Luật năm 2022 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sở hữu trí tuệ (Luật SHTT 2022) đã được quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/6/2022 nhằm đáp ứng các khiếm khuyết của Luật SHTT năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009 và 2019 (Luật SHTT 2019), và nhằm ph
aa
Ảnh minh họa.
Dưới đây là một số ý kiến về tác động của sửa đổi, bổ sung trong Luật SHTT 2022 tới việc thẩm định nội dung của đơn sáng chế.
Các tài liệu đối chứng trong quá trình xét nghiệm sáng chế
Các nguồn thông tin tối thiểu trong quy trình xét nghiệm đơn được quy định tại điều 60 của Luật SHTT 2019 cần tra cứu để xác định tính mới và trình độ sáng tạo. Luật SHTT 2022 đã bổ sung các nguồn thông tin khác cần tra cứu vào điều 60.
Theo điều 60 Luật SHTT 2019, sáng chế bị mất tính mới nếu bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn đăng ký sáng chế hoặc trước ngày ưu tiên trong trường hợp đơn đăng ký sáng chế được hưởng quyền ưu tiên. Như vậy, tất cả các tài kỹ thuật được bộc lộ trước ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên đều được xem là tài liệu đối chứng.
Luật SHTT 2022 bổ sung điều 60 về trường hợp sáng chế bị mất tính mới nếu bị bộc lộ trong đơn đăng ký sáng chế khác có ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên sớm hơn nhưng được công bố vào hoặc sau ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên của đơn đăng ký sáng chế đó. Như vậy, việc sửa đổi này sẽ khiến cho trong quá trình xét nghiệm đơn sáng chế, ngoài việc tra cứu nguồn thông tin tối thiểu để tìm ra các tài liệu đối chứng, các đơn sáng chế hoặc GPHI Việt Nam có ngày ưu tiên hoặc nộp đơn trước ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn của đơn sáng chế đang xem xét cũng cần được đưa vào tài liệu đối chứng để xem xét tính mới của đơn. Tuy nhiên, nếu các đơn này chưa công bố, thì có nghĩa là chúng sẽ là các tập hợp tài liệu ẩn. Chẳng hạn, theo luật định, đơn sáng chế (không có nguồn gốc PCT) sẽ được công bố từ tháng 19 kể từ ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn. Theo quy trình xét nghiệm đơn thông thường, nếu đơn sáng chế đang xem xét có nguồn gốc đơn PCT hoặc được yêu cầu công bố sớm và có yêu cầu thẩm định nội dung sớm, thì đơn đang xem xét sẽ được công bố vào tháng thứ 2 kể từ ngày quyết định chấp nhận đơn hợp lệ, và đi vào giai đoạn xét nghiệm nội dung có thời hạn 18 tháng kể từ ngày công bố.
Nếu các đơn đối chứng ẩn nêu trên được công bố vào tháng thứ 19, tức là vào cuối giai đoạn xét nghiệm nội dung của đơn sáng chế đang xem xét, các đơn này mới được đưa vào để làm tài liệu đối chứng chính thức.
Cơ chế phản đối đơn trong giai đoạn thẩm định nội dung
Lần đầu tiên, tại Luật SHTT 2022, ngoài cơ chế về ý kiến của người thứ ba đối với đơn đăng ký, còn bổ sung thêm cơ chế phản đối đơn đăng ký SHTT (điều 112a). Theo đó, bất kỳ người thứ ba nào cũng có quyền phản đối việc cấp văn bằng bảo hộ cho đơn đăng ký sáng chế trong thời hạn 9 tháng kể từ ngày công bố. Cơ chế phản đối mạnh hơn cơ chế về ý kiến của người thứ ba ở chỗ, đối với ý kiến người thứ ba, Cục SHTT đơn giản chỉ coi đó là một nguồn thông tin tham khảo trong quá trình xét nghiệm đơn, còn đối với cơ chế phản đối đơn đăng ký sáng chế, Cục SHTT phải xử lý ý kiến phản đối này theo một trình tự thủ tục gần giống như cơ chế hủy văn bằng bảo hộ. Tức là, Cục SHTT phải gửi các văn bản phản đối cho chủ đơn để có ý kiến, sau đó lại gửi ý kiến của chủ đơn cho người phản đối để họ có ý kiến phản hồi lại, và việc phản hồi qua lại này chỉ kết thúc khi Cục SHTT cho rằng đã có đủ thông tin để ra quyết định cấp hoặc từ chối cấp văn bằng bảo hộ. Khi đó, Cục SHTT phải thông tin cho các bên và ra quyết định cấp văn bằng bảo hộ. Trong trường hợp không đồng ý với ý kiến của Cục SHTT, người phản đối sẽ tiến hành thủ tục khiếu nại quyết định này.
