Thứ ba 16/06/2026 02:03
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

12/10/2020 00:00
Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

Từ thủa xa xưa, đến truyền thuyết cũng không đủ sức vượt thời gian để nói với hôm nay buổi đầu dựng nghiệp, chỉ biết nghề dệt chiếu bắt đầu từ Tiên Kiều, xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, rồi lan dần ra cả tổng, cả khu, đến nay trở thành vùng trọng điểm cói và chiếu của Hải Dương.

Làng Tiên Kiều chọn giống cói tròn, óng dài, sợi dẻo, dai, gọi là cói cơm trồng từng ruộng thay cho cói ba cạnh mọc hoang tuy thân to nhưng ngắn và dòn. Cói cấy dịp cuối năm. Đất cấy cói phải làm kỹ như đất gieo mạ. Chọn những chân ruông triều bãi, cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, san cho phẳng, rồi tách mầm cói ra trồng. Cấy xong giữ nước xấp xảnh cho ruộng liền bùn, để hạn chế cỏ dại và tạo điều kiện cho cói phát triển nhanh. Một tháng sau cói mọc cao, từ đó cho nước thuỷ triều ra vào bình thường, hàng tháng làm cỏ bón phân. cói sẽ mọc đều và tốt. Mỗi lần cấy cói có khả năng thu hoạch liên tục 10 - 12 năm, chân ruộng tốt có thể để lâu hơn mới phải cấy lại. Một năm thu hoạch cói hai lần, cói chiêm thu vào tháng 5-6, sau vụ gặt, trước mùa mưa bão; cói mùa thu vào tháng 10 - 11, thời kỳ khô hanh, chất lượng tốt hơn cói chiếm. Theo kinh nghiệm dân gian thì ruộng có từ màu xanh chuyển sang màu vàng, loáng thoáng khô lá mác là cói chiếm đã chín, bắt đầu thu hoạch, cói mùa khi thân cây vàng óng, một phần ba số cây trổ hoa thì thu hoạch là vừa. Khi thu hoạch dùng liềm cắt sát gốc, cắt đến đâu gọn sạch đến đấy để lứa sau cói mọc đều. Trước khi chẻ phơi, cắt ngọn cói thành từng cỡ bằng nhau, dùng dao con chẻ từ gốc thành 2-3 hoặc sợi đều nhau tuỳ theo cói to hay nhỏ và mục đích sử dụng. Chẻ cói bằng dao, mỗi lần được 3-4 cây, chẻ thành thạo được 6-7 cây. Gần đây cải tiến cách chẻ bằng bàn chẻ. Bàn chẻ rất đơn giản làm bằng tấm gỗ con (30x20cm) đóng hai đinh sắt, căng một sợi dây nhỏ hoặc hai trục lăn với một lưỡi dao mỏng ở giữa, khi chẻ lao gốc vào dây thép rút mạnh, cói được chẻ đều và nhanh. Loại cói già xấu không chẻ để dệt loại chiếu dót. Cói chẻ phơi qua 7 nắng mới khô kiệt, 1kg cói phơi khô chỉ còn 250gam. Cói khô thu lại bó gọn thành từng bó 20-25kg để ở nơi khô ráo làm nguyên liệu dự trữ quanh năm. Nghề truyền thống dệt chiếu cói ở Tiên Kiều (Ảnh: minh họa) Thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chiếu ni-lông, chiếu cỏ, chiếu tre, chiếu gỗ của Trung Quốc nhập lậu, tràn ngập thị trường, bán với giá thấp, khiến chiếu cói Tiên Kiều đứng trước sự cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, sản phẩm chiếu cói không những tiêu thụ khó mà còn bị mất giá. Nhiều hộ dệt chiếu thủ công trong làng buộc phải tạm gác go, tìm công việc khác. Diện tích trồng cói thu hẹp chỉ còn chừng 30 ha. Trong bối cảnh ấy, khoảng 200 hộ tâm huyết với nghề chiếu cói vẫn bền bỉ mắc go, dệt chiếu và không quên nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với sản phẩm nhập từ Trung Quốc. Chiếu cói Tiên Kiều đã khẳng định được ưu thế về chất lượng, độ bền và chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. Liên tục trong các năm từ 2006 đến nay, sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Tình trạng ế chiếu cói đã chấm dứt. Nắm cơ hội này, nông dân trong xã và 5 xã khác thuộc khu Hà Đông (Thanh Hà) mạnh dạn chọn cây cói làm cây chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thay vì độc canh cây vải thiều. Diện tích trồng cói tại đây hiện đạt hơn 150 ha; riêng xã Thanh Hồng có 65 ha, tăng gấp đôi so với diện tích cói năm 2003. Các hộ tạm gác go đi làm công việc khác đã trở lại với nghề truyền thống. Sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa. (Ảnh: minh họa) Tuy nhiên, làng nghề chiếu cói này tiếp tục đối mặt với những thách thức mới. Thời kỳ bao cấp, phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở khu Hà Đông được dành để trồng cói. Nhờ trồng tập trung, đất màu mỡ, cây cói cho năng suất bình quân 6 tạ/ sào/ năm và ít bị nhiễm bệnh. Nay, do đất tốt chuyển sang trồng vải, đất xấu dành cho trồng cói và trồng đan xen với các vườn chuyển đổi nên cây cói bị nhiễm rầy, bị chuột phá, năng suất chỉ còn bình quân 4 tạ/ sào/ năm. Điều này khiến cho nguyên liệu không đủ cung ứng cho nhu cầu phát triển nghề. Mặc dù sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó nhưng thu nhập của người làm nghề vẫn đạt thấp. Tháo gỡ khó khăn này, cách tốt nhất là hợp tác, liên kết làm ăn để cùng duy trì, phát triển nghề. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến thành lập HTX Chiếu cói Tiên Kiều vào tháng 9-2009. Cùng với lo thủ tục hành chính thành lập HTX, 8 xã viên đầu tiên đã cùng nhau góp gần 2 tỷ đồng vốn kinh doanh. Có vốn, HTX dành ra 200 triệu đồng mua 3 giàn máy dệt chiếu cói. Giá nguyên liệu của chiếu dệt máy tương đương giá nguyên liệu dùng cho dệt chiếu bằng phương pháp thủ công. Song cứ 45 phút mỗi máy dệt được 2 lá chiếu, tương đương năng suất của 1 lao động thủ công làm việc trong 8 giờ. Vì vậy, giá thành sản phẩm của chiếu dệt bằng máy hạ hơn rất nhiều so với dệt bằng phương pháp thủ công. Tiên Kiều hiện có hơn 500 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói thủ công, sản lượng chiếu đạt hơn 400 nghìn lá/năm. Trong đó chỉ có khoảng 5.000 lá bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng tại chợ Bầu nằm trên địa bàn xã; số còn lại được các tư thương mua gom, mang đi tiêu thụ trong tỉnh và các địa phương... Hơn 10 năm nay, chiếu cói Tiên Kiều, được công nhận là làng nghề và sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa.

