Thứ sáu 20/11/2026 23:26
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Mặt Trăng nhân tạo - tham vọng thắp sáng Trái Đất không cần đèn

12/10/2020 00:00
Mặt Trăng nhân tạo là công nghệ "viễn tưởng" kích thích sự tò mò ghê gớm. Tuy nhiên, việc nó có thực sự cần thiết hay không là vấn đề sẽ còn gây tranh cãi.

Mặt Trăng nhân tạo của Trung Quốc có khả thi?

Mặt Trăng nhân tạo nghe có vẻ rất tiềm năng, nhưng theo các chuyên gia vệ tinh, thực tế có rất nhiều trở ngại

Ánh trăng từ thuở xa xưa đã mang màu sắc huyền bí với vô số truyền thuyết, truyện kể được thêu dệt ở mọi nền văn hóa. Khởi nguồn của các truyền thuyết này đa phần dựa trên sự thật rằng ánh sáng phản chiếu từ bề mặt Mặt Trăng xuống Trái Đất tạo nên ánh bạc kì lạ.

Dự án thành phố tương lai Neom của Saudi Arabia được giới thiệu sẽ bao gồm một Mặt Trăng nhân tạo. Hiện chưa rõ chi tiết quốc gia Trung Đông này sẽ triển khai công nghệ trên ra sao, song theo chính quyền nước này, Neom sẽ được hoàn thành vào năm 2025.

Nhưng trước đó, cái tên khiến công chúng quan tâm đến loại công nghệ này chính là Trung Quốc. Tháng 10/2018, Wu Chunfeng, chủ tịch nhà thầu xây dựng tư nhân mang tên Viện nghiên cứu Khoa học Hàng không và Hệ thống Công nghệ Vi điện tử Thành Đô (Casc) sẽ phóng Mặt Trăng nhân tạo nhằm thay thế đèn đường.

Mat Trang nhan tao - tham vong thap sang Trai Dat khong can den hinh anh 1
Mặt Trăng nhân tạo là công nghệ mà một số quốc gia đang theo đuổi. Ảnh: Yahoo

Tốn chi phí hơn cả đèn truyền thống

Mặt Trăng nhân tạo của Trung Quốc thực tế là nhóm các vệ tinh mang những tấm gương không gian rộng lớn, có thể phản chiếu ánh sáng Mặt Trời. Nhóm vệ tinh sẽ bay trong quỹ đạo xác định quanh một thành phố nào đó, cung cấp ánh sáng vào ban đêm thay thế cho các đèn điện truyền thống.

Một vệ tinh cách mặt đất khoảng 480 km sẽ đủ thắp sáng diện tích khoảng 51 km2, tương đương một thành phố. Nhiều cải tiến mới hứa hẹn công nghệ này sẽ thắp sáng hơn 10.000 km2.

Tuy nhiên, đó chỉ là theo ước lượng lý thuyết của các nhà khoa học Trung Quốc. Tiến sĩ Wu cho biết vệ tinh đầu tiên phóng vào năm 2020 và thêm 3 chiếc tương tự vào 2022. Chi tiết đặc tính kĩ thuật cũng như nguồn vốn dự án đến từ đâu vẫn còn là bí ẩn.

Mặt Trăng nhân tạo nghe có vẻ rất tiềm năng, nhưng theo các chuyên gia vệ tinh, thực tế lại nhiều trở ngại. Chuyên gia Ryan Russell thuộc Đại học Texas (Mỹ) cho rằng các vệ tinh này sẽ không thể phản chiếu bất kì ánh sáng nào xuống mặt đất.

Vấn đề lớn nhất của các vệ tinh này là chúng cần bay đủ gần mặt đất để phản chiếu ánh sáng. Song ở cao độ thấp như vậy, chúng không thể đứng yên một chỗ mãi.

Mat Trang nhan tao - tham vong thap sang Trai Dat khong can den hinh anh 2
Có cần thiết thắp sáng vào ban đêm, khi người dân đô thì ngày nay có xu hướng lo sợ ô nhiễm ánh sáng nhiều hơn là màn đêm đen? Ảnh: Syfy Wire.

Các vệ tinh địa tĩnh vốn có vị trí cố định so với Trái Đất. Tuy vậy, để có thể “tĩnh”, chúng phải ở khoảng cách ít nhất 35.000 km. Ở khoảng cách đó, việc phản xạ ánh sáng xuống Trái Đất gần như vô vọng. Với con số 480 km, vệ tinh sẽ bay quanh Trái Đất với vận tốc vài nghìn km mỗi giờ, như thế chỉ phản xạ ánh sáng chừng một phần giây cho mỗi địa điểm.