Bổ sung các căn cứ từ chối cấp văn bằng bảo hộ cho sáng chế (điều 117 khoản 1a)
Theo Luật SHTT 2019, các lý do từ chối cấp văn bằng bảo hộ cho sáng chế quy định tại khoản 1 điều 117 gồm: (i) Đối tượng xin bảo hộ không đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo hộ; (ii) Người nộp đơn không có quyền đăng ký sáng chế; (iii) Đối tượng xin bảo hộ tuy đáp ứng các điều kiện bảo hộ nhưng không phải là đơn có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất. Luật SHTT 2022 bổ sung thêm khoản 1a điều 117 với nhiều lý do từ chối hơn, bổ khuyết cho Luật SHTT 2019 gồm: Việc sửa đổi, bổ sung đơn làm mở rộng phạm vi đối tượng đã bộc lộ hoặc nêu trong đơn hoặc làm thay đổi bản chất của đối tượng yêu cầu đăng ký nêu trong đơn. Sáng chế được yêu cầu bảo hộ vượt quá phạm vi bộc lộ trong bản mô tả ban đầu của đơn đăng ký sáng chế. Sáng chế không được bộc lộ đầy đủ và rõ ràng trong bản mô tả sáng chế đến mức căn cứ vào đó người có hiểu biết trung bình trong lĩnh vực kỹ thuật tương ứng có thể thực hiện sáng chế đó.
Đối với sáng chế được trực tiếp tạo ra dựa trên nguồn gen hoặc tri thức truyền thống về nguồn gen, đơn đăng ký sáng chế không bộc lộ hoặc bộc lộ không chính xác về nguồn gốc của nguồn gen hoặc tri thức truyền thống về nguồn gen. Đơn đăng ký sáng chế được nộp trái với quy định về kiểm soát an ninh đối với sáng chế trước khi nộp ra nước ngoài.
Như vậy, trong giai đoạn thẩm định nội dung của đơn sáng chế, chủ văn bằng phải đối diện với nhiều lý do từ chối hơn trước từ phía Cục SHTT.
Ngoài ra, trong trường hợp có ý kiến phản đối về kết quả thẩm định nội dung (khoản 3 điều 117), đơn sáng chế sẽ được thẩm định lại về các vấn đề bị phản đổi. Như vậy, để cơ chế phản đối này thực hiện được, Cục SHTT cần bộc lộ toàn bộ quá trình thẩm định nội dung của đơn, và công bố kết quả. Với việc thẩm định lại này, quá trình thẩm định đơn sáng chế sẽ bị kéo dài ra, nếu người phản đối muốn, trước khi văn bằng bảo hộ sáng chế được cấp.
Ngoài các vấn đề nêu trên, chúng tôi sẽ cập nhật hướng dẫn của Bộ khoa học và công nghệ về việc sử dụng các đơn sáng chế có ngày ưu tiên/nộp đơn trước và ngày công bố sau ngày ưu tiên/nộp đơn của đơn sáng chế đang xem xét, trình tự thủ tục cụ thể của cơ chế phản đối đơn cũng như các căn cứ từ chối cấp văn bằng bảo hộ sáng chế.
Luật SHTT 2022 sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2023, trừ trường hợp quy định về bảo hộ nhãn hiệu là dấu hiệu âm thanh có hiệu lực thi hành từ ngày 14 tháng 01 năm 2022, quy định về bảo hộ dữ liệu thử nghiệm dùng cho nông hóa phẩm có hiệu lực thi hành từ ngày 14 tháng 01 năm 2024.
Luật sư Nguyễn Thanh Quang - Công ty Luật sở hữu trí tuệ Mặt Trời Mới
Sau 4 ngày xét xử và nghị án, chiều 5/11, TAND TP. Hà Nội tuyên phạt bị cáo Chu Thị Thành - cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức - tổng cộng 18 năm tù về hai tội "Tham ô tài sản" và "Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước". Vụ án phơi lộ thủ đoạn rút ruột Quỹ Bình ổn giá xăng dầu và cũng khép lại bằng bản án tù chung thân đối với một cựu nhân viên kế toán PVOIL Vũng Áng và nhiều mức hình phạt khác dành cho các bị cáo liên quan.
Qua công tác kiểm tra, soi chiếu và kiểm soát rủi ro trong tháng 10/2026, lực lượng Hải quan tại Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài đã phối hợp với các đơn vị chức năng phát hiện hai vụ vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, thu giữ hơn 400 cây thuốc lá nung nóng và 25,4kg thảo mộc khô là các bộ phận của cây cần sa.
Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội quyết định mở lại phiên tòa sơ thẩm vụ án xảy ra tại dự án CT6 Kiến Hưng từ ngày 18/11/2026. Ông Lê Thanh Thản bị truy tố về tội “Lừa dối khách hàng”, cùng 5 cựu cán bộ bị cáo buộc thiếu trách nhiệm trong quá trình quản lý, kiểm tra hoạt động xây dựng tại dự án.