(theo thegioidisan.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Hà Nội thông qua chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh, hộ nghèo được hỗ trợ tới 20 triệu đồng

Hà Nội thông qua chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh, hộ nghèo được hỗ trợ tới 20 triệu đồng

HĐND TP Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng vận tải công cộng. Trong giai đoạn đầu triển khai, thành phố ưu tiên hỗ trợ các đối tượng yếu thế, trong đó hộ nghèo được hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng khi chuyển đổi sang phương tiện xanh.
Hơn 8 triệu SIM bị khóa ngày 15/6: Nghẽn giao dịch ngân hàng, hộ kinh doanh sốt ruột

Hơn 8 triệu SIM bị khóa ngày 15/6: Nghẽn giao dịch ngân hàng, hộ kinh doanh sốt ruột

Dù tài sản tại ngân hàng được bảo toàn, việc mất kênh nhận mã OTP hoặc không thể kích hoạt thiết bị mới do SIM chưa xác thực đang trực tiếp làm đình trệ các hoạt động thanh toán, buôn bán trực tuyến, khiến không ít người lo lắng. Bên cạnh đó, việc bắt buộc phải thực hiện xác thực khi thay đổi điện thoại mới trong khi SIM (thiết bị đầu cuối chủ chốt) đã xác thực cũng đang mang lại nhiều ý kiến trái chiều.
Chính thức áp dụng 4 cách xác thực SIM chính chủ: Ai phải làm lại, ai được miễn?

Chính thức áp dụng 4 cách xác thực SIM chính chủ: Ai phải làm lại, ai được miễn?

Từ ngày 15/4/2026, quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động chính thức có hiệu lực, riêng điều khoản về thay đổi thiết bị đầu cuối bắt đầu áp dụng từ 15/6/2026. Điểm mấu chốt của đợt chuẩn hóa này là sự xuất hiện của công nghệ sinh trắc học khuôn mặt và sự liên thông chặt chẽ với dữ liệu căn cước. Người dùng cần biết ngay mình thuộc nhóm được miễn hay nhóm sắp bị khóa SIM một chiều.
Lai Châu cảnh báo mưa lớn kéo dài, nguy cơ cao sạt lở đất

Lai Châu cảnh báo mưa lớn kéo dài, nguy cơ cao sạt lở đất

Từ ngày 15 đến 17/6, Lai Châu được dự báo xuất hiện đợt mưa lớn diện rộng, có nơi mưa rất to kèm lốc, sét và gió giật mạnh, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở và ngập úng.
Đoàn công tác Báo chí Trung ương phía Nam tìm hiểu thực tế tại vùng cảnh sát biển 3 và vùng 2 Hải Quân

