Thứ năm 11/06/2026 16:55
Hotline: 024.355.63.010
Nghiên cứu - Dữ liệu

Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

12/10/2020 00:00
Làng nghề dệt chiếu Tiên kiều

Từ thủa xa xưa, đến truyền thuyết cũng không đủ sức vượt thời gian để nói với hôm nay buổi đầu dựng nghiệp, chỉ biết nghề dệt chiếu bắt đầu từ Tiên Kiều, xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, rồi lan dần ra cả tổng, cả khu, đến nay trở thành vùng trọng điểm cói và chiếu của Hải Dương.

Làng Tiên Kiều chọn giống cói tròn, óng dài, sợi dẻo, dai, gọi là cói cơm trồng từng ruộng thay cho cói ba cạnh mọc hoang tuy thân to nhưng ngắn và dòn. Cói cấy dịp cuối năm. Đất cấy cói phải làm kỹ như đất gieo mạ. Chọn những chân ruông triều bãi, cày bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, san cho phẳng, rồi tách mầm cói ra trồng. Cấy xong giữ nước xấp xảnh cho ruộng liền bùn, để hạn chế cỏ dại và tạo điều kiện cho cói phát triển nhanh. Một tháng sau cói mọc cao, từ đó cho nước thuỷ triều ra vào bình thường, hàng tháng làm cỏ bón phân. cói sẽ mọc đều và tốt. Mỗi lần cấy cói có khả năng thu hoạch liên tục 10 - 12 năm, chân ruộng tốt có thể để lâu hơn mới phải cấy lại. Một năm thu hoạch cói hai lần, cói chiêm thu vào tháng 5-6, sau vụ gặt, trước mùa mưa bão; cói mùa thu vào tháng 10 - 11, thời kỳ khô hanh, chất lượng tốt hơn cói chiếm. Theo kinh nghiệm dân gian thì ruộng có từ màu xanh chuyển sang màu vàng, loáng thoáng khô lá mác là cói chiếm đã chín, bắt đầu thu hoạch, cói mùa khi thân cây vàng óng, một phần ba số cây trổ hoa thì thu hoạch là vừa. Khi thu hoạch dùng liềm cắt sát gốc, cắt đến đâu gọn sạch đến đấy để lứa sau cói mọc đều. Trước khi chẻ phơi, cắt ngọn cói thành từng cỡ bằng nhau, dùng dao con chẻ từ gốc thành 2-3 hoặc sợi đều nhau tuỳ theo cói to hay nhỏ và mục đích sử dụng. Chẻ cói bằng dao, mỗi lần được 3-4 cây, chẻ thành thạo được 6-7 cây. Gần đây cải tiến cách chẻ bằng bàn chẻ. Bàn chẻ rất đơn giản làm bằng tấm gỗ con (30x20cm) đóng hai đinh sắt, căng một sợi dây nhỏ hoặc hai trục lăn với một lưỡi dao mỏng ở giữa, khi chẻ lao gốc vào dây thép rút mạnh, cói được chẻ đều và nhanh. Loại cói già xấu không chẻ để dệt loại chiếu dót. Cói chẻ phơi qua 7 nắng mới khô kiệt, 1kg cói phơi khô chỉ còn 250gam. Cói khô thu lại bó gọn thành từng bó 20-25kg để ở nơi khô ráo làm nguyên liệu dự trữ quanh năm. Nghề truyền thống dệt chiếu cói ở Tiên Kiều (Ảnh: minh họa) Thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chiếu ni-lông, chiếu cỏ, chiếu tre, chiếu gỗ của Trung Quốc nhập lậu, tràn ngập thị trường, bán với giá thấp, khiến chiếu cói Tiên Kiều đứng trước sự cạnh tranh gay gắt. Vì vậy, sản phẩm chiếu cói không những tiêu thụ khó mà còn bị mất giá. Nhiều hộ dệt chiếu thủ công trong làng buộc phải tạm gác go, tìm công việc khác. Diện tích trồng