Đương nhiên, bài toán nào cũng có lời giải, người ta có thể giữ các vệ tinh ở yên một chỗ trong khoảng cách 480 km, nhưng sẽ ngốn rất nhiều nhiên liệu. Chi phí nhiên liệu này chắc chắn sẽ lớn hơn cả tiền điện duy trì đèn trong thành phố.

Đó là còn chưa kể chi phí phóng tàu tiếp nhiên liệu cho vệ tinh sẽ vượt xa mức tiêu thụ điện của thành phố bên dưới.

Mặt Trăng nhân tạo có cần thiết?

Thậm chí, còn có những thắc mắc liệu chúng ta có thực sự muốn thắp sáng toàn thành phố về đêm hay không. Một số thành phố trên thế giới như Hong Kong đang cố gắng giảm bớt ô nhiễm ánh sáng, làm cho màn đêm tối hơn.

Ánh sáng ban đêm dư thừa làm gián đoạn hoạt động của động vật sống về đêm, ngăn chặn ánh sáng tự nhiên từ các ngôi sao và ảnh hưởng đến nhịp sinh học, sức khỏe con người.

Giải pháp cho vấn đề ánh sáng đô thị đôi khi không phải bật nhiều đèn hơn, mà là tắt bớt đèn đi.

Việc thắp sáng toàn bộ thành phố từ bên trên bằng vệ tinh lại phức tạp hơn chỉ chiếu sáng một số khu vực nhất định cần chiếu sáng, như đường phố lúc có các phương tiện đang lưu thông.

Ngoài ra, các giải pháp nhằm tiết kiệm chi phí thắp sáng bằng cách “thông minh hóa” hệ thống cảm biến, nhận diện con người, các hệ thống kiểm soát chiếu sáng dùng năng lượng dự trữ từ buổi sáng… có thể sẽ tối ưu hơn nhiều so với việc duy trì một Mặt Trăng nhân tạo trên trời.

Mat Trang nhan tao - tham vong thap sang Trai Dat khong can den hinh anh 3
Đĩa vệ tinh Znamya được phóng vào năm 1994. Ảnh: Astronomy. 

Trên thực tế, nhà khoa học người Nga Vladimir Syromyatnikov đã triển khai ý tưởng Mặt Trăng nhân tạo vào năm 1994. Kết quả tạo ra các vệ tinh cấu thành từ những tấm nhôm mỏng đường kính 20 m được phóng từ trạm không gian Mir đã phản chiếu xuống Trái Đất như một ngôi sao.

Tuy vậy, dự án cũng gặp phải các vấn đề về quỹ đạo vệ tinh, dù phương án triển khai hàng nghìn đĩa phản quang như thế sẽ giúp ánh sáng phản xạ xuống Trái Đất được ổn định.

Cuối cùng, người ta đã từ bỏ tham vọng chế tạo Mặt Trăng nhân tạo vì vệ tinh phóng các đĩa phản quang đường kính 200 m bị trục trặc trong việc bung các đĩa này ra.

Ngày nay, thực tế cho thấy người dân đô thị lo lắng về ô nhiễm ánh sáng hơn là không đủ ánh sáng. Các tiến bộ khoa học kỹ thuật đã cho phép ánh đèn LED và thiết bị thông minh trở thành giải pháp khả thi cho vấn đề tiết kiệm điện. Do đó, việc chế tạo "Mặt Trăng" không phải không thể, nhưng lại trở nên không thực tế.

Tin bài khác
Đã xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất tổ quốc

Đã xóa lõm sóng cho hơn 130.000 người dân tại những vùng xa nhất tổ quốc

Sau hơn 7 tháng triển khai, chương trình phủ sóng di động tại các thôn, bản và cụm dân cư lõm sóng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới năm 2026 1.337 trạm phát sóng đã đưa mạng di động tốc độ cao tới khoảng 130.000 người dân tại 788 thôn, bản và 1.068 cụm dân cư trên 50 người, nâng tỷ lệ dân số được phủ sóng di động Viettel trên toàn quốc lên 99,7%.
TSMC và Samsung đồng loạt “đóng băng” lô hàng chip cho Trung Quốc sau đòn kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ

TSMC và Samsung đồng loạt “đóng băng” lô hàng chip cho Trung Quốc sau đòn kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ

