Thứ sáu 20/11/2026 19:57
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Phát triển điện than “sạch”: Trông người, ngẫm ta…

12/10/2020 00:00
Thay vì hỏi “Việt Nam có nên phát triển điện than không?”, nhiều chuyên gia và cả các nhà khoa học đã khẳng định: “Vẫn phải phát triển điện than, chỉ là có cách nào để điện than “sạch” hơn không?”. Chuyến đi của phóng viên Báo Công Thương tới “mục sở

Vùng đất điện than

Nhà máy nhiệt điện than Manjung 4 nằm trong cụm nhà máy Manjung, bang Perak, cách thủ đô Kuala Lumpur 300km về phía Bắc, được đầu tư và vận hành bởi chi nhánh của Tenaga Nasional Berhard (TNB) - công ty điện lực duy nhất ở Malaysia và cũng là công ty điện lực niêm yết lớn nhất Đông Nam Á.

Trên con đường vào gần khu vực nhà máy, những ngôi nhà nhỏ nằm rải rác hai bên vẫn đang trong nếp sinh hoạt bình thường; con người, vật nuôi, cây cối xung quanh không có vẻ gì là chịu sự ô nhiễm của các nhà máy đang vận hành gần đó. Được biết, chính những người dân sinh sống ở khu vực xung quanh đang đóng góp một phần không nhỏ vào lực lượng lao động của nhà máy.

Cận cảnh Manjung 4 - nhà máy điện than đầu tiên ứng dụng công nghệ siêu tới hạn tại Đông Nam Á

Nền kinh tế Malaysia thu lợi nhuận chủ yếu từ việc xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt, khoáng sản và nông sản. Thứ mà Malaysia không có chính là than, nhưng than lại là nguồn nhiên liệu chủ yếu cho sản xuất điện nên họ luôn phải nhập khẩu loại “hàng hóa đặc biệt” này, đơn cử như 10.000 tấn than mà Manjung 4 tiêu thụ mỗi ngày đều được nhập khẩu từ Indonesia. Đây là một điểm khá thú vị bởi trên lý thuyết, Malaysia hoàn toàn có thể sản xuất điện từ trữ lượng dầu khí dồi dào mà thiên nhiên ban tặng; nhưng khi xét đến bài toán kinh tế, trong bối cảnh khi giá dầu tăng, cách làm này sẽ mang lại lợi nhuận lớn hơn.

Đặt trong bối cảnh các quốc gia Đông Nam Á, bao gồm cả Malaysia - đang tăng trưởng nhanh chóng và đòi hỏi nhu cầu lớn về điện năng - TNB luôn phải tìm kiếm và đầu tư vào những giải pháp công nghệ hiện đại cho các nhà máy. Là nhà máy nhiệt điện siêu tới hạn đầu tiên và lớn nhất ở Đông Nam Á, có thể nói, Manjung 4 là niềm tự hào của TNB.

Trăm nghe không bằng một thấy!

Từ tầng thượng của tòa nhà điều hành TNB Janamanjung, toàn cảnh khu nhà máy nhiệt điện Manjung hiện lên trước mắt thật rõ ràng. Cụm nhà máy Manjung 1 – 2 – 3 nằm cạnh nhau, cơ sở vật chất đã tương đối cũ kỹ sau 13 năm hoạt động, ba nhà máy này đạt tổng công suất 2.100 MW với 3 tổ máy, mỗi tổ có công suất 700 MW sử dụng công nghệ cận tới hạn (subcritical).

Manjung 4 nằm cách đó không xa. Vừa dừng chân ở lối vào nơi các thiết bị đang hoạt động, chúng tôi đã cảm nhận tiếng ồn ào của máy móc và hơi nóng tỏa ra hầm hập. Hai tuabin lớn cùng máy phát điện được đặt giữa hệ thống các ống dẫn phức tạp tỏa ra hơi nóng lên tới 600oC; thiết bị đồ sộ hoạt động cùng lúc tạo nên một nhịp độ sục sôi và âm thanh lớn tới mức hai người đứng gần nhau cũng khó có thể nói chuyện. Việc thiết kế, cung cấp thiết bị và thi công xây dựng nhà máy điện siêu tới hạn Manjung 4 được thực hiện bởi GE Steam Power thuộc Tập toàn GE (General Electric) - đơn vị hàng đầu thế giới về các công nghệ, giải pháp cho điện than.