cói thu hẹp chỉ còn chừng 30 ha. Trong bối cảnh ấy, khoảng 200 hộ tâm huyết với nghề chiếu cói vẫn bền bỉ mắc go, dệt chiếu và không quên nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với sản phẩm nhập từ Trung Quốc. Chiếu cói Tiên Kiều đã khẳng định được ưu thế về chất lượng, độ bền và chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. Liên tục trong các năm từ 2006 đến nay, sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó. Tình trạng ế chiếu cói đã chấm dứt. Nắm cơ hội này, nông dân trong xã và 5 xã khác thuộc khu Hà Đông (Thanh Hà) mạnh dạn chọn cây cói làm cây chuyển dịch cơ cấu cây trồng, thay vì độc canh cây vải thiều. Diện tích trồng cói tại đây hiện đạt hơn 150 ha; riêng xã Thanh Hồng có 65 ha, tăng gấp đôi so với diện tích cói năm 2003. Các hộ tạm gác go đi làm công việc khác đã trở lại với nghề truyền thống. Sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa. (Ảnh: minh họa) Tuy nhiên, làng nghề chiếu cói này tiếp tục đối mặt với những thách thức mới. Thời kỳ bao cấp, phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở khu Hà Đông được dành để trồng cói. Nhờ trồng tập trung, đất màu mỡ, cây cói cho năng suất bình quân 6 tạ/ sào/ năm và ít bị nhiễm bệnh. Nay, do đất tốt chuyển sang trồng vải, đất xấu dành cho trồng cói và trồng đan xen với các vườn chuyển đổi nên cây cói bị nhiễm rầy, bị chuột phá, năng suất chỉ còn bình quân 4 tạ/ sào/ năm. Điều này khiến cho nguyên liệu không đủ cung ứng cho nhu cầu phát triển nghề. Mặc dù sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó nhưng thu nhập của người làm nghề vẫn đạt thấp. Tháo gỡ khó khăn này, cách tốt nhất là hợp tác, liên kết làm ăn để cùng duy trì, phát triển nghề. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến thành lập HTX Chiếu cói Tiên Kiều vào tháng 9-2009. Cùng với lo thủ tục hành chính thành lập HTX, 8 xã viên đầu tiên đã cùng nhau góp gần 2 tỷ đồng vốn kinh doanh. Có vốn, HTX dành ra 200 triệu đồng mua 3 giàn máy dệt chiếu cói. Giá nguyên liệu của chiếu dệt máy tương đương giá nguyên liệu dùng cho dệt chiếu bằng phương pháp thủ công. Song cứ 45 phút mỗi máy dệt được 2 lá chiếu, tương đương năng suất của 1 lao động thủ công làm việc trong 8 giờ. Vì vậy, giá thành sản phẩm của chiếu dệt bằng máy hạ hơn rất nhiều so với dệt bằng phương pháp thủ công. Tiên Kiều hiện có hơn 500 hộ duy trì nghề dệt chiếu cói thủ công, sản lượng chiếu đạt hơn 400 nghìn lá/năm. Trong đó chỉ có khoảng 5.000 lá bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng tại chợ Bầu nằm trên địa bàn xã; số còn lại được các tư thương mua gom, mang đi tiêu thụ trong tỉnh và các địa phương... Hơn 10 năm nay, chiếu cói Tiên Kiều, được công nhận là làng nghề và sản phẩm chiếu cói Tiên Kiều ngày một nâng dần thị phần trên thị trường chiếu trải giường nội địa.

