Thứ hai 08/06/2026 11:15
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

12/10/2020 00:00
Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

Từ thủa xa xưa, đến truyền thuyết cũng không đủ sức vượt thời gian để nói với hôm nay buổi đầu dựng nghiệp, chỉ biết nghề dệt chiếu bắt đầu từ Tiên Kiều, xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, rồi lan dần ra cả tổng, cả khu, đến nay trở thành vùng trọng điểm cói và chiếu của Hải Dương.

Làng Tiên Kiều chọn giống cói tròn, óng dài, sợi dẻo, dai, gọi là cói cơm trồng từng ruộng thay cho cói ba cạnh mọc hoang tuy thân to nhưng ngắn và dòn. Cói cấy dịp cuối năm. Đất cấy cói phải làm kỹ như đất gieo mạ. Chọn những chân ruông triều bãi, cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, san cho phẳng, rồi tách mầm cói ra trồng. Cấy xong giữ nước xấp xảnh cho ruộng liền bùn, để hạn chế cỏ dại và tạo điều kiện cho cói phát triển nhanh. Một tháng sau cói mọc cao, từ đó cho nước thuỷ triều ra vào bình thường, hàng tháng làm cỏ bón phân. cói sẽ mọc đều và tốt. Mỗi lần cấy cói có khả năng thu hoạch liên tục 10 - 12 năm, chân ruộng tốt có thể để lâu hơn mới phải cấy lại. Một năm thu hoạch cói hai lần, cói chiêm thu vào tháng 5-6, sau vụ gặt, trước mùa mưa bão; cói mùa thu vào tháng 10 - 11, thời kỳ khô hanh, chất lượng tốt hơn cói chiếm. Theo kinh nghiệm dân gian thì ruộng có từ màu xanh chuyển sang màu vàng, loáng thoáng khô lá mác là cói chiếm đã chín, bắt đầu thu hoạch, cói mùa khi thân cây vàng óng, một phần ba số cây trổ hoa thì thu hoạch là vừa. Khi thu hoạch dùng liềm cắt sát gốc, cắt đến đâu gọn sạch đến đấy để lứa sau cói mọc đều. Trước khi chẻ phơi, cắt ngọn cói thành từng cỡ bằng nhau, dùng dao con chẻ từ gốc thành 2-3 hoặc sợi đều nhau tuỳ theo cói to hay nhỏ và mục đích sử dụng. Chẻ cói bằng dao, mỗi lần được 3-4 cây, chẻ thành thạo được 6-7 cây. Gần đây cải tiến cách chẻ bằng bàn chẻ. Bàn chẻ rất đơn giản làm bằng tấm gỗ con (30x20cm) đóng hai đinh sắt, căng một sợi dây nhỏ hoặc hai trục lăn với một lưỡi dao mỏng ở giữa, khi chẻ lao gốc vào dây thép rút mạnh, cói được chẻ đều và nhanh. Loại cói già xấu không chẻ để dệt loại chiếu dót. Cói chẻ phơi qua 7 nắng mới khô kiệt, 1kg cói phơi khô chỉ còn 250gam. Cói khô thu lại bó gọn thành từng bó 20-25kg để ở nơi khô ráo làm nguyên liệu dự trữ quanh năm. Nghề truyền thống dệt chiếu cói ở Tiên Kiều (Ảnh: minh họa) Thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chiếu ni-lông, chiếu cỏ, chiếu tre, chiếu gỗ của Trung Quốc nhập lậu, tràn ngập thị trường, bán với giá thấp, khiến chiếu cói Tiên Kiều đứng trước sự cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, sản phẩm chiếu cói không những tiêu thụ khó mà còn bị mất giá. Nhiều hộ dệt chiếu thủ công trong làng buộc phải tạm gác go, tìm công việc khác. Diện tích trồng cói thu hẹp chỉ còn chừng 30 ha. Trong bối cảnh ấy, khoảng 200 hộ tâm huyết với nghề chiếu cói vẫn bền bỉ mắc go, dệt chiếu và không quên nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với sản phẩm nhập từ Trung Quốc. Chiếu cói Tiên Kiều đã khẳng định được ưu thế về chất lượng, độ bền và chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. Liên tục trong các năm từ 2006 đến nay, sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Tình trạng ế chiếu cói đã chấm dứt. Nắm cơ hội này, nông dân trong xã và 5 xã khác thuộc khu Hà Đông (Thanh Hà) mạnh dạn chọn cây cói làm cây chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thay vì độc canh cây vải thiều. Diện tích trồng cói tại đây hiện đạt hơn 150 ha; riêng xã Thanh Hồng có 65 ha, tăng gấp đôi so với diện tích cói năm 2003. Các hộ tạm gác go đi làm công việc khác đã trở lại với nghề truyền thống. Sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa. (Ảnh: minh họa) Tuy nhiên, làng nghề chiếu cói này tiếp tục đối mặt với những thách thức mới. Thời kỳ bao cấp, phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở khu Hà Đông được dành để trồng cói. Nhờ trồng tập trung, đất màu mỡ, cây cói cho năng suất bình quân 6 tạ/ sào/ năm và ít bị nhiễm bệnh. Nay, do đất tốt chuyển sang trồng vải, đất xấu dành cho trồng cói và trồng đan xen với các vườn chuyển đổi nên cây cói bị nhiễm rầy, bị chuột phá, năng suất chỉ còn bình quân 4 tạ/ sào/ năm. Điều này khiến cho nguyên liệu không đủ cung ứng cho nhu cầu phát triển nghề. Mặc dù sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó nhưng thu nhập của người làm nghề vẫn đạt thấp. Tháo gỡ khó khăn này, cách tốt nhất là hợp tác, liên kết làm ăn để cùng duy trì, phát triển nghề. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến thành lập HTX Chiếu cói Tiên Kiều vào tháng 9-2009. Cùng với lo thủ tục hành chính thành lập HTX, 8 xã viên đầu tiên đã cùng nhau góp gần 2 tỷ đồng vốn kinh doanh. Có vốn, HTX dành ra 200 triệu đồng mua 3 giàn máy dệt chiếu cói. Giá nguyên liệu của chiếu dệt máy tương đương giá nguyên liệu dùng cho dệt chiếu bằng phương pháp thủ công. Song cứ 45 phút mỗi máy dệt được 2 lá chiếu, tương đương năng suất của 1 lao động thủ công làm việc trong 8 giờ. Vì vậy, giá thành sản phẩm của chiếu dệt bằng máy hạ hơn rất nhiều so với dệt bằng phương pháp thủ công. Tiên Kiều hiện có hơn 500 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói thủ công, sản lượng chiếu đạt hơn 400 nghìn lá/năm. Trong đó chỉ có khoảng 5.000 lá bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng tại chợ Bầu nằm trên địa bàn xã; số còn lại được các tư thương mua gom, mang đi tiêu thụ trong tỉnh và các địa phương... Hơn 10 năm nay, chiếu cói Tiên Kiều, được công nhận là làng nghề và sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa.

