Hệ thống cáp quang biển quốc tế vận chuyển tới 99% băng thông dữ liệu của cả thế giới trở thành khúc mắc tiếp theo, gia tăng căng thẳng thương mại trong quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
aa
Căng thẳng Hoa Kỳ và Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ hiện đang chuyển sang một mặt trận mới là cáp quang dưới đáy biển khi 4 trên tổng số 15 đường cáp quang quan trọng trong khu vực Biển Đỏ đã bị phá hoại trong bối cảnh phiến quân Houthi ở Yemen do Iran hậu thuẫn tấn công các tàu của Mỹ và Anh nhằm phản đối Israel. Điều này đã dấy lên sự quan tâm của công chúng đối với hệ thống cáp quang trên biển.
Cáp quang biển là gì?
Hệ thống cáp quang biển được coi là xương sống của toàn bộ hệ thống mạng internet trên thế giới, chứa 99% băng thông liên lục địa trên toàn cầu.
“Khi bạn gửi thư điện tử, nhắn tin hay thực hiện các cuộc gọi video với một ai đó ở một quốc gia khác, chắc chắn là bạn đang dùng cáp quang biển”, Andy Champagne, giám đốc công nghệ của Akamai Labs cho biết.
“Việc chúng ta kết nối với nhau bằng một hệ thống mạng lưới cáp quang vật lý trên đất liền đã rất phức tạp, nhưng mang một hệ thống tương tự xuống đáy biển thì còn nhiều thách thức hơn”, Champagne bày tỏ. “Cài đặt hệ thống cáp quang biển cực kỳ khó khăn. Đến lúc có sự cố thì sửa chữa nó còn là một công việc đau đầu hơn nữa.”
Tầm quan trọng của cáp quang có thể thấy được rõ nhất từ ảnh hưởng mà nó mang lại mỗi lần xảy ra sự cố. “Những cá nhân như tôi và bạn, chúng ta không nói rằng cáp quang biển đứt rồi. Những gì chúng ta thấy được chỉ là những ứng dụng mà mình đang sử dụng tự nhiên trở nên cực kỳ chậm hoặc không thể tải được nữa”, Joe Vaccaro, phó chủ tịch và là giám đốc điều hành công ty quản lý vận hành mạng internet ThousandEyes cho biết.
Theo thông tin từ TeleGeometry, một công ty nghiên cứu về thị trường viễn thông, đây là một mạng lưới gồm hàng trăm sợi cáp quang khổng lồ được chôn sâu dưới lòng đại dương có tổng chiều dài lên tới gần 1,4 triệu ki-lô-mét.
Một phần hệ thống cáp quang biển trên thế giới. Ảnh: Submarinecablemap.
Số lượng cáp quang biển trên toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong các năm tới, phản ảnh nhu cầu ngày càng tăng về băng thông dữ liệu trước sự phát triển của các ứng dụng phát video trực tuyến và điện toán đám mây. Chỉ trong vòng nửa đầu năm 2024, TeleGeometry đã thống kê được tổng cộng 574 cáp quang trên thế giới hiện đang hoạt động và một số dự kiến sẽ được đưa vào vận hành trong tương lai gần.
“Nếu có sự cố xảy ra đối với cáp quang biển, các nhà cung cấp mạng đang sử dụng đường tải đó phải tìm cách để chuyển lưu lượng truy cập trước đó sang một đường khác”, Vaccaro nói, “Vậy hậu quả là gì? Bạn sẽ thấy tình trạng nghẽn mạng xuất hiện.”
Rủi ro về an ninh tăng cao
Cáp quang biển được sở hữu và vận hành bởi các nhà mạng viễn thông. Gần đây các ông lớn trong ngành công nghệ của Mỹ bao gồm Meta, Google, Microsoft và Amazon đã đầu tư không ít cho việc đặt cáp quang của riêng họ.
