Thứ sáu 10/07/2026 04:22
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

12/10/2020 00:00
Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

Từ thủa xa xưa, đến truyền thuyết cũng không đủ sức vượt thời gian để nói với hôm nay buổi đầu dựng nghiệp, chỉ biết nghề dệt chiếu bắt đầu từ Tiên Kiều, xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, rồi lan dần ra cả tổng, cả khu, đến nay trở thành vùng trọng điểm cói và chiếu của Hải Dương.

Làng Tiên Kiều chọn giống cói tròn, óng dài, sợi dẻo, dai, gọi là cói cơm trồng từng ruộng thay cho cói ba cạnh mọc hoang tuy thân to nhưng ngắn và dòn. Cói cấy dịp cuối năm. Đất cấy cói phải làm kỹ như đất gieo mạ. Chọn những chân ruông triều bãi, cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, san cho phẳng, rồi tách mầm cói ra trồng. Cấy xong giữ nước xấp xảnh cho ruộng liền bùn, để hạn chế cỏ dại và tạo điều kiện cho cói phát triển nhanh. Một tháng sau cói mọc cao, từ đó cho nước thuỷ triều ra vào bình thường, hàng tháng làm cỏ bón phân. cói sẽ mọc đều và tốt. Mỗi lần cấy cói có khả năng thu hoạch liên tục 10 - 12 năm, chân ruộng tốt có thể để lâu hơn mới phải cấy lại. Một năm thu hoạch cói hai lần, cói chiêm thu vào tháng 5-6, sau vụ gặt, trước mùa mưa bão; cói mùa thu vào tháng 10 - 11, thời kỳ khô hanh, chất lượng tốt hơn cói chiếm. Theo kinh nghiệm dân gian thì ruộng có từ màu xanh chuyển sang màu vàng, loáng thoáng khô lá mác là cói chiếm đã chín, bắt đầu thu hoạch, cói mùa khi thân cây vàng óng, một phần ba số cây trổ hoa thì thu hoạch là vừa. Khi thu hoạch dùng liềm cắt sát gốc, cắt đến đâu gọn sạch đến đấy để lứa sau cói mọc đều. Trước khi chẻ phơi, cắt ngọn cói thành từng cỡ bằng nhau, dùng dao con chẻ từ gốc thành 2-3 hoặc sợi đều nhau tuỳ theo cói to hay nhỏ và mục đích sử dụng. Chẻ cói bằng dao, mỗi lần được 3-4 cây, chẻ thành thạo được 6-7 cây. Gần đây cải tiến cách chẻ bằng bàn chẻ. Bàn chẻ rất đơn giản làm bằng tấm gỗ con (30x20cm) đóng hai đinh sắt, căng một sợi dây nhỏ hoặc hai trục lăn với một lưỡi dao mỏng ở giữa, khi chẻ lao gốc vào dây thép rút mạnh, cói được chẻ đều và nhanh. Loại cói già xấu không chẻ để dệt loại chiếu dót. Cói chẻ phơi qua 7 nắng mới khô kiệt, 1kg cói phơi khô chỉ còn 250gam. Cói khô thu lại bó gọn thành từng bó 20-25kg để ở nơi khô ráo làm nguyên liệu dự trữ quanh năm. Nghề truyền thống dệt chiếu cói ở Tiên Kiều (Ảnh: minh họa) Thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chiếu ni-lông, chiếu cỏ, chiếu tre, chiếu gỗ của Trung Quốc nhập lậu, tràn ngập thị trường, bán với giá thấp, khiến chiếu cói Tiên Kiều đứng trước sự cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, sản phẩm chiếu cói không những tiêu thụ khó mà còn bị mất giá. Nhiều hộ dệt chiếu thủ công trong làng buộc phải tạm gác go, tìm công việc khác. Diện tích trồng cói thu hẹp chỉ còn chừng 30 ha. Trong bối cảnh ấy, khoảng 200 hộ tâm huyết với nghề chiếu cói vẫn bền bỉ mắc go, dệt chiếu và không quên nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với sản phẩm nhập từ Trung Quốc. Chiếu cói Tiên Kiều đã khẳng định được ưu thế về chất lượng, độ bền và chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. Liên tục trong các năm từ 2006 đến nay, sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Tình trạng ế chiếu cói đã chấm dứt. Nắm cơ hội này, nông dân trong xã và 5 xã khác thuộc khu Hà Đông (Thanh Hà) mạnh dạn chọn cây cói làm cây chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thay vì độc canh cây vải thiều. Diện tích trồng cói tại đây hiện đạt hơn 150 ha; riêng xã Thanh Hồng có 65 ha, tăng gấp đôi so với diện tích cói năm 2003. Các hộ tạm gác go đi làm công việc khác đã trở lại với nghề truyền thống. Sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa. (Ảnh: minh họa) Tuy nhiên, làng nghề chiếu cói này tiếp tục đối mặt với những thách thức mới. Thời kỳ bao cấp, phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở khu Hà Đông được dành để trồng cói. Nhờ trồng tập trung, đất màu mỡ, cây cói cho năng suất bình quân 6 tạ/ sào/ năm và ít bị nhiễm bệnh. Nay, do đất tốt chuyển sang trồng vải, đất xấu dành cho trồng cói và trồng đan xen với các vườn chuyển đổi nên cây cói bị nhiễm rầy, bị chuột phá, năng suất chỉ còn bình quân 4 tạ/ sào/ năm. Điều này khiến cho nguyên liệu không đủ cung ứng cho nhu cầu phát triển nghề. Mặc dù sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó nhưng thu nhập của người làm nghề vẫn đạt thấp. Tháo gỡ khó khăn này, cách tốt nhất là hợp tác, liên kết làm ăn để cùng duy trì, phát triển nghề. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến thành lập HTX Chiếu cói Tiên Kiều vào tháng 9-2009. Cùng với lo thủ tục hành chính thành lập HTX, 8 xã viên đầu tiên đã cùng nhau góp gần 2 tỷ đồng vốn kinh doanh. Có vốn, HTX dành ra 200 triệu đồng mua 3 giàn máy dệt chiếu cói. Giá nguyên liệu của chiếu dệt máy tương đương giá nguyên liệu dùng cho dệt chiếu bằng phương pháp thủ công. Song cứ 45 phút mỗi máy dệt được 2 lá chiếu, tương đương năng suất của 1 lao động thủ công làm việc trong 8 giờ. Vì vậy, giá thành sản phẩm của chiếu dệt bằng máy hạ hơn rất nhiều so với dệt bằng phương pháp thủ công. Tiên Kiều hiện có hơn 500 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói thủ công, sản lượng chiếu đạt hơn 400 nghìn lá/năm. Trong đó chỉ có khoảng 5.000 lá bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng tại chợ Bầu nằm trên địa bàn xã; số còn lại được các tư thương mua gom, mang đi tiêu thụ trong tỉnh và các địa phương... Hơn 10 năm nay, chiếu cói Tiên Kiều, được công nhận là làng nghề và sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa.