(theo thegioidisan.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Đắk Lắk: Vượt xe không đúng quy định, một tài xế bị phạt 5 triệu đồng

Đắk Lắk: Vượt xe không đúng quy định, một tài xế bị phạt 5 triệu đồng

Chiều ngày 07/6, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) - Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã vào cuộc xác minh, làm rõ hành vi vượt xe không đúng quy định của một tài xế để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Thời tiết hôm nay 8/6: Bắc Bộ từ chiều tối có mưa dông diện rộng

Thời tiết hôm nay 8/6: Bắc Bộ từ chiều tối có mưa dông diện rộng

Thời tiết hôm nay 8/6, Bắc Bộ ngày trời nắng nóng, ba ngày tới trời dịu mát; Thanh Hóa, Nghệ An chều tối nay mưa to, Trung Bộ vẫn nắng nóng diện rộng; Nam Bộ có nắng nóng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối mưa dông.
Hơn 4000 runner cùng lan tỏa tinh thần “Tri thức – Con người – Tương lai” tại UEH Run Half Marathon 2026

Hơn 4000 runner cùng lan tỏa tinh thần “Tri thức – Con người – Tương lai” tại UEH Run Half Marathon 2026

Sau hai ngày diễn ra sôi động tại Khu đô thị Sala, Giải chạy UEH Run Half Marathon 2026 – Embracing Our Future đã chính thức khép lại với sự tham gia của hơn 4.000 vận động viên. Không chỉ là một sự kiện thể thao quy mô lớn lần đầu tiên do Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tổ chức, giải chạy còn trở thành dấu ấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập nhà trường (1976 – 2026).
Cảnh giác chiêu lừa đầu tư nông sản trực tuyến, một nạn nhân đã mất hơn 438 triệu đồng

Cảnh giác chiêu lừa đầu tư nông sản trực tuyến, một nạn nhân đã mất hơn 438 triệu đồng

Tin vào những lời quảng cáo về các dự án “xuất khẩu trái cây”, “đầu tư nông sản” với mức sinh lời hấp dẫn trên mạng xã hội, một phụ nữ ở Vĩnh Long đã nhiều lần chuyển tiền theo yêu cầu của các đối tượng và bị chiếm đoạt hơn 438 triệu đồng. Vụ việc tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về các hình thức lừa đảo đầu tư trực tuyến đang diễn biến phức tạp.
Trường Đại học Khánh Hòa tổ chức hội thảo “Kinh tế xanh - Kiến tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp”

