Thứ sáu 24/07/2026 13:18
Hotline: 024.355.63.010
Thời cuộc

Giải ngân vốn đầu tư công chậm: Cần gỡ những "nút thắt" nào?

12/10/2020 00:00
Để tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công, cần kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả, triển khai chậm...

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, giải ngân 9 tháng đầu năm 2019 ước đạt hơn 192.000 tỷ đồng, bằng 45,17% so với kế hoạch Quốc hội giao và bằng 49,14% so với kế hoạch Thủ tướng giao, thấp hơn cùng kỳ năm 2018. Trong đó, giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ và ODA đều đạt thấp.

Giải ngân vốn đầu tư công chậm: Cần gỡ những nút thắt nào? - Ảnh 1.

Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công chưa đạt mục tiêu đề ra. (Ảnh minh họa)

Phải có chế tài xử lý hành vi sách nhiễu, tiêu cực

Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2019 mới đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nêu thực tế: Vốn đầu tư công chiếm 10,7% giá trị GDP, 32% tổng mức đầu tư toàn xã hội (năm 2019). Tuy nhiên, thực tế tình trạng đầu tư công đã diễn ra từ gần chục năm qua tạo "nút thắt cổ chai" đối với nền kinh tế, đặc biệt là năm 2019 giải ngân thấp.

Điều này làm ảnh hưởng tới tăng trưởng, kéo lùi các dòng vốn đối ứng khác của tư nhân, ảnh hưởng đến uy tín quốc gia, giảm niềm tin của các nhà đầu tư và các nhà tài trợ, gây lãng phí lớn và tăng chi phí, tăng nợ nần.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương, bộ, ngành khắc phục căn bệnh “trầm kha” này, Thủ tướng lưu ý, cùng với đẩy nhanh tiến độ dự án đầu tư công thì phải gắn với đảm bảo chất lượng công trình, nhất là chống nhũng nhiễu, tiêu cực, ăn bớt vật vật liệu trong quá trình triển khai, tránh tình trạng làm dối, làm hỏng, ăn cắp định mức, rút ruột công trình...

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng, vấn đề phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một "điểm mờ" trong bức tranh sáng của nền kinh tế.

Năm 2019, Thủ tướng giao kế hoạch chi tiết cho các bộ, ngành, địa phương trên 390.000 tỉ đồng (bằng 92,16% dự toán mà Quốc hội phê chuẩn). Số vốn còn lại chưa giao kế hoạch hơn 33.000 tỉ đồng, chủ yếu là do chưa có danh mục dự án, dự án chưa đủ thủ tục; một số bộ, ngành, địa phương xin giảm kế hoạch, lúng túng trong công tác điều chỉnh...

Giải ngân vốn đầu tư công chậm: Cần gỡ những nút thắt nào? - Ảnh 2.
Bộ trưởng Dũng cho rằng, để giải quyết vấn đề phân bổ và giải ngân chậm, cần phải xây dựng giải pháp tổng thể, đồng bộ từ thể chế, pháp luật đến công tác chỉ đạo, điều hành, đôn đốc, thực hiện, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và phải có chế tài đối với các hành vi vi phạm pháp luật, sách nhiễu, tiêu cực, lợi ích nhóm, cố tình làm chậm tiến độ phân bổ và giải ngân.


Kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả

Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh nhận định, để tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công, cần kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả, triển khai chậm, hay thậm chí chưa chuẩn bị đầy đủ thủ tục đầu tư theo quy định để tập trung vốn cho các dự án đầu tư có hiệu quả cao, triển khai đúng tiến độ, làm tốt khâu chuẩn bị đầu tư. Bên cạnh đó, có thể cho phép những dự án đầu tư tốt được đầu tư vượt tiến độ kế hoạch để sớm đưa vào khai thác.

Ngoài ra, TS. Vũ Đình Ánh nêu rõ, cần tiếp tục cải cách thủ tục quản lý đầu tư và giải ngân vốn đầu tư công theo hướng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho những chủ đầu tư dự án tốt đẩy nhanh tiến độ thực hiện đi đôi với giải ngân vốn kịp thời theo đúng tiến độ, giảm thiểu thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp.

