Theo ông Jacques Morisset, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, phần lớn những sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp trước tác động của Covid-19 được đưa ra gần đây chủ yếu tập trung vào giãn, giảm thuế, hỗ trợ thuế, giảm lãi suất cho vay. Nhưng với khu vực phi chính thức thì rất khó vì họ không đóng thuế, mối quan hệ của họ với ngân hàng thương mại cũng không chính thức.
Chính phủ Việt Nam đang đối mặt với hai thách thức. Thứ nhất, cần xác định được doanh nghiệp nào trong khu vực này bị ảnh hưởng, vì chúng ta không có bức tranh đồng nhất nên việc xác định này cũng rất khó. Dù chính phủ Việt Nam đang rất nỗ lực làm điều này thông qua hệ thống mã số đăng ký định danh thống nhất để xác định được đối tượng hỗ trợ.
Thứ hai, cách thức để giải ngân, hỗ trợ trực tiếp cho khu vực phi chính thức cũng là thách thức, vì không phải ai cũng có tài khoản ngân hàng. Theo chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới, sáng kiến mobile money – tiền di động cũng sẽ là một trong các giải pháp. Những người không có tài khoản ngân hàng vẫn tiếp cận được với tiền điện tử qua sáng kiến này. Hoặc có thể sử dụng thương mại điện tử, thanh toán tiền mặt, ngân hàng số… những giải pháp này giúp tăng cường khả năng cấp tài chính cho người lao động.
Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các hộ kinh doanh và hợp tác xã đều phải là đối tượng của chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều này là chắc chắn, chúng ta không thể làm khác được nếu muốn phát triển nền kinh tế bao trùm. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đang có trục trặc về vấn đề này. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện không bao gồm cả hợp tác xã, cũng như không bao gồm các hộ kinh doanh.
"Trong khi 5 triệu hộ kinh doanh chiếm 30% GDP tại sao không được coi là doanh nghiệp nhỏ và vừa và siêu nhỏ. Tôi nghĩ trong tương lai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, và khuôn khổ pháp luật phải bao gồm các hộ kinh doanh và điều chỉnh luôn hoạt động của hợp tác xã. Khu vực phi chính thức có đặc thù riêng nhưng chính sách họ cần được thụ hưởng như doanh nghiệp nhỏ và vừa", ông Lộc đề xuất.
Đặc biệt, cần có những nghiên cứu, khảo sát để thiết kế chính sách hỗ trợ cho khu vực phi chính thức. Đây là vấn đề phát triển kinh tế, vấn đề an sinh xã hội. Và chính sách không còn là những giải pháp ngắn hạn mà là dài hạn.
PV
