Các chính sách ưu đãi và thách thức trong việc mua nhà ở xã hội

Theo quy định tại Điều 76, 77 Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, hiện nay không chỉ có 11 trường hợp cá nhân, hộ gia đình được thụ hưởng chính sách hỗ trợ về NƠXH mà các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ nằm trong khu công nghiệp cũng đã được bổ sung vào danh sách đối tượng có thể hưởng ưu đãi tín dụng khi thuê nhà lưu trú công nhân.

Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) đã đề xuất giữ nguyên mức lãi suất cho vay NƠXH năm 2019, trong khi đó, các chuyên gia khuyến nghị cần mở rộng đối tượng thụ hưởng chính sách về nhà ở xã hội. Một điểm đáng chú ý là từ ngày 1/8/2024, các cá nhân, người mua NƠXH chỉ cần đáp ứng đầy đủ các quy định của Luật Nhà ở 2023 và các văn bản ban hành liên quan mà không cần phải có đăng ký thường trú tại tỉnh, thành phố nơi có NƠXH.

Về mặt lãi suất, hiện nay ngoài chính sách cho vay lãi suất 4,8%/năm của NHCSXH, chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng từ nguồn vốn của các ngân hàng thương mại (NHTM) cũng đang được NHNN đề xuất thay đổi theo hướng ưu đãi hơn. Cụ thể, NHNN sẽ trình Chính phủ một dự thảo Nghị quyết với các điều khoản ưu đãi hơn cho người vay, như giảm lãi suất cho vay đối với người mua nhà từ 1,5-2% xuống còn 3% so với lãi suất cho vay bình quân của 4 NHTM nhà nước. Thời gian xác định lãi suất cũng sẽ được rút ngắn từ 6 tháng/lần xuống còn 3 tháng/lần để các NHTM linh hoạt điều chỉnh mức lãi các khoản vay phù hợp với thị trường hơn. Thời gian vay ưu đãi lãi suất cũng dự kiến kéo dài từ 3 năm lên 5 năm, và sau 5 năm lãi suất cho vay vẫn sẽ được giảm ít nhất 1-2%/năm.

Mặc dù có nhiều chính sách ưu đãi, nhưng giá bán NƠXH vẫn đang vượt quá khả năng tài chính của nhiều người mua. Theo thống kê của Batdongsan.com.vn, giá bán căn hộ NƠXH tại Hà Nội hiện dao động từ 17-25 triệu đồng/m2, nhưng có rất ít dự án mở bán mới. Các căn hộ NƠXH người dân bán lại có giá từ 28-36 triệu đồng/m2, tương đương 1,6-2,2 tỷ đồng/căn 60m2.

Các chuyên gia và người dân có nhu cầu mua NƠXH cho rằng, để các nguồn vốn ưu đãi lãi suất có thể đến đúng người thụ hưởng, các chính sách hỗ trợ giảm giá bán NƠXH cần phải được Chính phủ và các bộ, ngành triển khai nhanh chóng và đồng bộ, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Hiện tại, cùng với “làn sóng” tăng giá của nhà ở thương mại, giá bán NƠXH tại nhiều địa phương cũng đã tăng rất mạnh, gây khó khăn cho người có nhu cầu thực sự.

Nhìn chung, các chính sách ưu đãi đối với người mua NƠXH đang dần hoàn thiện và ngày càng toàn diện hơn. Tuy nhiên, để chính sách thực sự hiệu quả, cần có sự đồng bộ và nhanh chóng trong việc triển khai các biện pháp hỗ trợ giảm giá bán NƠXH, nhằm giúp người dân có thể tiếp cận được nhà ở với giá cả hợp lý và phù hợp với khả năng tài chính của mình.

Trần Tùng