Những thiết bị khổng lồ hoạt động ở nhiệt độ 600oC

Việc chọn GE làm tổng thầu EPC với công nghệ tuabin, lò hơi và máy phát siêu tới hạn đã giúp TNB đạt được những con số ấn tượng là mục tiêu của mọi nhà máy nhiệt điện than. Sau khi đi vào vận hành, Manjung 4 đạt hiệu suất lên tới 40%, vượt mức trung bình toàn cầu là 33%; nhà máy cũng đạt được tỷ lệ rất cao về tính sẵn sàng với 94,5% trong hai năm đầu vận hành; tỷ lệ mất điện cũng chỉ là 2,4% so với mức trung bình của thế giới là 4%.

Vào ban ngày, công suất nhà máy luôn được duy trì ở mức 1.000MW với hai tuabin hoạt động và một tuabin dự phòng. Vào thời gian thấp điểm buổi đêm, công suất vẫn được duy trì ở mức 850MW, cao hơn so với mức công suất cao nhất là 700MW của Manjung 1 – 2 – 3. Với tổng công suất cho 4 nhà máy là 3.100MW, Manjung đang cung cấp 20% điện năng cho toàn đất nước Malaysia.

Ông Datuk Shamsul - Tổng Giám đốc TNB Janamanjung Sdn Bhd - chia sẻ: “Thế giới nói chung và Malaysia nói riêng đang rất cần nguồn năng lượng hiệu quả và bền vững, đó là lý do thúc đẩy chúng tôi xây dựng nhà máy điện than siêu tới hạn đầu tiên ở Đông Nam Á. Mô hình này không chỉ giúp chúng tôi mang nguồn điện tới 2.000 hộ gia đình trên cả nước mà còn mở ra một thời kỳ mới về công nghệ hiệu quả cho điện than”.

Điện than “sạch” là có thật

Hiệu quả hơn đã thấy rõ, còn vấn đề nhức nhối với mọi nhà máy điện than là giải quyết ô nhiễm môi trường có triệt để ở Manjung 4?

Theo Tiến sĩ Sacha Parneix - Tổng giám đốc Thương mại, GE Steam Power - việc ứng dụng công nghệ siêu tới hạn trong sản xuất điện từ than đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng. “40% điện năng của thế giới đang được sản xuất từ than, tuy con số này được dự báo giảm xuống trong thập kỉ tới, than vẫn là nguồn nhiên liệu đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu năng lượng, nhất là đối với những quốc gia như Malaysia. Việc ứng dụng công nghệ siêu tới hạn sẽ giúp sản xuất điện năng hiệu quả hơn, đồng thời giúp các quốc gia tuân thủ những quy định nghiêm ngặt về môi trường” - Tiến sĩ Sacha Parneix khẳng định.

Không phải tự nhiên mà công nghệ siêu tới hạn được gọi là công nghệ sạch. Bằng chứng là hiệu suất nhà máy và lượng phát thải CO2 có liên hệ mật thiết với nhau; theo đó, với mỗi phần trăm hiệu suất được tăng lên với nhà máy, lượng khí CO2 thải ra môi trường sẽ giảm đi 2%. Ngoài ra, với hệ thống AQCS cũng được cung cấp bởi GE, Manjung 4 đang đạt được tất cả các tiêu chuẩn về môi trường ban hành bởi các tổ chức uy tín nhất. Từ công nghệ khử lưu huỳnh khói thải (FGD) ướt, hệ thống túi lọc bụi (như thiết bị lọc bụi tĩnh điện và kiểu túi) hay hệ thống khử NOx trong khói thải (SCR), GE đang giúp nhà máy Manjung 4 giảm 4 – 5% lượng khí thải so với các nhà máy khác. Đây thực sự là một con số ấn tượng.

Môi trường xanh xung quanh nhà máy nhiệt điện than Manjung

Không chỉ có vậy, để bảo vệ môi trường cũng như tận dụng tối đa mọi nguồn tài nguyên, phần “sản phẩm dư thừa” này, TNB Janamanjung sẽ được bán cho các công ty xi măng. Có thể thu thập hầu như toàn bộ lượng tro than sau khi đốt, đồng nghĩa với việc lượng tro than bay ra không khí là rất ít. Không chỉ vậy, để đảm bảo hệ sinh thái xung quanh vẫn an toàn, các kỹ sư cũng làm nhiệm vụ đo lường các chỉ số liên quan như mẫu nước mưa, độ pH của đất tại các địa điểm trong bán kính 5km đổ lại.

Khu vực cảng than Lekir Bulk (LBT) cách đó khoảng hơn 2km. Do cụm nhà máy Manjung được xây dựng lấn biển, than nhập khẩu từ Indonesia được đưa đến cảng một cách thuận lợi. Cảng LBT có thể tiếp nhận 3 tàu chở than cùng lúc, mỗi tàu trọng tải 30.000 tấn. Toàn bộ số than này được chuyển lên băng chuyền che kín để chờ sử dụng.