Vào năm 2021, Meta và Google đã tuyên bố kế hoạch lắp đặt hai cáp quang biển cỡ lớn liên kết khu vực bờ Tây của Mỹ đến Singapore và Indonesia. Cáp quang xuyên Thái Bình Dương có tên gọi Echo và Bifrost được kỳ vọng giúp tăng lưu lượng truy cập giữa các khu vực này lên đến 70% và cải thiện độ ổn định của mạng internet nói chung. Meta đầu tư vào cả hai đường cáp trong khi Google chỉ đầu tư vào Echo. Meta trước đó còn tuyên bố sẽ xây dựng một đường cáp quang biển dài 37.000 km xung quanh khu vực châu Phi nhằm giúp việc truy cập internet tại khu vực này dễ dàng hơn, trong khi Google đang đồng thời triển khai một đường cáp quang biển nối liền châu Phi với châu Âu có tên là Equiano.
Các công ty công nghệ lớn chú trọng đầu tư vào việc lắp đặt hệ thống cáp quang. Ảnh minh họa.
Trong một bài đăng vào tháng Năm vừa qua, Tạp chí Wall Street đã trích dẫn lời của một số quan chức Hoa Kỳ giấu tên, theo đó những người này cảnh báo các công ty công nghệ, bao gồm cả Google và Meta rằng các đường cáp quang trong khu vực Thái Bình Dương có khả năng bị theo dõi bởi các tàu sửa chữa cáp quang của Trung Quốc. Theo Tạp chí này công ty S.B. Submarine Systems, một công ty quốc doanh của Trung Quốc trong việc sửa chữa các đường cáp quang quốc tế, đã có động thái ẩn vị trí của tàu sửa chữa để tránh bị tìm ra bằng sóng radio hoặc vệ tinh.
Cũng vào thời điểm này, Estonia đã tiết lộ hiện tại Trung Quốc vẫn chưa trả lời đề nghị hợp tác của nước này (dù đã được gửi cách đây 6 tháng) về việc điều tra trường hợp một tàu Trung Quốc bị tình nghi phá hoại hai đường cáp quang mà Estonia sở hữu. Trả lời vấn đề này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ sẵn sàng hợp tác với Estonia để cùng điều tra sự việc nêu trên.
Vào tháng 3 năm 2023, một báo cáo của Reuters cho biết một ủy ban liên ngành có tên Team Telecom đang làm việc để ngăn chặn bất kỳ tuyến cáp ngầm nào kết nối trực tiếp lãnh thổ Hoa Kỳ với Trung Quốc đại lục hoặc Hồng Kông do lo ngại về hoạt động gián điệp của Trung Quốc. Nhiều dự án cáp ngầm quốc tế hiện nay của Mỹ cũng hạn chế tối đa việc đi qua khu vực Trung Quốc do lo ngại về bảo mật dữ liệu và ảnh hưởng địa chính trị ngày càng mở rộng của Bắc Kinh. Trung Quốc đã đầu tư hàng trăm triệu USD để xây dựng cơ sở hạ tầng cáp dưới nước của riêng mình nhằm cạnh tranh với Mỹ.
Tất cả những câu chuyện trên đều cho thấy vai trò quan trọng của hệ thống cáp quang dưới biển và việc hệ thống này có thể đem đến ảnh hưởng lớn như thế nào - không chỉ trong lĩnh vực công nghệ mà còn cả về quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia, cũng như an ninh quốc phòng.
Không gian sống năm 2026 đang dần trở về với giá trị cốt lõi: sự thoải mái, bền vững và cân bằng. Trên bản đồ kiến trúc thế giới, xu hướng Less Energy – More Comfort ngày càng được nhắc đến như một chuẩn mực mới – nơi con người tiêu hao ít năng lượng hơn nhưng tận hưởng nhiều tiện nghi và cảm xúc sống hơn. Tại Việt Nam, Eurowindow sớm đón đầu xu hướng này, thông qua hệ sinh thái vật liệu và giải pháp cửa tiết kiệm năng lượng đã được thị trường đón nhận rộng rãi trong suốt nhiều năm.
Giải pháp của Solarstic cho phép biến toàn bộ chiếc xe thành “trạm thu năng lượng” di động, giúp xe điện di chuyển thêm hàng chục nghìn km mỗi năm chỉ nhờ ánh nắng mặt trời.
Tại lễ công bố Giải thưởng Âu Lạc trị giá 1 triệu USD, Chủ tịch FPT Trương Gia Bình khẳng định niềm tin mạnh mẽ vào thế hệ trẻ, coi trí tuệ nhân tạo là con đường chiến lược giúp Việt Nam làm chủ công nghệ lõi.
