Thứ sáu 16/01/2026 10:24
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Nghiên cứu - Dữ liệu

Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

12/10/2020 00:00
Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

Từ thủa xa xưa, đến truyền thuyết cũng không đủ sức vượt thời gian để nói với hôm nay buổi đầu dựng nghiệp, chỉ biết nghề dệt chiếu bắt đầu từ Tiên Kiều, xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, rồi lan dần ra cả tổng, cả khu, đến nay trở thành vùng trọng điểm cói và chiếu của Hải Dương.

Làng Tiên Kiều chọn giống cói tròn, óng dài, sợi dẻo, dai, gọi là cói cơm trồng từng ruộng thay cho cói ba cạnh mọc hoang tuy thân to nhưng ngắn và dòn. Cói cấy dịp cuối năm. Đất cấy cói phải làm kỹ như đất gieo mạ. Chọn những chân ruông triều bãi, cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, san cho phẳng, rồi tách mầm cói ra trồng. Cấy xong giữ nước xấp xảnh cho ruộng liền bùn, để hạn chế cỏ dại và tạo điều kiện cho cói phát triển nhanh. Một tháng sau cói mọc cao, từ đó cho nước thuỷ triều ra vào bình thường, hàng tháng làm cỏ bón phân. cói sẽ mọc đều và tốt. Mỗi lần cấy cói có khả năng thu hoạch liên tục 10 - 12 năm, chân ruộng tốt có thể để lâu hơn mới phải cấy lại. Một năm thu hoạch cói hai lần, cói chiêm thu vào tháng 5-6, sau vụ gặt, trước mùa mưa bão; cói mùa thu vào tháng 10 - 11, thời kỳ khô hanh, chất lượng tốt hơn cói chiếm. Theo kinh nghiệm dân gian thì ruộng có từ màu xanh chuyển sang màu vàng, loáng thoáng khô lá mác là cói chiếm đã chín, bắt đầu thu hoạch, cói mùa khi thân cây vàng óng, một phần ba số cây trổ hoa thì thu hoạch là vừa. Khi thu hoạch dùng liềm cắt sát gốc, cắt đến đâu gọn sạch đến đấy để lứa sau cói mọc đều. Trước khi chẻ phơi, cắt ngọn cói thành từng cỡ bằng nhau, dùng dao con chẻ từ gốc thành 2-3 hoặc sợi đều nhau tuỳ theo cói to hay nhỏ và mục đích sử dụng. Chẻ cói bằng dao, mỗi lần được 3-4 cây, chẻ thành thạo được 6-7 cây. Gần đây cải tiến cách chẻ bằng bàn chẻ. Bàn chẻ rất đơn giản làm bằng tấm gỗ con (30x20cm) đóng hai đinh sắt, căng một sợi dây nhỏ hoặc hai trục lăn với một lưỡi dao mỏng ở giữa, khi chẻ lao gốc vào dây thép rút mạnh, cói được chẻ đều và nhanh. Loại cói già xấu không chẻ để dệt loại chiếu dót. Cói chẻ phơi qua 7 nắng mới khô kiệt, 1kg cói phơi khô chỉ còn 250gam. Cói khô thu lại bó gọn thành từng bó 20-25kg để ở nơi khô ráo làm nguyên liệu dự trữ quanh năm. Nghề truyền thống dệt chiếu cói ở Tiên Kiều (Ảnh: minh họa) Thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chiếu ni-lông, chiếu cỏ, chiếu tre, chiếu gỗ của Trung Quốc nhập lậu, tràn ngập thị trường, bán với giá thấp, khiến chiếu cói Tiên Kiều đứng trước sự cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, sản phẩm chiếu cói không những tiêu thụ khó mà còn bị mất giá. Nhiều hộ dệt chiếu thủ công trong làng buộc phải tạm gác go, tìm công việc khác. Diện tích trồng cói thu hẹp chỉ còn chừng 30 ha. Trong bối cảnh ấy, khoảng 200 hộ tâm huyết với nghề chiếu cói vẫn bền bỉ mắc go, dệt chiếu và không quên nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với sản phẩm nhập từ Trung Quốc. Chiếu cói Tiên Kiều đã khẳng định được ưu thế về chất lượng, độ bền và chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. Liên tục trong các năm từ 2006 đến nay, sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Tình trạng ế chiếu cói đã chấm dứt. Nắm cơ hội này, nông dân trong xã và 5 xã khác thuộc khu Hà Đông (Thanh Hà) mạnh dạn chọn cây cói làm cây chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thay vì độc canh cây vải thiều. Diện tích trồng cói tại đây hiện đạt hơn 150 ha; riêng xã Thanh Hồng có 65 ha, tăng gấp đôi so với diện tích cói năm 2003. Các hộ tạm gác go đi làm công việc khác đã trở lại với nghề truyền thống. Sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa. (Ảnh: minh họa) Tuy nhiên, làng nghề chiếu cói này tiếp tục đối mặt với những thách thức mới. Thời kỳ bao cấp, phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở khu Hà Đông được dành để trồng cói. Nhờ trồng tập trung, đất màu mỡ, cây cói cho năng suất bình quân 6 tạ/ sào/ năm và ít bị nhiễm bệnh. Nay, do đất tốt chuyển sang trồng vải, đất xấu dành cho trồng cói và trồng đan xen với các vườn chuyển đổi nên cây cói bị nhiễm rầy, bị chuột phá, năng suất chỉ còn bình quân 4 tạ/ sào/ năm. Điều này khiến cho nguyên liệu không đủ cung ứng cho nhu cầu phát triển nghề. Mặc dù sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó nhưng thu nhập của người làm nghề vẫn đạt thấp. Tháo gỡ khó khăn này, cách tốt nhất là hợp tác, liên kết làm ăn để cùng duy trì, phát triển nghề. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến thành lập HTX Chiếu cói Tiên Kiều vào tháng 9-2009. Cùng với lo thủ tục hành chính thành lập HTX, 8 xã viên đầu tiên đã cùng nhau góp gần 2 tỷ đồng vốn kinh doanh. Có vốn, HTX dành ra 200 triệu đồng mua 3 giàn máy dệt chiếu cói. Giá nguyên liệu của chiếu dệt máy tương đương giá nguyên liệu dùng cho dệt chiếu bằng phương pháp thủ công. Song cứ 45 phút mỗi máy dệt được 2 lá chiếu, tương đương năng suất của 1 lao động thủ công làm việc trong 8 giờ. Vì vậy, giá thành sản phẩm của chiếu dệt bằng máy hạ hơn rất nhiều so với dệt bằng phương pháp thủ công. Tiên Kiều hiện có hơn 500 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói thủ công, sản lượng chiếu đạt hơn 400 nghìn lá/năm. Trong đó chỉ có khoảng 5.000 lá bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng tại chợ Bầu nằm trên địa bàn xã; số còn lại được các tư thương mua gom, mang đi tiêu thụ trong tỉnh và các địa phương... Hơn 10 năm nay, chiếu cói Tiên Kiều, được công nhận là làng nghề và sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa.