Phòng khám Quốc tế Amber Beauty 60 triệu đồng do quảng cáo có nội dung gây hiểu nhầm về tính năng, chất lượng và công dụng dịch vụ. Đáng chú ý, doanh nghiệp này từng bị xử phạt và tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh vào năm 2024.
Vụ việc một cơ sở kinh doanh tại xã Yên Trung, thành phố Bắc Ninh bị xử phạt 142,5 triệu đồng với tổng trị giá hàng hóa vi phạm lên tới 490 triệu đồng là lời cảnh báo đối với các cá nhân, hộ kinh doanh trong việc tuân thủ quy định về đăng ký kinh doanh, kiểm soát nguồn gốc hàng hóa và trách nhiệm pháp lý khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Lập hàng loạt công ty bình phong, mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, dựng dự án đầu tư giả rồi chuyển tiền sang USDT để đưa ra nước ngoài, đường dây LB-Pro đã chiếm đoạt hơn 100 tỷ đồng của các nhà đầu tư. Vụ án tại Đà Nẵng phơi bày những rủi ro nghiêm trọng khi danh nghĩa doanh nghiệp bị lợi dụng làm vỏ bọc cho hoạt động lừa đảo và rửa tiền.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Bắc Ninh vừa khởi tố hai bị can liên quan đến hành vi nâng khống chi phí tiền lương và thuê xe nhằm giảm thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong giai đoạn 2023–2025. Vụ việc tiếp tục đặt ra cảnh báo về rủi ro pháp lý khi doanh nghiệp sử dụng chứng từ không phản ánh giao dịch thực tế để hợp thức hóa chi phí.
Tiếp tục những diễn biến mới nhất trong vụ án Phó Đức Nam (Mr Pips), Nguyễn Hòa Bình và Nguyễn Thanh Tâm cùng bị Viện Kiểm sát đề nghị mức án 9-10 năm tù về tội “Rửa tiền”. Hai bị cáo bị cáo buộc liên quan những dòng tiền có nguồn gốc từ đường dây lừa đảo hàng nghìn tỷ đồng.
Sau khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 có hiệu lực, hoạt động kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng công khai tại các điểm bán giảm mạnh. Tuy nhiên, nhiều cơ sở chuyển sang môi trường trực tuyến, sử dụng tên gọi thay thế và quảng cáo trá hình để né tránh giám sát.
Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố 2 đối tượng sau khi phát hiện 45 thanh gỗ với tổng khối lượng 6,588 m³ được cất giấu trong hầm bí mật dưới sàn sơ mi rơ moóc vận chuyển trái phép từ Lào về Việt Nam.
Không chỉ Công ty Cổ phần Đại lý Hàng hải Việt Nam (VOSA), chi nhánh của doanh nghiệp tại Quảng Ninh cũng bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Hai quyết định riêng biệt trong tháng 9 và tháng 10/2026 khiến doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc phát sinh tổng nghĩa vụ tài chính hơn 2,3 tỷ đồng. Đáng chú ý, các sai phạm đều liên quan đến việc sử dụng hóa đơn trong kê khai, hạch toán và xác định nghĩa vụ thuế.
Bản luận tội của Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hà Nội không chỉ làm rõ vai trò của Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ trong đường dây lừa đảo đầu tư tài chính, mà còn cho thấy quy mô chuyển hóa dòng tiền phạm tội thành bất động sản, vàng và ngoại tệ. Phía sau gần 1.600 tỷ đồng bị chiếm đoạt là một hệ thống hoạt động có tổ chức, với hàng nghìn nhân sự và nhiều mắt xích hỗ trợ.
Đường dây thành lập, mua lại 326 pháp nhân để bán hơn 178.000 hóa đơn giá trị gia tăng, với tổng doanh số gần 20.000 tỷ đồng, vừa bị Công an TP. Hồ Chí Minh mở rộng điều tra. Vụ án đặt ra nhiều vấn đề về trách nhiệm quản trị, kiểm soát hóa đơn và rủi ro pháp lý trong hoạt động kinh doanh.
Thanh tra Chứng khoán Nhà nước vừa xử phạt Công ty cổ phần Thuận Đức (HOSE: TDP) do phát hành cổ phiếu trả cổ tức quá thời hạn quy định. Biện pháp khắc phục hậu quả buộc doanh nghiệp thu hồi gần 9,37 triệu cổ phiếu đã phát hành. Diễn biến này xuất hiện khi lợi nhuận quý III/2026 của Thuận Đức giảm mạnh, còn dư nợ vay và thuê tài chính vượt 3.300 tỷ đồng.
Sáng 3/11, đại diện Viện Kiểm sát công bố bản luận tội và đề nghị mức án đối với 23 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức và các đơn vị liên quan. Cựu Chủ tịch HĐQT Chu Thị Thành bị đề nghị tổng hợp hình phạt 16-18 năm tù về hai tội danh, trong khi một bị cáo bị đề nghị mức án tù chung thân.
