Thứ sáu 22/05/2026 08:08
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

12/10/2020 00:00
Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

Từ thủa xa xưa, đến truyền thuyết cũng không đủ sức vượt thời gian để nói với hôm nay buổi đầu dựng nghiệp, chỉ biết nghề dệt chiếu bắt đầu từ Tiên Kiều, xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, rồi lan dần ra cả tổng, cả khu, đến nay trở thành vùng trọng điểm cói và chiếu của Hải Dương.

Làng Tiên Kiều chọn giống cói tròn, óng dài, sợi dẻo, dai, gọi là cói cơm trồng từng ruộng thay cho cói ba cạnh mọc hoang tuy thân to nhưng ngắn và dòn. Cói cấy dịp cuối năm. Đất cấy cói phải làm kỹ như đất gieo mạ. Chọn những chân ruông triều bãi, cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, san cho phẳng, rồi tách mầm cói ra trồng. Cấy xong giữ nước xấp xảnh cho ruộng liền bùn, để hạn chế cỏ dại và tạo điều kiện cho cói phát triển nhanh. Một tháng sau cói mọc cao, từ đó cho nước thuỷ triều ra vào bình thường, hàng tháng làm cỏ bón phân. cói sẽ mọc đều và tốt. Mỗi lần cấy cói có khả năng thu hoạch liên tục 10 - 12 năm, chân ruộng tốt có thể để lâu hơn mới phải cấy lại. Một năm thu hoạch cói hai lần, cói chiêm thu vào tháng 5-6, sau vụ gặt, trước mùa mưa bão; cói mùa thu vào tháng 10 - 11, thời kỳ khô hanh, chất lượng tốt hơn cói chiếm. Theo kinh nghiệm dân gian thì ruộng có từ màu xanh chuyển sang màu vàng, loáng thoáng khô lá mác là cói chiếm đã chín, bắt đầu thu hoạch, cói mùa khi thân cây vàng óng, một phần ba số cây trổ hoa thì thu hoạch là vừa. Khi thu hoạch dùng liềm cắt sát gốc, cắt đến đâu gọn sạch đến đấy để lứa sau cói mọc đều. Trước khi chẻ phơi, cắt ngọn cói thành từng cỡ bằng nhau, dùng dao con chẻ từ gốc thành 2-3 hoặc sợi đều nhau tuỳ theo cói to hay nhỏ và mục đích sử dụng. Chẻ cói bằng dao, mỗi lần được 3-4 cây, chẻ thành thạo được 6-7 cây. Gần đây cải tiến cách chẻ bằng bàn chẻ. Bàn chẻ rất đơn giản làm bằng tấm gỗ con (30x20cm) đóng hai đinh sắt, căng một sợi dây nhỏ hoặc hai trục lăn với một lưỡi dao mỏng ở giữa, khi chẻ lao gốc vào dây thép rút mạnh, cói được chẻ đều và nhanh. Loại cói già xấu không chẻ để dệt loại chiếu dót. Cói chẻ phơi qua 7 nắng mới khô kiệt, 1kg cói phơi khô chỉ còn 250gam. Cói khô thu lại bó gọn thành từng bó 20-25kg để ở nơi khô ráo làm nguyên liệu dự trữ quanh năm. Nghề truyền thống dệt chiếu cói ở Tiên Kiều (Ảnh: minh họa) Thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chiếu ni-lông, chiếu cỏ, chiếu tre, chiếu gỗ của Trung Quốc nhập lậu, tràn ngập thị trường, bán với giá thấp, khiến chiếu cói Tiên Kiều đứng trước sự cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, sản phẩm chiếu cói không những tiêu thụ khó mà còn bị mất giá. Nhiều hộ dệt chiếu thủ công trong làng buộc phải tạm gác go, tìm công việc khác. Diện tích trồng cói thu hẹp chỉ còn chừng 30 ha. Trong bối cảnh ấy, khoảng 200 hộ tâm huyết với nghề chiếu cói vẫn bền bỉ mắc go, dệt chiếu và không quên nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với sản phẩm nhập từ Trung Quốc. Chiếu cói Tiên Kiều đã khẳng định được ưu thế về chất lượng, độ bền và chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. Liên tục trong các năm từ 2006 đến nay, sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Tình trạng ế chiếu cói đã chấm dứt. Nắm cơ hội này, nông dân trong xã và 5 xã khác thuộc khu Hà Đông (Thanh Hà) mạnh dạn chọn cây cói làm cây chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thay vì độc canh cây vải thiều. Diện tích trồng cói tại đây hiện đạt hơn 150 ha; riêng xã Thanh Hồng có 65 ha, tăng gấp đôi so với diện tích cói năm 2003. Các hộ tạm gác go đi làm công việc khác đã trở lại với nghề truyền thống. Sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa. (Ảnh: minh họa) Tuy nhiên, làng nghề chiếu cói này tiếp tục đối mặt với những thách thức mới. Thời kỳ bao cấp, phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở khu Hà Đông được dành để trồng cói. Nhờ trồng tập trung, đất màu mỡ, cây cói cho năng suất bình quân 6 tạ/ sào/ năm và ít bị nhiễm bệnh. Nay, do đất tốt chuyển sang trồng vải, đất xấu dành cho trồng cói và trồng đan xen với các vườn chuyển đổi nên cây cói bị nhiễm rầy, bị chuột phá, năng suất chỉ còn bình quân 4 tạ/ sào/ năm. Điều này khiến cho nguyên liệu không đủ cung ứng cho nhu cầu phát triển nghề. Mặc dù sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó nhưng thu nhập của người làm nghề vẫn đạt thấp. Tháo gỡ khó khăn này, cách tốt nhất là hợp tác, liên kết làm ăn để cùng duy trì, phát triển nghề. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến thành lập HTX Chiếu cói Tiên Kiều vào tháng 9-2009. Cùng với lo thủ tục hành chính thành lập HTX, 8 xã viên đầu tiên đã cùng nhau góp gần 2 tỷ đồng vốn kinh doanh. Có vốn, HTX dành ra 200 triệu đồng mua 3 giàn máy dệt chiếu cói. Giá nguyên liệu của chiếu dệt máy tương đương giá nguyên liệu dùng cho dệt chiếu bằng phương pháp thủ công. Song cứ 45 phút mỗi máy dệt được 2 lá chiếu, tương đương năng suất của 1 lao động thủ công làm việc trong 8 giờ. Vì vậy, giá thành sản phẩm của chiếu dệt bằng máy hạ hơn rất nhiều so với dệt bằng phương pháp thủ công. Tiên Kiều hiện có hơn 500 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói thủ công, sản lượng chiếu đạt hơn 400 nghìn lá/năm. Trong đó chỉ có khoảng 5.000 lá bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng tại chợ Bầu nằm trên địa bàn xã; số còn lại được các tư thương mua gom, mang đi tiêu thụ trong tỉnh và các địa phương... Hơn 10 năm nay, chiếu cói Tiên Kiều, được công nhận là làng nghề và sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa.

