe Vaccaro, phó chủ tịch và là giám đốc điều hành công ty quản lý vận hành mạng internet ThousandEyes cho biết.

Theo thông tin từ TeleGeometry, một công ty nghiên cứu về thị trường viễn thông, đây là một mạng lưới gồm hàng trăm sợi cáp quang khổng lồ được chôn sâu dưới lòng đại dương có tổng chiều dài lên tới gần 1,4 triệu ki-lô-mét.

Một phần hệ thống cáp quang biển trên thế giới. Ảnh: Submarinecablemap
Một phần hệ thống cáp quang biển trên thế giới. Ảnh: Submarinecablemap.

Số lượng cáp quang biển trên toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong các năm tới, phản ảnh nhu cầu ngày càng tăng về băng thông dữ liệu trước sự phát triển của các ứng dụng phát video trực tuyến và điện toán đám mây. Chỉ trong vòng nửa đầu năm 2024, TeleGeometry đã thống kê được tổng cộng 574 cáp quang trên thế giới hiện đang hoạt động và một số dự kiến sẽ được đưa vào vận hành trong tương lai gần.

“Nếu có sự cố xảy ra đối với cáp quang biển, các nhà cung cấp mạng đang sử dụng đường tải đó phải tìm cách để chuyển lưu lượng truy cập trước đó sang một đường khác”, Vaccaro nói, “Vậy hậu quả là gì? Bạn sẽ thấy tình trạng nghẽn mạng xuất hiện.”

Rủi ro về an ninh tăng cao

Cáp quang biển được sở hữu và vận hành bởi các nhà mạng viễn thông. Gần đây các ông lớn trong ngành công nghệ của Mỹ bao gồm Meta, Google, Microsoft và Amazon đã đầu tư không ít cho việc đặt cáp quang của riêng họ.

Vào năm 2021, Meta và Google đã tuyên bố kế hoạch lắp đặt hai cáp quang biển cỡ lớn liên kết khu vực bờ Tây của Mỹ đến Singapore và Indonesia. Cáp quang xuyên Thái Bình Dương có tên gọi Echo và Bifrost được kỳ vọng giúp tăng lưu lượng truy cập giữa các khu vực này lên đến 70% và cải thiện độ ổn định của mạng internet nói chung. Meta đầu tư vào cả hai đường cáp trong khi Google chỉ đầu tư vào Echo. Meta trước đó còn tuyên bố sẽ xây dựng một đường cáp quang biển dài 37.000 km xung quanh khu vực châu Phi nhằm giúp việc truy cập internet tại khu vực này dễ dàng hơn, trong khi Google đang đồng thời triển khai một đường cáp quang biển nối liền châu Phi với châu Âu có tên là Equiano.

Các công ty công nghệ lớn chú trọng đầu tư vào việc lắp đặt hệ thống cáp quang. Ảnh minh họa
Các công ty công nghệ lớn chú trọng đầu tư vào việc lắp đặt hệ thống cáp quang. Ảnh minh họa.

Trong một bài đăng vào tháng Năm vừa qua, Tạp chí Wall Street đã trích dẫn lời của một số quan chức Hoa Kỳ giấu tên, theo đó những người này cảnh báo các công ty công nghệ, bao gồm cả Google và Meta rằng các đường cáp quang trong khu vực Thái Bình Dương có khả năng bị theo dõi bởi các tàu sửa chữa cáp quang của Trung Quốc. Theo Tạp chí này công ty S.B. Submarine Systems, một công ty quốc doanh của Trung Quốc trong việc sửa chữa các đường cáp quang quốc tế, đã có động thái ẩn vị trí của tàu sửa chữa để tránh bị tìm ra bằng sóng radio hoặc vệ tinh.

Cũng vào thời điểm này, Estonia đã tiết lộ hiện tại Trung Quốc vẫn chưa trả lời đề nghị hợp tác của nước này (dù đã được gửi cách đây 6 tháng) về việc điều tra trường hợp một tàu Trung Quốc bị tình nghi phá hoại hai đường cáp quang mà Estonia sở hữu. Trả lời vấn đề này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ sẵn sàng hợp tác với Estonia để cùng điều tra sự việc nêu trên.

Vào tháng 3 năm 2023, một báo cáo của Reuters cho biết một ủy ban liên ngành có tên Team Telecom đang làm việc để ngăn chặn bất kỳ tuyến cáp ngầm nào kết nối trực tiếp lãnh thổ Hoa Kỳ với Trung Quốc đại lục hoặc Hồng Kông do lo ngại về hoạt động gián điệp của Trung Quốc. Nhiều dự án cáp ngầm quốc tế hiện nay của Mỹ cũng hạn chế tối đa việc đi qua khu vực Trung Quốc do lo ngại về bảo mật dữ liệu và ảnh hưởng địa chính trị ngày càng mở rộng của Bắc Kinh. Trung Quốc đã đầu tư hàng trăm triệu USD để xây dựng cơ sở hạ tầng cáp dưới nước của riêng mình nhằm cạnh tranh với Mỹ.