Chỉ vài ngày sau khi Mỹ siết quy định xuất khẩu, hai “ông lớn” sản xuất chip TSMC và Samsung đã tạm dừng giao một số lô hàng cho khách hàng Trung Quốc để chờ cấp phép, khiến các hãng công nghệ nước này đứng trước nguy cơ thiếu hụt linh kiện nghiêm trọng hơn.
TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok ra mắt công cụ phát hiện deepfake, ngăn chặn giả mạo bằng AI

TikTok triển khai công cụ phát hiện deepfake trên toàn cầu, giúp các nhân vật công chúng nhận diện và báo cáo nội dung AI giả mạo hình ảnh của mình.
Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple thử nghiệm mở khóa khuôn mặt trên iPhone Duo, bảo mật kém Face ID

Apple được cho là đang thử nghiệm tính năng mở khóa khuôn mặt mới trên iPhone Duo, nhưng công nghệ này có mức độ bảo mật thấp hơn Face ID truyền thống.
HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR ra mắt Pad X7b và Pad X9b Max, giá từ 6,49 triệu đồng

HONOR giới thiệu bộ đôi máy tính bảng Pad X7b và Pad X9b Max tại Việt Nam, hướng đến nhu cầu học tập, giải trí và làm việc di động. Sản phẩm nổi bật với màn hình bảo vệ mắt, pin dung lượng lớn và các tính năng AI.
VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

VNPT ra mắt AI Gateway Wi-Fi 8, tốc độ kết nối 22Gbps

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) và Tập đoàn Qualcomm vừa giới thiệu phiên bản thử nghiệm thiết bị cung cấp dịch vụ Internet tại nhà khách hàng thế hệ mới tích hợp AI và Wi-Fi 8 (VNPT AI Gateway Wi-Fi 8).
Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta định giá thiết bị AI bỏ túi Muse Charm 300 USD, tặng kèm tới 12 tháng dùng 5G của Verizon

Meta được cho là sẽ bán Muse Charm, thiết bị AI bỏ túi tích hợp 5G, với giá 300 USD và tặng người mua tới 12 tháng dùng dữ liệu của Verizon, nhằm thúc đẩy doanh số trong mùa mua sắm cuối năm và đẩy mạnh nền tảng AI riêng.
Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cấp độ 4, tự tối ưu vùng phủ và tiết kiệm năng lượng

Viettel được TM Forum công nhận năng lực mạng tự trị cấp độ 4 ở hai nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng và năng lượng. Công nghệ do doanh nghiệp tự nghiên cứu giúp phát hiện, xử lý điểm sóng yếu trong vài giờ, tiết kiệm chi phí vận hành và góp phần giảm phát thải trên hạ tầng viễn thông.
Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 lộ thiết kế mới, cụm camera thay đổi lớn sau nhiều năm

Samsung Galaxy S27 Pro và Galaxy S27 Ultra được đồn đoán sẽ thay đổi mạnh thiết kế với cụm camera trải ngang mặt lưng, thay thế bố cục dọc quen thuộc.
iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro có thể thay đổi diện mạo với thiết kế giống iPhone Air

iPhone 20 Pro được đồn đoán sẽ mang thiết kế lấy cảm hứng từ iPhone Air, với các cạnh kính bo cong rõ nét hơn và khả năng trang bị màn hình OLED cong 4 cạnh.
Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam phải chuyển từ thu hút vốn sang làm chủ công nghệ

Thu hút FDI đang giúp công nghiệp bán dẫn Việt Nam mở rộng vị trí trong chuỗi cung ứng, nhưng để tiến vào các công đoạn có giá trị cao, Việt Nam phải hình thành năng lực R&D, sản xuất thử nghiệm và làm chủ các công nghệ phù hợp.
Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

Có nên mua iPhone 18 Pro Max nếu ưu tiên pin khi đi xa?

iPhone 18 Pro Max phù hợp để cân nhắc khi thời lượng pin và màn hình rộng cùng phục vụ lịch trình đi xa. Số giờ xem video công bố không đại diện cho mọi ngày sử dụng. Người ưu tiên thiết bị nhẹ nên tính cả cách mang máy và phụ kiện trước khi chọn.
Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba ra mắt AI Qwen4-Max, tăng hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành

Alibaba công bố mô hình AI Qwen4-Max với khả năng xử lý các tác vụ chuyên môn phức tạp, cải thiện hiệu suất, giảm chi phí và tăng cường các biện pháp bảo mật.
iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

iPhone 20 Pro lộ thiết kế kính cong bốn cạnh, màn hình lớn hơn

Video rò rỉ mới hé lộ iPhone 20 Pro có thể sở hữu thiết kế kính cong bốn cạnh, viền màn hình siêu mỏng và kích thước hiển thị lớn hơn thế hệ tiền nhiệm.