(theo thegioidisan.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Thời tiết hôm nay 16/1: Bắc Bộ sáng sớm sương mù, trưa chiều hửng nắng

Thời tiết hôm nay 16/1: Bắc Bộ sáng sớm sương mù, trưa chiều hửng nắng

Thời tiết hôm nay 16/1, vùng núi Bắc Bộ có lúc có mưa, đồng bằng Bắc Bộ trời ấm đến 20/1; Trung Bộ trời nắng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trời nắng gián đoạn, có mưa trái mùa về chiều tối.
BHXH TP. Hồ Chí Minh và dấu ấn năm 2025 trong hành trình mở rộng an sinh xã hội

BHXH TP. Hồ Chí Minh và dấu ấn năm 2025 trong hành trình mở rộng an sinh xã hội

Khi TP. Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thay đổi về tổ chức bộ máy và chính sách an sinh, năm 2025 trở thành dấu mốc quan trọng ghi nhận nỗ lực của ngành bảo hiểm xã hội trong mở rộng độ bao phủ, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Thời tiết ngày mai 16/1/2026: Miền Bắc rét đậm dần, Nam Bộ chủ yếu nắng

Thời tiết ngày mai 16/1/2026: Miền Bắc rét đậm dần, Nam Bộ chủ yếu nắng

Thời tiết ngày mai 16/1/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo thời tiết trên cả nước nhìn chung diễn biến theo xu hướng ít mưa, rét gia tăng ở miền Bắc, trong khi các khu vực phía Nam chủ yếu ngày nắng, mưa chỉ xuất hiện cục bộ.
Thời tiết hôm nay 15/1: Hà Nội trưa và chiều nay giảm nhiệt

Thời tiết hôm nay 15/1: Hà Nội trưa và chiều nay giảm nhiệt

Thời tiết hôm nay 15/1, vùng núi Bắc Bộ có mưa, Bắc Trung Bộ nhiều nơi có nắng, Đà Nẵng – Lâm Đồng trời nắng; Nam Bộ nắng nhiều, sáng sớm và đêm trời lạnh.
Thời tiết ngày mai 15/1/2026: Bắc Bộ trời nắng, sáng sớm sương mù