Đoàn công tác Báo chí Trung ương phía Nam tìm hiểu thực tế tại vùng cảnh sát biển 3 và vùng 2 Hải Quân

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Cơ quan Văn phòng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức đoàn công tác gồm lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí Trung ương tại TP. Hồ Chí Minh đến tìm hiểu thực tế tại Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 và Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân.
Thời tiết hôm nay 15/6: Đồng bằng Bắc Bộ có nắng nóng

Thời tiết hôm nay 15/6: Đồng bằng Bắc Bộ có nắng nóng

Thời tiết hôm nay 15/6, Hà Nội từ ngày mai chấm dứt nắng nóng; vùng núi, trung du Bắc Bộ mưa lớn về đêm; Trung Bộ nắng nóng diện rộng; Nam Bộ trưa nay có nơi nắng nóng, chiều tối có mưa dông.
Người Việt Nam ở nước ngoài vẫn có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để hưởng lương hưu

Người Việt Nam ở nước ngoài vẫn có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để hưởng lương hưu

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam đang sinh sống, học tập hoặc làm việc ở nước ngoài vẫn được tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện nếu không thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Chính sách này tạo điều kiện để người lao động tích lũy thời gian tham gia, bảo đảm quyền hưởng lương hưu và các chế độ an sinh lâu dài khi về nước.
Doanh nghiệp đồng hành cùng Hà Nội thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh và phát triển vùng phát thải thấp

Doanh nghiệp đồng hành cùng Hà Nội thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh và phát triển vùng phát thải thấp

Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển giao thông xanh thông qua việc triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm thành phố. Điểm đáng chú ý là quá trình chuyển đổi không chỉ dựa vào các giải pháp quản lý nhà nước mà còn có sự tham gia ngày càng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, các đơn vị công nghệ và vận tải.
Hơn 200 gian hàng làm nóng Hội chợ OCOP Điện Biên 2026

Hơn 200 gian hàng làm nóng Hội chợ OCOP Điện Biên 2026

Với hơn 200 gian hàng và trên 150 đơn vị tham gia, Hội chợ Xúc tiến thương mại và sản phẩm OCOP Điện Biên 2026 đang trở thành điểm nhấn kích cầu tiêu dùng, kết nối cung cầu và quảng bá đặc sản vùng miền.
Thời tiết hôm nay 14/6: Bắc Bộ ngày oi nóng, chiều tối mưa dông

Thời tiết hôm nay 14/6: Bắc Bộ ngày oi nóng, chiều tối mưa dông

Thời tiết hôm nay 14/6, Bắc Bộ từ chiều tối nay đến đêm mai có dông, Trung Bộ duy trì nắng nóng, Quảng Trị - Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Đề thi Tiếng Anh năm 2026 được đánh giá có tính ứng dụng thực tiễn cao

Đề thi Tiếng Anh năm 2026 được đánh giá có tính ứng dụng thực tiễn cao

TS. Yulia Tregubova cho rằng, đề thi THPT Quốc gia môn tiếng Anh đang đánh giá đúng những kỹ năng cần thiết cho môi trường đại học quốc tế như suy luận, nhận diện quan điểm, tính mạch lạc và tóm tắt. Đề thi nhấn mạnh hơn vào các kỹ năng học thuật thông qua việc sử dụng nhiều văn bản mang tính học thuật và các dạng bài gần với yêu cầu học tập ở bậc đại học.
Lệch pha cung cầu lao động: “Điểm nghẽn” cản đà tăng trưởng kinh tế hiện nay

Lệch pha cung cầu lao động: “Điểm nghẽn” cản đà tăng trưởng kinh tế hiện nay

Nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh nhưng thị trường lao động vẫn “lệch pha”, khiến doanh nghiệp khó mở rộng sản xuất. Bài toán kết nối cung – cầu đang trở thành yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Thời tiết hôm nay 13/6: Bắc Bộ ngày nắng nóng

Thời tiết hôm nay 13/6: Bắc Bộ ngày nắng nóng

Thời tiết hôm nay 13/6, vùng núi Bắc Bộ từ đêm mai mưa lớn; Trung Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều nay mưa dông, sáng trời nắng.
Những cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Hà Nội ngừng cung cấp điện, nước từ 1/7

Những cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Hà Nội ngừng cung cấp điện, nước từ 1/7

Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội chính thức áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cấp điện, nước đối với một số công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm trong các lĩnh vực xây dựng, đất đai, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường. Đây là một trong những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm việc thực thi nghiêm các quyết định xử lý vi phạm.
Hà Nội đề xuất mở rộng khai thác đất bãi sông, phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch

Hà Nội đề xuất mở rộng khai thác đất bãi sông, phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch

UBND TP Hà Nội đang trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết về quản lý, sử dụng quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi. Đáng chú ý, dự thảo cho phép xây dựng một số công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp và mở cơ chế phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch, giáo dục trải nghiệm trên đất bãi sông.