Tất cả những câu chuyện trên đều cho thấy vai trò quan trọng của hệ thống cáp quang dưới biển và việc hệ thống này có thể đem đến ảnh hưởng lớn như thế nào - không chỉ trong lĩnh vực công nghệ mà còn cả về quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia, cũng như an ninh quốc phòng.

Hạ Vũ

Bài liên quan
Tin bài khác
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel được TM Forum công nhận năng lực mạng tự trị cấp độ 4 ở hai nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng và năng lượng. Công nghệ do doanh nghiệp tự nghiên cứu giúp phát hiện, xử lý điểm sóng yếu trong vài giờ, tiết kiệm chi phí vận hành và góp phần giảm phát thải trên hạ tầng viễn thông.
Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 Pro và Galaxy S27 Ultra được đồn đoán sẽ thay đổi mạnh thiết kế với cụm camera trải ngang mặt lưng, thay thế bố cục dọc quen thuộc.
iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro được đồn đoán sẽ mang thiết kế lấy cảm hứng từ iPhone Air, với các cạnh kính bo cong rõ nét hơn và khả năng trang bị màn hình OLED cong 4 cạnh.
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.
Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Bốn giờ dừng bay làm xáo trộn hàng không Mỹ nhiều ngày

Chỉ hơn 4 giờ dừng cất cánh trên toàn quốc nhưng hậu quả mà Hàng không quốc gia Mỹ phải gánh chịu kéo dài nhiều ngày, khi phải xử lý hệ lụy của hàng nghìn chuyến hủy, máy bay lệch vị trí, tổ bay hết giờ và lượng lớn hành khách bị dồn lại tại các sân bay.
Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Trung Quốc đưa AI vào trường học: Cuộc thử nghiệm giáo dục quy mô lớn và những thách thức đối với tư duy trẻ em

Với gần 200 triệu học sinh phổ thông, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, từ xây dựng bài giảng, hỗ trợ học tập đến phân tích hành vi và theo dõi sức khỏe học sinh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, các nghiên cứu cũng cảnh báo nguy cơ trẻ em phụ thuộc vào công nghệ, suy giảm khả năng tư duy độc lập và tiếp thu kiến thức một cách thụ động.
Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Thủ khoa kỳ thi kế toán thuế Hàn Quốc thừa nhận dùng AI để gian lận

Điểm số gần như tuyệt đối trong hai kỳ thi từng khiến dư luận nghi ngờ. Nay, chính thủ khoa kỳ thi quốc gia dành cho những người muốn trở thành kế toán thuế Hàn Quốc đã thừa nhận dùng camera siêu nhỏ và công cụ trí tuệ nhân tạo để gian lận, trong bối cảnh nước này sắp bước vào kỳ thi tuyển sinh đại học đầy áp lực.
Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Italy phạt Meta 887 triệu USD vì Facebook truy cập ảnh, video người dùng Android

Meta bị Italy phạt 887 triệu USD do Facebook truy cập thư viện ảnh, video trên thiết bị Android mà không có sự đồng ý cụ thể và đầy đủ thông tin từ người dùng.
Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft 365 hoạt động trở lại sau sự cố ảnh hưởng hơn 70 quốc gia

Microsoft xác nhận khôi phục hoàn toàn các dịch vụ Microsoft 365 sau sự cố gián đoạn diện rộng, ảnh hưởng đến người dùng tại hơn 70 quốc gia.
iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 lộ cấu hình mới: Dùng chip A20, RAM 9GB nhưng có thể tăng giá 100 USD

iPhone 18 được dự đoán sử dụng chip A20, RAM 9GB và cắt giảm một số linh kiện để kiểm soát chi phí, nhưng giá bán vẫn có thể tăng thêm 100 USD.
Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố dừng cất cánh tại Mỹ phơi bày rủi ro của hạ tầng kiểm soát không lưu

Sự cố khiến hàng ngàn báy bay trên nước Mỹ phải dừng cất cánh toàn quốc trong hơn 4 giờ cho thấy một nghịch lý của hạ tầng kiểm soát không lưu: công nghệ càng kết nối sâu, hậu quả càng lớn nếu các lớp dự phòng cùng phụ thuộc vào một mắt xích. Việt Nam đang rà soát bài học này trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý bay.
Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Sự cố không lưu nước Mỹ làm gián đoạn hàng nghìn chuyến bay

Một trục trặc viễn thông tại hệ thống kiểm soát không lưu đã khiến FAA phải dừng toàn bộ chuyến bay khởi hành trên nước Mỹ hơn 4 giờ. Sự cố không lưu xảy ra mới đây tại Mỹ không gây tai nạn nhưng tạo hiệu ứng dây chuyền lớn đối với hãng bay, sân bay, hành khách và hoạt động kinh tế liên quan.