Thời tiết ngày mai 15/1/2026: Bắc Bộ trời nắng, sáng sớm sương mù

Thời tiết ngày mai 15/1/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo Bắc Bộ sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều trời nắng, đêm và sáng trời rét,.
Tổ chức sự kiện thể thao bền vững và cơ hội mới cho Việt Nam trên bản đồ quốc tế

Tổ chức sự kiện thể thao bền vững và cơ hội mới cho Việt Nam trên bản đồ quốc tế

Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội đăng cai các sự kiện thể thao quốc tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu, năng lực tổ chức sự kiện theo hướng bền vững đang dần trở thành tiêu chí quan trọng để một điểm đến được lựa chọn và duy trì vị thế lâu dài.
Thời tiết hôm nay 14/1: Bắc Bộ trời nắng đẹp

Thời tiết hôm nay 14/1: Bắc Bộ trời nắng đẹp

Thời tiết hôm nay 14/1, vùng núi Bắc Bộ sương mù dày đặc, Trung Bộ trời nắng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trời nắng, mưa trái mùa giảm.
Có “điểm tựa” tài chính, gánh nặng trước các rủi ro sẽ được sẻ chia

Có “điểm tựa” tài chính, gánh nặng trước các rủi ro sẽ được sẻ chia

Cuộc sống luôn tồn tại vô vàn thay đổi bất ngờ. Nhiều biến cố đều có thể ập đến với bất kỳ ai, như: tai nạn, bệnh hiểm nghèo, ung thư, thương tật vĩnh viễn... Khi ấy, nguồn thu nhập chắc chắn bị tổn thất và cuộc sống đang bình yên cũng sẽ bị đảo lộn, bản thân hoặc gia đình lâm vào cảnh khó khăn. Nhưng nếu bạn đã có Bảo hiểm nhân thọ (BHNT) đồng hành thì gánh nặng về tài chính ắt sẽ được sẻ chia!...
Đồng Tháp: Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh giải ngân 100% vốn đầu tư công

Đồng Tháp: Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh giải ngân 100% vốn đầu tư công

Chiều 13/01/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Đồng Tháp tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Với việc giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn được giao, đơn vị tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong triển khai các công trình giao thông trọng điểm, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Thời tiết ngày mai 14/1/2026: Bắc Bộ có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù, trưa chiều trời nắng

Thời tiết ngày mai 14/1/2026: Bắc Bộ có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù, trưa chiều trời nắng

Thời tiết ngày mai 14/1/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều trời nắng, đêm và sáng trời rét, vùng núi có nơi rét đậm.
Sơn La ưu tiên lựa chọn sản phẩm OCOP làm quà dịp Tết Bính Ngọ

Sơn La ưu tiên lựa chọn sản phẩm OCOP làm quà dịp Tết Bính Ngọ

Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các sản phẩm OCOP của Sơn La ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ chất lượng bảo đảm, mẫu mã bắt mắt và khả năng đáp ứng đa dạng nhu cầu quà biếu, quà tặng.
Chỉ kinh nghiệm phù hợp mới được quy đổi bậc lương

Chỉ kinh nghiệm phù hợp mới được quy đổi bậc lương

Bộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư hướng dẫn xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức, làm rõ nguyên tắc trả lương theo vị trí việc làm. Theo đó, chỉ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và phù hợp với yêu cầu chuyên môn của vị trí tuyển dụng mới được tính để xếp bậc lương, nhằm nâng cao chất lượng đầu vào khu vực công.
Thời tiết hôm nay 13/1: Bắc Bộ không mưa, nắng hanh, trời lạnh

Thời tiết hôm nay 13/1: Bắc Bộ không mưa, nắng hanh, trời lạnh

Thời tiết hôm nay 13/1, Bắc Bộ ngày nắng ấm, nhiệt độ giảm nhanh về đêm; Trung Bộ nắng ráo; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì thời tiết ngày nắng, chiều tối có mưa dông.
Thời tiết ngày mai 13/1/2026: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm, sáng sớm có sương mù

Thời tiết ngày mai 13/1/2026: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm, sáng sớm có sương mù

Thời tiết ngày mai 13/1/2026, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Huế đêm ít mưa, sáng sớm có sương mù rải rác, ngày nắng, trời rét; riêng vùng núi Bắc Bộ có nơi rét đậm, rét hại.
Hành trình đáng nhớ của Faker và T1 tại Việt Nam

Hành trình đáng nhớ của Faker và T1 tại Việt Nam

Chuyến đến Hà Nội của T1 - đội tuyển LMHT vĩ đại nhất thế giới - đã khép lại, để lại những dấu ấn khó quên về một trong những ngày hội eSport lớn nhất từng tổ chức tại Việt Nam.