(theo thegioidisan.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình: Kiên quyết chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ

Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình: Kiên quyết chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ

Phát biểu tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của ngành Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, yêu cầu toàn ngành nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong thực thi công vụ, đồng thời nhấn mạnh tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc.
Phú Thọ: Cứu hộ thành công tàu mắc trụ cầu Việt Trì trên sông Lô

Phú Thọ: Cứu hộ thành công tàu mắc trụ cầu Việt Trì trên sông Lô

Lực lượng Cảnh sát đường thủy Công an tỉnh Phú Thọ đã kịp thời cứu hộ một tàu thủy bị mắc vào trụ cầu Việt Trì trên sông Lô, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.
Đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng

Đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng

Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) phối hợp với Tạp chí Một Thế Giới tổ chức Hội thảo "An ninh năng lượng đến 2030: Khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng". Sự kiện quy tụ lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp cùng đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí nhằm trao đổi các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và chuyển đổi số.
Vĩnh Long quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo bứt phá trong 6 tháng cuối năm 2026

Vĩnh Long quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo bứt phá trong 6 tháng cuối năm 2026

Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ 5 xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong 6 tháng cuối năm 2026, đồng thời gắn chặt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị với vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tạo nền tảng để hoàn thành các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030.
Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức nhận bệnh nhân từ 9/7

Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức nhận bệnh nhân từ 9/7

Sáng nay 9/7/, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình chính thức mở cửa đón bệnh nhân. Việc đưa tổ hợp y tế có mức đầu tư hơn 5 tỷ đồng/giường bệnh vào vận hành được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng quá tải chuyên sâu tại cơ sở Hà Nội, đồng thời giúp người dân khu vực lân cận tiếp cận dịch vụ ngoại khoa chất lượng cao ngay tại địa phương.
Thời tiết hôm nay 9/7: Bắc Bộ thời tiết chủ đạo là dịu mát

Thời tiết hôm nay 9/7: Bắc Bộ thời tiết chủ đạo là dịu mát

Thời tiết hôm nay 9/7, khu vực trung du và vùng núi phía Tây Bắc Bộ có mưa lớn đến ngày mai; Trung Bộ nắng nóng diện rộng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ sáng đến trưa nắng đan xen, chiều có mưa dông.
UEH công bố ngưỡng đầu vào phương thức xét tuyển tích hợp năm 2026, ra mắt công cụ tính điểm trực tuyến

UEH công bố ngưỡng đầu vào phương thức xét tuyển tích hợp năm 2026, ra mắt công cụ tính điểm trực tuyến

Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) vừa chính thức công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với phương thức xét tuyển tích hợp năm 2026, đồng thời ban hành hướng dẫn quy đổi điểm giữa các kỳ thi và đưa vào vận hành công cụ tính điểm xét tuyển trực tuyến. Đây được xem là những thông tin quan trọng giúp thí sinh chủ động đánh giá cơ hội trúng tuyển trước khi đăng ký nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chỉ đạo xử lý dứt điểm 5 vụ việc tồn đọng về đất đai, nhà ở

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chỉ đạo xử lý dứt điểm 5 vụ việc tồn đọng về đất đai, nhà ở

Tiếp công dân sáng 8/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương giải quyết dứt điểm 5 vụ việc liên quan đến bồi thường, tái định cư, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, bảo đảm đúng quy định pháp luật và quyền lợi chính đáng của người dân.
Hơn 200 khảo sát tại KIDS Zone giúp doanh nghiệp Hàn Quốc hiểu rõ nhu cầu của thị trường mẹ và bé Việt Nam

Hơn 200 khảo sát tại KIDS Zone giúp doanh nghiệp Hàn Quốc hiểu rõ nhu cầu của thị trường mẹ và bé Việt Nam

Không chỉ là sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn, KBEE Hanoi 2026 còn gây ấn tượng với KIDS Zone – không gian trải nghiệm dành cho mẹ và bé quy tụ công nghệ giáo dục hiện đại, hoạt động giải trí hấp dẫn và hàng loạt sản phẩm chất lượng từ Hàn Quốc, thu hút đông đảo gia đình đến tham quan.
Thời tiết hôm nay 8/7: Bắc Bộ tiếp tục có mưa về chiều tối, sáng đến chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 8/7: Bắc Bộ tiếp tục có mưa về chiều tối, sáng đến chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 8/7, khu vực trung du và vùng núi Bắc Bộ có mưa to, cảnh báo sạt lở đất; Trung Bộ trời nắng, có nơi nắng nóng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa dông về chiều tối, sáng trời nắng ráo.
Người Huế cúng lễ Âm hồn: Cơ hội phát huy văn hóa bản địa?

Người Huế cúng lễ Âm hồn: Cơ hội phát huy văn hóa bản địa?

Trong ngày hôm nay 23/5 âm lịch, nhiều du khách đã ngạc nhiên thấy các gia đình người Huế bày lễ cúng trước cửa nhà, dù không phải là ngày lễ. Họ không biết rằng, những người Huế đang thực hiện một tập tục riêng của vùng đất này, vốn tưởng niệm ngày Thất thủ kinh đô năm 1858, với tên gọi lễ cúng Âm hồn.
Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam - Khánh Hòa mở rộng cánh cửa đón dòng khách Hồi giáo

Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam - Khánh Hòa mở rộng cánh cửa đón dòng khách Hồi giáo

Hội nghị Du lịch Halal Việt Nam quy tụ 350 đại biểu, cơ hội để Khánh Hòa quảng bá tiềm năng, thế mạnh và đầu tư, thương mại, du lịch đến cộng đồng doanh nghiệp và đối tác Halal quốc tế; đồng thời tăng cường khung chứng nhận Halal, thúc đẩy du lịch bền vững tại địa phương.
Lâm Đồng quyết liệt tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ đường ven biển ĐT.719B

Lâm Đồng quyết liệt tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ đường ven biển ĐT.719B

Ngày 6/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng ông Nguyễn Minh đã làm việc với các sở, ngành, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2, chính quyền địa phương và Công ty TNHH Thương mại Tân Quang Cường để rà soát tiến độ, tháo gỡ những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng của dự án.
Bộ Công an nới lỏng quy định đổi giấy phép lái xe quá hạn: Người dân và doanh nghiệp đều hưởng lợi

Bộ Công an nới lỏng quy định đổi giấy phép lái xe quá hạn: Người dân và doanh nghiệp đều hưởng lợi

Kể từ ngày 01/07/2026, theo Thông tư 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an ban hành vừa ban hành (thay thế cho các quy định cũ trước đây) thì người có giấy phép lái xe (GPLX) quá hạn dưới 30 ngày được miễn sát hạch lý thuyết khi cấp đổi.
Cụ bà 88 tuổi lần đầu tiên được hít thở bình thường sau 18 năm mang khối u giáp khổng lồ

Cụ bà 88 tuổi lần đầu tiên được hít thở bình thường sau 18 năm mang khối u giáp khổng lồ

Mang khối u tuyến giáp khổng lồ suốt gần hai thập kỷ, cụ Nguyễn Thị Cạnh (88 tuổi, Quảng Ninh) từng bị nhiều bệnh viện từ chối phẫu thuật do rủi ro quá lớn. May mắn là sau một cuộc gặp tình cờ tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hạ Long, nữ bệnh nhân cao tuổi đã được loại bỏ khối u khổng lồ, tái thông đường thở thành công.