(theo thegioidisan.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Thời tiết hôm nay 22/5: Bắc Bộ trưa chiều trời nắng nóng

Thời tiết hôm nay 22/5: Bắc Bộ trưa chiều trời nắng nóng

Thời tiết hôm nay 22/5, Bắc Bộ nắng nóng diện rộng đến thứ Tư tuần sau; Trung Bộ nắng nóng diện rộng, có nơi nắng nóng gay gắt; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối mưa dông, trưa trời nắng.
Công an TP.Hồ Chí Minh cảnh bảo lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi

Công an TP.Hồ Chí Minh cảnh bảo lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đang trở thành môi trường quan trọng phục vụ học tập, làm việc, giao dịch và kết nối xã hội. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó, các loại tội phạm công nghệ cao cũng gia tăng hoạt động với phương thức ngày càng tinh vi, trong đó nổi lên là tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên môi trường mạng.
Đề xuất camera AI tự động phát hiện vi phạm, nhận diện biển số đạt trên 93%

Đề xuất camera AI tự động phát hiện vi phạm, nhận diện biển số đạt trên 93%

Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật về hệ thống giám sát giao thông, trong đó đề xuất tích hợp toàn diện cho camera AI giao thông với khả năng tự động phân tích hành vi vi phạm, nhận diện biển số, màu sắc và loại phương tiện, hướng tới xây dựng hệ thống giao thông thông minh, hiện đại.
Sự sống được tiếp nối từ chính những giọt máu nghĩa tình

Sự sống được tiếp nối từ chính những giọt máu nghĩa tình

Bệnh nhân nguy kịch do thiếu nhiều máu nặng hay thiếu số lượng lớn tiểu cầu, nếu không được truyền máu, hoặc tiểu cầu kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Thông tin được phát đi, các thành viên của Câu lạc bộ (CLB) Hiến Tiểu Cầu Đắk Lắk đều nhanh chóng có mặt tại các bệnh viện để hiến máu cứu người.
Việt Nam chuẩn bị lập phòng thí nghiệm công nghệ đường sắt tốc độ cao

Việt Nam chuẩn bị lập phòng thí nghiệm công nghệ đường sắt tốc độ cao

Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm về đường sắt nhằm phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao, trong bối cảnh hàng loạt dự án quy mô lớn chuẩn bị triển khai với tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ USD.
Hà Nội sắp tăng mạnh mức phạt hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường?