Vấn đề quyết định tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công đó là lựa chọn đúng những dự án tốt, hướng nguồn vốn đầu tư công vào các dự án này để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, đồng thời đảm bảo tốc độ giải ngân vốn phù hợp với tiến độ thực của mỗi dự án.

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu

Theo phân tích của PGS.TS. Hoàng Văn Cường - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, thông thường, một đồng vốn đầu tư công có thể thu hút thêm từ 5 - 7 đồng vốn trong xã hội. Do đó, giải ngân vốn đầu tư công chậm sẽ đóng băng nguồn vốn khác, điều đó đương nhiên ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế.

Chính phủ cần rà soát lại danh mục các dự án, chọn ra những dự án cấp bách để tập trung nguồn vốn và chỉ đạo tổ chức thực hiện trước. Đồng thời, cần giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện giải ngân vốn đầu tư công, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, PGS.TS. Hoàng Văn Cường kiến nghị.

PGS.TS. Hoàng Văn Cường cũng nhấn mạnh: Từ nay đến cuối năm, Chính phủ cần điều hành quyết liệt hơn để đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn này, không để tình trạng có tiền mà không tiêu được./.

Theo Trần Ngọc

Bài liên quan
Tin bài khác
Thu gần 30 tỷ đồng sau tuần đầu thu phí 5 tuyến cao tốc

Thu gần 30 tỷ đồng sau tuần đầu thu phí 5 tuyến cao tốc

Sau một tuần triển khai thu phí điện tử không dừng, 5 tuyến cao tốc Bắc – Nam ghi nhận lưu lượng lớn, doanh thu gần 30 tỷ đồng, mở ra bước chuyển quan trọng trong vận hành hạ tầng.
Lâm Đồng: Khảo sát doanh nghiệp, thúc đẩy triển khai hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW

Lâm Đồng: Khảo sát doanh nghiệp, thúc đẩy triển khai hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW

Chiều 23/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc đã dẫn đầu đoàn công tác khảo sát, làm việc với một số doanh nghiệp tại khu vực Tây Lâm Đồng nhằm nắm bắt tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao Chỉ số BPI trên địa bàn tỉnh.
Đà Nẵng - Quảng Ngãi liên kết hình thành cực tăng trưởng mới của miền Trung

Đà Nẵng - Quảng Ngãi liên kết hình thành cực tăng trưởng mới của miền Trung

Lãnh đạo TP. Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi thống nhất xây dựng Đề án phát triển liên kết không gian Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Hành lang kinh tế Đông - Tây 2, hướng tới hình thành cực tăng trưởng mới về công nghiệp, logistics, thương mại tự do, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của miền Trung.
Đề xuất đầu tư PPP cao tốc Pleiku - Lệ Thanh hơn 17.000 tỷ đồng

Đề xuất đầu tư PPP cao tốc Pleiku - Lệ Thanh hơn 17.000 tỷ đồng

Gia Lai đề xuất đầu tư cao tốc Pleiku - Lệ Thanh theo hình thức PPP, tổng vốn hơn 17.000 tỷ đồng, kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế và kết nối chiến lược vùng Tây Nguyên.
Quy hoạch đường bộ mới hướng tới hơn 10.000km cao tốc toàn quốc năm 2050

Quy hoạch đường bộ mới hướng tới hơn 10.000km cao tốc toàn quốc năm 2050

Quy hoạch điều chỉnh đặt mục tiêu đến năm 2050 phát triển hơn 10.000km cao tốc, mở rộng kết nối vùng, tạo nền tảng hạ tầng then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn.
Thị trường vốn cần cú hích thể chế để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng

Thị trường vốn cần cú hích thể chế để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng

Trước yêu cầu tăng trưởng cao, các chuyên gia nhấn mạnh cần phát triển thị trường vốn đồng bộ, minh bạch nhằm giảm áp lực cho ngân hàng và mở rộng nguồn lực dài hạn cho nền kinh tế.
Bộ Xây dựng: Thúc đẩy hợp tác xã đa ngành, nâng năng lực cạnh tranh giai đoạn mới

Bộ Xây dựng: Thúc đẩy hợp tác xã đa ngành, nâng năng lực cạnh tranh giai đoạn mới

Bộ Xây dựng định hướng phát triển hợp tác xã xây dựng, vận tải theo mô hình đa ngành, đẩy mạnh công nghệ, liên kết thị trường và nâng cao năng lực quản trị trong giai đoạn 2026-2030.
Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương: Đổi mới tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước để dẫn dắt tăng trưởng

Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương: Đổi mới tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước để dẫn dắt tăng trưởng

Ông Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước phải đổi mới tư duy, nâng hiệu quả, xác định rõ vai trò dẫn dắt và tháo gỡ điểm nghẽn thể chế để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Điều chỉnh quy hoạch đường sắt quốc gia, bổ sung 16 tuyến mới và tốc độ cao

Điều chỉnh quy hoạch đường sắt quốc gia, bổ sung 16 tuyến mới và tốc độ cao

Quy hoạch đường sắt quốc gia được điều chỉnh với 16 tuyến mới, hai tuyến tốc độ cao, mở rộng kết nối liên vùng, thúc đẩy logistics và tạo động lực phát triển kinh tế dài hạn.
Bài 6: Sửa luật để doanh nghiệp không còn khát vốn

Bài 6: Sửa luật để doanh nghiệp không còn khát vốn

Sau gần 10 năm thực thi, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho khu vực chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp cả nước. Tuy nhiên, nhiều chính sách hỗ trợ, đặc biệt về tín dụng, vẫn chưa đi vào thực chất.
Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định PPP lần 2: Mở rộng dư địa thu hút vốn tư nhân

Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định PPP lần 2: Mở rộng dư địa thu hút vốn tư nhân

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng lớn trong khi nguồn lực ngân sách còn hạn chế, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) – lần 2. Dự thảo được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về thể chế, tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong quá trình triển khai các dự án PPP, đồng thời tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư tư nhân.
Nhân lực chất lượng cao trở thành nền tảng chiến lược thu hút FDI thế hệ mới

Nhân lực chất lượng cao trở thành nền tảng chiến lược thu hút FDI thế hệ mới

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng khốc liệt, chất lượng nguồn nhân lực đang trở thành yếu tố quyết định, giúp Việt Nam nâng cao nội lực, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Cắt giảm điều kiện kinh doanh: Yêu cầu thực chất, tránh hình thức và biến tướng

Cắt giảm điều kiện kinh doanh: Yêu cầu thực chất, tránh hình thức và biến tướng

Chính phủ đề xuất cắt giảm điều kiện kinh doanh, nhưng Quốc hội yêu cầu thực hiện thực chất, tránh hình thức, không phát sinh rào cản mới, đồng thời thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, hiệu quả.
Việt Nam đề nghị Mỹ gỡ kiểm soát xuất khẩu, mở thêm cơ hội cho thủy sản

Việt Nam đề nghị Mỹ gỡ kiểm soát xuất khẩu, mở thêm cơ hội cho thủy sản

Trong chuyến công tác tại Hoa Kỳ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã đề nghị phía Mỹ sớm đưa Việt Nam ra khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu D1, D3, đồng thời công nhận thêm các nghề khai thác hải sản theo Đạo luật Bảo vệ thú biển nhằm tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư song phương.
Quốc hội khảo sát thực thi Luật Thỏa thuận quốc tế tại Quảng Trị

Quốc hội khảo sát thực thi Luật Thỏa thuận quốc tế tại Quảng Trị

Đoàn khảo sát của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội làm việc tại xã Dân Hóa (Quảng Trị), ghi nhận nhiều kiến nghị từ thực tiễn nhằm hoàn thiện dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (thay thế).