Trường Đại học Khánh Hòa tổ chức hội thảo “Kinh tế xanh - Kiến tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp”

Hai hội thảo được tổ chức trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc phát huy nguồn lực con người; xây dựng các mô hình tăng trưởng mới theo hướng xanh và bền vững.
Đắk Lắk: Tai nạn giữa ô tô tải và xe đạp điện làm 1 người tử vong

Đắk Lắk: Tai nạn giữa ô tô tải và xe đạp điện làm 1 người tử vong

Nạn nhân vụ tai nạn là ông Trần Minh Toan, sinh năm 1951, trú tại 84 đường Cách Mạng Tháng 8, xã Quảng Phú, tỉnh Đắk Lắk khi xe ô tô tải của Công ty bê tông Thành Công chuyển hướng đã va chạm với xe đạp điện do ông Toan điều khiển.
Đắk Lắk: Phát hiện 1.820 sản phẩm hàng hóa gắn mác các thương hiệu nổi tiếng thế giới

Đắk Lắk: Phát hiện 1.820 sản phẩm hàng hóa gắn mác các thương hiệu nổi tiếng thế giới

Công an tỉnh Đắk Lắk vừa phát hiện 1.820 sản phẩm hàng hóa đang bày bán, kinh doanh tại một cửa hàng ở phường Tuy Hòa không có hóa đơn, chứng từ, nghi vấn xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, gắn mác các thương hiệu nổi tiếng thế giới.
Nghệ An luôn quán triệt quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”

Nghệ An luôn quán triệt quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”

Đó là khẳng định của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ tại Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026
Thời tiết hôm nay 7/6: Miền Bắc duy trì nắng nóng

Thời tiết hôm nay 7/6: Miền Bắc duy trì nắng nóng

Thời tiết hôm nay 7/6, Bắc Bộ và Trung Bộ ngày tiếp tục nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối có mưa rào và dông vài nơi.
Đắk Lắk ngăn chặn vi phạm giao thông trong lứa tuổi học sinh

Đắk Lắk ngăn chặn vi phạm giao thông trong lứa tuổi học sinh

Ngăn chặn vi phạm giao thông ở lứa tuổi học sinh là nhiệm vụ cấp thiết nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe của các em trước các nguy cơ tai nạn. Đồng thời, điều này giúp hình thành ý thức tuân thủ pháp luật từ sớm, xây dựng văn hóa giao thông an toàn và văn minh cho thế hệ tương lai.
Khi doanh nghiệp hướng đến lan tỏa giá trị cộng đồng

Khi doanh nghiệp hướng đến lan tỏa giá trị cộng đồng

Khi trách nhiệm cộng đồng trở thành một phần trong chiến lược phát triển, nhiều doanh nghiệp đã chọn tạo ra giá trị không chỉ bằng lợi nhuận mà còn bằng những đóng góp cho xã hội...
Lễ phát động kêu gọi toàn dân bảo vệ môi trường

Lễ phát động kêu gọi toàn dân bảo vệ môi trường

Lễ phát động kêu gọi toàn dân bảo vệ môi trường được tổ chức tại Quảng trường Bình Minh, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.
Mong muốn phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường” trở thành nét đẹp văn hóa và trách nhiệm công dân

Mong muốn phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường” trở thành nét đẹp văn hóa và trách nhiệm công dân

Đó là thông điệp được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nêu lên tại Chương trình nghệ thuật “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” diễn ra tại Quảng trường Bình Minh, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.
Hà Nội thu hơn 363.000 tỷ đồng ngân sách sau 5 tháng, du lịch bứt tốc với hơn 12 triệu lượt khách

Hà Nội thu hơn 363.000 tỷ đồng ngân sách sau 5 tháng, du lịch bứt tốc với hơn 12 triệu lượt khách

Hà Nội tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 5 tháng đầu năm 2026 với tổng thu ngân sách Nhà nước đạt 363,2 nghìn tỷ đồng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng vượt 429 nghìn tỷ đồng. Đặc biệt, ngành du lịch ghi nhận sức bật mạnh mẽ khi đón hơn 12 triệu lượt khách, tăng gần 21% so với cùng kỳ năm trước.
Quảng Ngãi thống nhất phương án đào 4 rãnh thăm dò tìm kiếm hài cốt liệt sỹ đường Trường Chinh

Quảng Ngãi thống nhất phương án đào 4 rãnh thăm dò tìm kiếm hài cốt liệt sỹ đường Trường Chinh

Chiều 5/6, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hội nghị triển khai phương án khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sỹ tại khu vực đường Trường Chinh, thuộc hai phường Đăk Cấm và Kon Tum.