Hà Nội sắp tăng mạnh mức phạt hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường?

Hà Nội đang đề xuất tăng gấp đôi mức xử phạt đối với nhiều hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường như họp chợ, bán hàng, kinh doanh ăn uống hay sửa chữa phương tiện trái phép nhằm siết chặt trật tự đô thị và giảm áp lực ùn tắc giao thông.
Những khoản thu nhập nào sẽ tăng từ 1/7 khi lương cơ sở điều chỉnh?

Những khoản thu nhập nào sẽ tăng từ 1/7 khi lương cơ sở điều chỉnh?

Từ ngày 1/7, lương cơ sở sẽ tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, kéo theo nhiều khoản lương, phụ cấp và trợ cấp trong khu vực công được điều chỉnh tăng.
Điện lực Khánh Hòa điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm mua điện

Điện lực Khánh Hòa điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm mua điện

Điện lực Khánh Hòa vừa công bố thay đổi các khung giờ tính giá điện (cao điểm, bình thường, thấp điểm) theo Quyết định số 963 của Bộ Công Thương. Các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần lưu ý lịch điều chỉnh này để chủ động phương án sản xuất hiệu quả.
Sách “Marketing Now and Future” mở góc nhìn châu Á cho tương lai ngành tiếp thị

Sách “Marketing Now and Future” mở góc nhìn châu Á cho tương lai ngành tiếp thị

Lần đầu tiên, một học giả Việt Nam tham gia đồng xuất bản sách marketing quốc tế cùng Tác giả Hermawan Kartajaya – cộng sự lâu năm của Philip Kotler và là đồng tác giả của 10 đầu sách marketing nổi tiếng toàn cầu. Cuốn sách Marketing Now and Future không chỉ cập nhật những xu hướng tiếp thị mới nhất mà còn mang tham vọng định hình tư duy marketing tương lai từ góc nhìn châu Á – khu vực đang trở thành trung tâm tăng trưởng năng động của thế giới.
Phát động Giải thưởng Việt Nam Hạnh phúc năm 2026

Phát động Giải thưởng Việt Nam Hạnh phúc năm 2026

Giải thưởng Việt Nam Hạnh phúc 2026 chính thức phát động, tiếp tục lan tỏa giá trị nhân văn, tôn vinh thành tựu quyền con người và truyền cảm hứng sáng tạo rộng khắp trong xã hội.
Nâng cao hiệu lực xử phạt vi phạm hải quan, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới

Nâng cao hiệu lực xử phạt vi phạm hải quan, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới

Cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Nghị định được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm tính minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Sắp diễn ra Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải quy mô lớn nhất Việt Nam

Sắp diễn ra Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải quy mô lớn nhất Việt Nam

Trong bối cảnh các rủi ro tranh chấp thương mại và đầu tư ngày càng phức tạp, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam và Hội Luật gia Việt Nam sẽ lần đầu tiên đồng tổ chức Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026 từ ngày 25-29/5/2026. Diễn đàn quy mô lớn này kỳ vọng mang đến những giải pháp giải quyết tranh chấp hiệu quả, bảo vệ dòng tiền và quyền lợi cốt lõi cho cộng đồng doanh nghiệp.
Bàn về tính pháp lý trong sử dụng năng lượng

Bàn về tính pháp lý trong sử dụng năng lượng

Giữa cao điểm nắng nóng tháng 5/2026, TP.HCM ghi nhận mức tiêu thụ điện kỷ lục với công suất đỉnh gần 9.500 MW. Áp lực cung ứng điện ngày càng lớn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa và nhu cầu phát triển kinh tế số tăng nhanh.
Phú Thọ chốt thời hạn xử lý tồn tại sau sáp nhập Trường Trung cấp Sông Hồng

Phú Thọ chốt thời hạn xử lý tồn tại sau sáp nhập Trường Trung cấp Sông Hồng

UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh xử lý những tồn tại trong quá trình sáp nhập Trường Trung cấp Kỹ thuật – Nghiệp vụ Sông Hồng vào Trường Cao đẳng Nghề Phú Thọ.
Thời tiết hôm nay 21/5: Bắc Bộ còn mưa dông đến tối nay

Thời tiết hôm nay 21/5: Bắc Bộ còn mưa dông đến tối nay

Thời tiết hôm nay 21/5, Bắc Bộ trưa chiều trời oi nóng, cuối tuần trời nắng nóng; Trung Bộ trời có nắng; Nam Bộ trưa trời nắng nóng, chiều có mưa dông rải rác.