17 giờ - tất cả những gì cảm nhận được chỉ là sóng biển và những hàng cây đang đung đưa đón gió. Không tiếng ồn, không khói bụi…

Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Công Thương về khả năng ứng dụng công nghệ siêu tới hạn cho nhà máy ở Việt Nam, ông Amir Mujezinovic - Trưởng bộ phận Sản phẩm Toàn cầu của GE Steam Power - cho biết, công nghệ này hoàn toàn phù hợp: “Mỗi nhà máy điện than thường hoạt động trong 30 – 40 năm; như vậy xét về tầm nhìn lâu dài, hiệu suất hoạt động sẽ là yếu tố quyết định nhà máy có hoạt động hiệu quả hay không. Tôi tin rằng những công nghệ vừa nâng cao hiệu suất của nhà máy điện than, vừa giảm thiểu tối đa phát thải ra môi trường sẽ rất thích hợp trong bối cảnh vẫn cần phát triển điện than trong những năm tới và GE luôn sẵn lòng đồng hành cùng Việt Nam”.

Hiền Trâm (Email từ bang Perak – Malaysia)

Bài liên quan
Tin bài khác
Đã xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất tổ quốc

Đã xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất tổ quốc

Sau hơn 7 tháng triển khai, chương trình phủ sóng di động tại các thôn, bản và cụm dân cư lõm sóng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới năm 2026 1.337 trạm phát sóng đã đưa mạng di động tốc độ cao tới khoảng 130.000 người dân tại 788 thôn, bản và 1.068 cụm dân cư trên 50 người, nâng tỷ lệ dân số được phủ sóng di động Viettel trên toàn quốc lên 99,7%.
TSMC và Samsung đồng loạt “đóng băng” lô hàng chip cho Trung Quốc sau đòn kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ

TSMC và Samsung đồng loạt “đóng băng” lô hàng chip cho Trung Quốc sau đòn kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ

Chỉ vài ngày sau khi Mỹ siết quy định xuất khẩu, hai “ông lớn” sản xuất chip TSMC và Samsung đã tạm dừng giao một số lô hàng cho khách hàng Trung Quốc để chờ cấp phép, khiến các hãng công nghệ nước này đứng trước nguy cơ thiếu hụt linh kiện nghiêm trọng hơn.
TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok triển khai công cụ phát hiện deepfake trên toàn cầu, giúp các nhân vật công chúng nhận diện và báo cáo nội dung AI giả mạo hình ảnh của mình.
Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple được cho là đang thử nghiệm tính năng mở khóa khuôn mặt mới trên iPhone Duo, nhưng công nghệ này có mức độ bảo mật thấp hơn Face ID truyền thống.
HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR giới thiệu bộ đôi máy tính bảng Pad X7b và Pad X9b Max tại Việt Nam, hướng đến nhu cầu học tập, giải trí và làm việc di động. Sản phẩm nổi bật với màn hình bảo vệ mắt, pin dung lượng lớn và các tính năng AI.
VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) và Tập đoàn Qualcomm vừa giới thiệu phiên bản thử nghiệm thiết bị cung cấp dịch vụ Internet tại nhà khách hàng thế hệ mới tích hợp AI và Wi-Fi 8 (VNPT AI Gateway Wi-Fi 8).
Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta được cho là sẽ bán Muse Charm, thiết bị AI bỏ túi tích hợp 5G, với giá 300 USD và tặng người mua tới 12 tháng dùng dữ liệu của Verizon, nhằm thúc đẩy doanh số trong mùa mua sắm cuối năm và đẩy mạnh nền tảng AI riêng.
Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel được TM Forum công nhận năng lực mạng tự trị cấp độ 4 ở hai nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng và năng lượng. Công nghệ do doanh nghiệp tự nghiên cứu giúp phát hiện, xử lý điểm sóng yếu trong vài giờ, tiết kiệm chi phí vận hành và góp phần giảm phát thải trên hạ tầng viễn thông.
Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 Pro và Galaxy S27 Ultra được đồn đoán sẽ thay đổi mạnh thiết kế với cụm camera trải ngang mặt lưng, thay thế bố cục dọc quen thuộc.
iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro được đồn đoán sẽ mang thiết kế lấy cảm hứng từ iPhone Air, với các cạnh kính bo cong rõ nét hơn và khả năng trang bị màn hình OLED cong 4 cạnh.
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.