(theo thegioidisan.vn)
Bài liên quan
Tin bài khác
Gia Lai: Mất ngủ, kinh doanh đình trệ vì tình trạng gây rối tại đảo Hải Minh

Gia Lai: Mất ngủ, kinh doanh đình trệ vì tình trạng gây rối tại đảo Hải Minh

Tình trạng gây rối kéo dài tại khu vực đảo Hải Minh (Gia Lai) không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động đến hoạt động vận tải, dịch vụ và môi trường kinh doanh địa phương. Người dân kiến nghị cơ quan chức năng sớm có biện pháp xử lý dứt điểm.
Đắk Lắk: Cháu bé 3 tuổi chạy qua đường tử vong dưới bánh xe tải

Đắk Lắk: Cháu bé 3 tuổi chạy qua đường tử vong dưới bánh xe tải

Chỉ trong vòng 30 giây đồng hồ, cháu bé 3 tuổi theo người thân qua đường rồi bất ngờ chạy ào ra đường theo chiều ngược lại, vừa lúc xe ô tô lao đến và tai nạn thương tâm đã xảy ra…
Nai Food - đơn vị tổ chức tiệc trọn gói cao cấp tại TP. Hồ Chí Minh

Nai Food - đơn vị tổ chức tiệc trọn gói cao cấp tại TP. Hồ Chí Minh

Tại TPHCM, nhu cầu tổ chức tiệc tại nhà, công ty, văn phòng, hay không gian riêng ngày càng phổ biến. Thay vì tự chuẩn bị từ món ăn, bàn ghế, dụng cụ, nhân sự phục vụ đến khâu dọn dẹp sau tiệc, nhiều khách hàng lựa chọn dịch vụ tổ chức tiệc trọn gói để tiết kiệm thời gian và giúp buổi tiệc diễn ra chỉn chu hơn. Trong đó, Nai Food là một trong những đơn vị được nhiều khách hàng biết đến với dịch vụ tổ chức tiệc trọn gói tại nhà và công ty. Phục vụ tất cả các loại tiệc từ tiệc bình dân đến tiệc cao cấp.
Điện giờ cao điểm: Hộ gia đình không ảnh hưởng, doanh nghiệp dịch chuyển ca sản xuất

Điện giờ cao điểm: Hộ gia đình không ảnh hưởng, doanh nghiệp dịch chuyển ca sản xuất

Bộ Công Thương đang hoàn thiện dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 60/2025/TT-BCT nhằm sớm áp dụng khung giờ điện cao điểm mới, tác động trực tiếp đến chi phí tiền điện của khối sản xuất, kinh doanh.
Đề xuất thêm ngày nghỉ lễ mới: Người lao động có thể nghỉ 4 ngày

Đề xuất thêm ngày nghỉ lễ mới: Người lao động có thể nghỉ 4 ngày

Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam vào danh mục nghỉ lễ hưởng nguyên lương. Nếu được Quốc hội thông qua, người lao động sẽ có 12 ngày nghỉ mỗi năm, đồng thời xuất hiện khả năng nghỉ liên tục 4 ngày vào cuối tháng 11.
LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

LPBank triển khai giải pháp tài chính dành cho khách hàng an sinh xã hội

Xu hướng nhận lương hưu và trợ cấp qua tài khoản ngân hàng ngày càng phổ biến nhờ sự thuận tiện, an toàn và minh bạch. Nắm bắt nhu cầu đó, LPBank triển khai chương trình “Mở Tài khoản An Khang – Nhận ưu đãi vàng”, mang đến nhiều ưu đãi dành cho khách hàng an sinh xã hội.
Thời tiết hôm nay 11/6: Miền Bắc trưa chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 11/6: Miền Bắc trưa chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay 11/6, Hà Nội tiếp tục tăng nhiệt; Bắc Trung Bộ chiều nay có nắng; Đà Nẵng – Cà Mau chiều tối mưa dông, trưa có nắng.
Đắk Lắk: Tiêu hủy hơn 3.000 sản phẩm quần, áo, dép là hàng hóa giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng

Đắk Lắk: Tiêu hủy hơn 3.000 sản phẩm quần, áo, dép là hàng hóa giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng

Phòng thi hành án dân sự khu vực 3 vừa ra quyết định thi hành án và thành lập Hội đồng tiêu hủy 3.017 sản phẩm các loại gồm quần, áo, dép là hàng hóa giả mạo các nhãn hiệu BURBERRY, ADIDAS, PUMA, LACOSTE, LEVI'S.
Bộ Y tế siết hậu kiểm sữa và thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho trẻ em