Hội thảo “Tận dụng cơ hội và giảm thiểu rủi ro của công nghệ số đối với các nhóm dân cư” hướng tới việc đề xuất các giải pháp và khuyến nghị chính sách thiết thực, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng lấy con người làm trung tâm, bảo đảm tính bao trùm, công bằng và bền vững cho mọi nhóm dân cư trong xã hội.
Bước sang năm 2026, các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo tội phạm công nghệ cao sẽ đẩy mạnh ứng dụng Deepfake để tạo hình ảnh, video, giọng nói giả mạo có độ chân thực cao, phục vụ các kịch bản lừa đảo tinh vi hơn, gây rủi ro lớn cho người dùng cá nhân nếu thiếu kỹ năng nhận diện.
Báo cáo an ninh mạng bán lẻ 2025 của Kaspersky cho thấy dữ liệu cá nhân và tài chính người dùng đang đối mặt nhiều rủi ro từ mã độc, ransomware và lừa đảo phishing trong mua sắm trực tuyến.
Năm 2025 khép lại với một nghịch lý rõ rệt của thị trường crypto tại Việt Nam: trong khi khung pháp lý lần đầu được lộ diện tương đối rõ ràng nhưng tâm lý nhà đầu tư lại trở nên nguội lạnh, thận trọng và kém hưng phấn hơn hẳn so với năm 2024. Khi Bitcoin điều chỉnh sâu gần 30% từ đỉnh lịch sử 126.000 USD, phần đông người tham gia thị trường không còn giữ được tâm thế lạc quan như những chu kỳ trước.
Việc Zalo đồng loạt gửi yêu cầu người dùng chấp thuận điều khoản sử dụng và thu thập dữ liệu cá nhân mới đang tạo ra một chuyển động đáng chú ý trong cộng đồng người dùng. Không ồn ào phản đối, không kêu gọi tẩy chay, nhưng một làn sóng rời bỏ âm thầm đang diễn ra, khi nhiều cá nhân và doanh nghiệp chuyển sang sử dụng các ứng dụng khác như WhatsApp, Telegram...
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực từ 1/1/2026, lần đầu trao cho người dân quyền yêu cầu doanh nghiệp xóa dữ liệu, siết chặt trách nhiệm của mạng xã hội và cấm mua bán dữ liệu cá nhân trái phép.
TP.HCM, ngày 18/12/2025, Kim Oanh Group đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược cùng AirCity, thành lập liên doanh K-City – đơn vị tiên phong ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại như Trí tuệ nhân tạo (AI) và Robot tự hành (Robotic) trong công tác quản lý vận hành bất động sản, đặc biệt tại phân khúc nhà ở xã hội (NOXH).
Theo ông Vũ Hoàng Liên - Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam, Công nghệ AI, Deepfake đang bị lợi dụng để trở thành công cụ thao túng tâm lý và trục Theo ông Vũ Hoàng Liên - Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam, Công nghệ AI, Deepfake đang bị lợi dụng để trở thành công cụ thao túng tâm lý và trục lợi tinh vi.
Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh mở rộng không gian phát triển, hướng tới mô hình siêu đô thị đa trung tâm, trí tuệ nhân tạo đang trở thành “chìa khóa” giúp ngành sản xuất nâng cấp năng lực cạnh tranh và thích ứng với yêu cầu tăng trưởng xanh. Hội thảo “Ứng dụng AI: Tối ưu quy trình trong sản xuất” do ITPC phối hợp với Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam tổ chức đã phác họa rõ bức tranh cơ hội, thách thức và lộ trình triển khai AI, từ đó gợi mở hướng đi thực chất cho cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi mới.
Từ ngày 10/12, Australia chính thức cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và yêu cầu 10 nền tảng lớn như TikTok, YouTube, Instagram, Facebook phải chặn truy cập ngay trước nửa đêm.
Năm 2025 đang chứng kiến một bước chuyển sâu sắc trong đời sống xã hội, khi công nghệ không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ mà dần trở thành “hạ tầng vô hình” chi phối cách con người sống, làm việc, học tập, mua sắm và giải trí.