Bộ Y tế siết hậu kiểm sữa và thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho trẻ em

Trước nguy cơ thực phẩm giả, kém chất lượng và quảng cáo sai sự thật, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường hậu kiểm đối với sữa, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và thực phẩm bổ sung, đặc biệt là các sản phẩm dành cho trẻ em, người cao tuổi và nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.
Cảnh sát giao thông Đắk Lắk phát hiện 2 trường hợp lái xe mô tô  có sử dụng, tàng trữ chất ma túy

Cảnh sát giao thông Đắk Lắk phát hiện 2 trường hợp lái xe mô tô có sử dụng, tàng trữ chất ma túy

Hành vi điều khiển xe mô tô (xe máy) khi trong cơ thể có chất ma túy, hoặc có hành vi tàng trữ chất ma túy là những vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng. Người vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm khắc về cả hành chính, dân sự và hình sự tùy theo tính chất vụ việc. Thế nhưng mới đây, Cảnh sát giao thông (CSGT) tỉnh Đắk Lắk lại phát hiện thêm 2 trường hợp sử dụng, tàng trữ chất ma túy khi đang điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
Thời tiết hôm nay 10/6: Bắc Bộ tăng nhiệt dần

Thời tiết hôm nay 10/6: Bắc Bộ tăng nhiệt dần

Thời tiết hôm nay 10/6, vùng núi Tây Bắc Bộ cảnh báo mưa lớn; Thanh Hóa – Huế có mưa dông, duyên hải Nam Trung Bộ chiều tối mưa dông, sáng đến trưa trời nắng; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều có mưa dông, sáng trời nắng.
Đề xuất rút ngắn một nửa thời gian cấp, đổi giấy phép lái xe

Đề xuất rút ngắn một nửa thời gian cấp, đổi giấy phép lái xe

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo quy định mới về cấp, đổi giấy phép lái xe (GPLX), trong đó đề xuất rút ngắn tới 50% thời gian giải quyết nhiều thủ tục hành chính, đồng thời bổ sung quy định cấp GPLX điện tử nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo thuận lợi cho người dân.
Thanh Hóa: Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án các trường nội trú liên cấp khu vực biên giới

Thanh Hóa: Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án các trường nội trú liên cấp khu vực biên giới

Để đảm bảo hoàn thành đầu tư xây dựng 6 dự án trường nội trú liên cấp khu vực biên giới trước 15/8, đảm bảo cho học sinh có trường, lớp mới trong năm học 2026 -2027. Sở Xây dựng Thanh Hóa đang yêu cầu chủ đầu tư “thúc” nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công.
Vietnam Airlines phát báo động đỏ về các chiêu lừa đảo qua mạng bằng nhiều kiểu bẫy

Vietnam Airlines phát báo động đỏ về các chiêu lừa đảo qua mạng bằng nhiều kiểu bẫy

Tổng công ty Hàng không Việt Nam vừa chính thức phát đi thông báo khẩn cảnh báo làn sóng lừa đảo công nghệ cao lợi dụng uy tín thương hiệu của để chiếm đoạt tài sản. Đánh trúng tâm lý săn vé máy bay giá rẻ mùa du lịch cao điểm và nhu cầu tìm khóa học hè cho con trẻ, các nhóm tội phạm mạng đang bủa vây người dùng bằng hàng loạt giao diện giả mạo tinh vi nhằm chiếm tiền của các nạn nhân.
Hải quan tăng tốc chuyển đổi số, thu ngân sách vượt 226.000 tỷ đồng sau 5 tháng

Hải quan tăng tốc chuyển đổi số, thu ngân sách vượt 226.000 tỷ đồng sau 5 tháng

Trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục đối mặt nhiều biến động, ngành Hải quan đẩy mạnh cải cách thủ tục, thúc đẩy chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và tăng cường kiểm soát buôn lậu. Sau 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 445 tỷ USD, trong khi số thu ngân sách nhà nước vượt 226.000 tỷ đồng, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước.