Thứ tư 18/11/2026 15:08
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Fake news mạng xã hội gây hại lớn về kinh tế

12/10/2020 00:00
Quá nhiều tin tức giả (fake news) về hoạt động của doanh nghiệp, hoặc liên quan doanh nghiệp; người có vị trí quan trọng trong xã hội đang tràn lan trên mạng xã hội và có sự dẫn dắt của KOLs (tạm gọi là người định hướng dư luận đám đông). Hầu hết tin

Tin tức giả về việc Hà Nội cấm công chức mua xăng của doanh nghiệp Nhật Bản Ảnh: Internet

Càng nổi càng bị KOLs gây hấn

Heineken, thương hiệu bia được người Việt tin dùng vài năm qua đã phải lên tiếng nhờ cơ quan chức năng can thiệp khi facebook, youtube đăng clip về sản xuất bia Heineken và “rung” lên thông tin: Bia Heineken giả, nhiều loại bia, nước ngọt giả tràn lan trên thị trường. Không ít các bình luận kéo theo xuyên tạc đủ kiểu. Doanh nghiệp này phải lên tiếng để chống lại loại tin giả, bị cắt ghép cố tình chơi về uy tín của sản phẩm và doanh nghiệp này.

Các hãng hàng không, đơn vị kinh doanh cảng hàng không cũng từng không thoát khỏi bị tung tin giả ác ý hoặc siêu vô thức: “Mưa to quá, máy bay rơi luôn…thật là khủng… Nội Bài này”. Dòng tin sai trái đăng kèm vài ảnh lực lượng chức năng ở đâu đó cứu hộ máy bay rơi nếu đem đo lường nghiêm túc thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp, thì người viết tin có lẽ bị xử tù vẫn chưa tương xứng với hậu quả họ gây ra.

Tình trạng giả mạo tin tức còn được đẩy lên đến mức cao hơn khi người tạo, đưa tin giả lập cả fanpage giả mạo doanh nghiệp. Ngay các hãng sản xuât ô tô như Toyota, Honda… cũng bị nhiều đối tượng lập fanpage giả tạo để bẻ cong thông tin khuyến mại. Doanh nghiệp Nhật bán xăng có nhân viên lau xe cho khách tại Hà Nội bị đưa tin: Hà Nội cấm công chức mua xăng của doanh nghiệp Nhật…Trên Tiền Phong số ra ngày 2/12/2019, cũng đăng bài về một giáo viên bị lừa vay nặng lãi. Điều đáng nói là nhóm cho vay nặng lãi ở Sóc Trăng này còn lập cả trang web giả mạo Công an TPHCM để “truy nã”, tung tin giả “biến” cô giáo vay nặng lãi này thành “gái làng chơi” để đòi tiền, lộ rõ động cơ vì tiền!

Đầu tháng 12/2019, không ít KOLs trên mạng xã hội làm tin ngụy tạo, bịa đặt về Vinamilk nhập khẩu nguyên liệu sữa Trung Quốc. Người ta đã dẫn dắt cách hiểu sai lạc cho nhiều người tiêu dùng rất ác ý, vô tình tiếp tay cho đối thủ cạnh tranh với nhau ra đòn kiểu triệt hạ thương hiệu quốc gia có sản phẩm phân phối rộng rãi trên 40 nước. Tài sản trên thị trường chứng khoán của Vinamilk bay hơi nhiều nghìn tỷ đồng trong vài ngày xảy ra tin đồn. Người thiệt hại nhiều nhất trong trường hợp này là các nhà đầu tư, thị trường chứng khoán và nền kinh tế Việt Nam.

Trên nhiều trang facebook, không ít KOLs với các liên kết bình luận thả phanh, sai trái. Dễ thấy lời lẽ của không ít Facebooker tự xưng “mưu sĩ” xử lý khủng hoảng, nhân danh bảo vệ người tiêu dùng… đã “bẻ” suy nghĩ của nhiều người theo hướng sản phẩm của Vinamilk lấy nguyên liệu từ Trung Quốc, sản xuất không theo chuẩn mực…Nhìn vào nước Việt Nam từ không có ngành công nghiệp sữa, trẻ em suy dinh dưỡng…đến khi có nhiều doanh nghiệp sữa nổi tiếng, phục vụ tiêu dùng ổn định, xuất khẩu uy tín nói chung, người ta chỉ thấy đau lòng trước các trò đạo diễn khuấy đảo, khuếch đại fake news, gây hoang mang cho người dân, cạnh tranh kiểu ao làng...

Đã đến lúc mạnh tay áp dụng luật

Trên thế giới mạng, trong số các KOLs có nhiều người từng hoạt động trong giới báo chí, thậm chí là nhà báo sai phạm, bị xử lý theo pháp luật. Để giữ phẩm chất cho nhà báo là KOLs, không ít chi hội nhà báo của cơ quan báo chí cũng đưa ra quy ước về đạo đức, nhà báo không đưa thông tin trên mạng xã hội trái với quan điểm của tờ báo mình đang công tác… Nếu các KOLs có “kinh nghiệm” đưa fake news và bị xúi giục sản xuất tin giả kéo dài, khiến người dân quen tin vào tin giả sẽ khó mà tin tưởng trở lại với tin thật, tin chính thống.

Tin giả ngày càng đe dọa doanh nghiệp, các tổ chức là sự thật, bởi nó góp phần định hình suy nghĩ và quyết định của nhiều người. Để ngăn chặn tin giả, tháng 6/2018, Luật An ninh mạng được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ 1/1/2019. Trong luật quy định: Cấm đưa thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế, xã hội…Tháng 3/2019, Chính phủ chỉ đạo Bộ TT&TT nghiên cứu, có biện pháp xử lý tin giả trên mạng, báo cáo Thủ tướng trước tháng 8/2019.

Đây là cơ sở để cơ quan chức năng tăng dần mức xử phạt theo luật với người tạo ra, đưa tin bịa đặt, gây hại lương dân, doanh nghiệp, tổ chức nhà nước. Ngày 7/12, Công an huyện Đăk Tô, tỉnh Kon Tum triệu tập chị Y Viện (22 tuổi, xã Tân Cảnh, huyện Đăk Tô) để làm rõ việc đăng tin “ăn mày mặt nhọ” lên facebook gây hoang mang dư luận, gia đình có trẻ nhỏ. Ngày 6/12, Công an Gia Lai triệu tập Trần Văn Công (Phú Thiện, Gia Lai) khi Công hoá trang mặc đồ đen, bôi đen mặt rồi chụp ảnh đăng facebook. Những trường hợp “ngáo quyền lực mềm” trên mạng xã hội hoặc lên mạng vì mục tiêu kinh tế…, cần được xử lý mạnh tay hơn, tránh để xảy ra hậu quả xấu, lâu dài cho hoạt động kinh tế, xã hội.

Làm lộ diện bản chất của fake news, nhà báo tài năng của Anh - Nick Davies (tác giả cuốn Tin tức Thế giới phẳng) phải mất nhiều năm để tìm, chứng minh cho độc giả thế giới biết, sự cố Y2k (năm 2000) chỉ là tin tức giả. Mẩu tin “gốc” của núi bài vở về Y2k chỉ nhỏ bằng lòng bàn tay, đăng trên một tờ báo của Canada. Tin tức giả về Y2k đã làm chính phủ rất nhiều nước phải chi bộn USD để phòng ngừa, xử lý.

Báo Nhân Dân mới đây đề cập về động cơ của người đưa fake news nói rằng, động cơ của người sản xuất, phát tán tin giả liên quan tài chính rõ hơn nhiều so với mục đích khác.

Lê Duy Nhật

Tin bài khác
Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Việt Nam mở rộng nguồn lực tài chính carbon, bảo đảm sinh kế người giữ rừng

Tại COP31, Việt Nam thúc đẩy hoàn tất đàm phán Thỏa thuận mua bán kết quả giảm phát thải (ERPA) với các đối tác thuộc Liên minh LEAF, hướng tới chuyển giá trị carbon rừng thành nguồn tài chính dài hạn. Trọng tâm không chỉ là huy động vốn cho bảo vệ rừng mà còn bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng, cải thiện sinh kế cho cộng đồng trực tiếp gắn bó với rừng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 ưu tiên hợp tác ASEAN - Liên Hợp Quốc

Trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN và Liên Hợp Quốc tăng cường phối hợp, lấy hòa bình, phát triển và con người làm trung tâm; đồng thời thúc đẩy quản trị các chuyển đổi mới và gắn kết chương trình nghị sự khu vực với mục tiêu toàn cầu.
Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Chuyển phát triển kinh tế bạc từ nhận thức sang hành động

Nhấn mạnh già hóa dân số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội phát triển, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đề nghị sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và thị trường, đưa kinh tế bạc trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với bảo đảm an sinh và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Lấy người cao tuổi làm trung tâm phát triển kinh tế bạc

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, phát triển kinh tế bạc không chỉ nhằm mở rộng thị trường mà quan trọng hơn là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và phát huy vai trò đóng góp của người cao tuổi.
Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Cứ một doanh nghiệp rút lui có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Trong 9 tháng năm 2026, cứ một doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường hoặc quay trở lại hoạt động. Khoảng cách dương cho thấy dòng doanh nghiệp mới vẫn được duy trì, nhưng sức ép chi phí, vốn và thị trường tiếp tục thử thách khả năng tồn tại của doanh nghiệp nhỏ.
Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Bội chi ngân sách nhà nước năm 2025 ở mức 3,1% GDP, thấp hơn dự toán

Quốc hội đã thông qua quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 với mức bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, thấp hơn 15,1% so với dự toán. Tuy nhiên, áp lực từ chuyển nguồn ngân sách, chậm phân bổ và giải ngân vốn vẫn là những vấn đề cần tiếp tục xử lý.
Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Bài toán huy động hơn 6 triệu tỷ đồng cho tăng trưởng 10% năm tới

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 được xác định cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bài toán lớn không chỉ là tìm đủ vốn mà còn là phân bổ đúng chỗ, nâng hiệu quả đầu tư và giữ ổn định vĩ mô.
Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Giải ngân hết vốn đầu tư công: Kỳ vọng tạo thêm 1,7% tăng trưởng

Chính phủ đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, mục tiêu này có thể đóng góp thêm 1,7% vào tăng trưởng kinh tế.
Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Doanh nghiệp nhỏ sẽ được hỗ trợ theo đầu ra để vào chuỗi FDI

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng gắn với kết quả cụ thể, tăng liên kết với doanh nghiệp FDI và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2030: Mục tiêu 9 tỷ USD và bài toán giảm chi phí logistics

Với vị trí kết nối Việt Nam, ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai đang đứng trước cơ hội nâng tầm kinh tế cửa khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu 9 tỷ USD vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, mà còn nằm ở khả năng hiện đại hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí vận tải và hình thành hệ sinh thái logistics đủ sức phục vụ doanh nghiệp.
Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Lào Cai: Ba vùng kinh tế, hai cực phát triển và một trục động lực cho giai đoạn mới

Tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình một trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển phía Bắc - phía Nam và ba vùng kinh tế, Lào Cai đang định hình chiến lược phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Cùng mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%/năm, tỉnh đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng liên vùng, tạo nền tảng để trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đạt 89%, chạy nước rút về đích

Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã hoàn thành khoảng 89% khối lượng theo hợp đồng. Toàn tuyến đang tăng tốc để cơ bản hoàn thành trước 31/12/2026, trong đó Dự án thành phần 1 tại Khánh Hòa cam kết hoàn tất quyết toán khối lượng trong quý 1/2027.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Không tính vốn casino, bất động sản vào tiêu chí ưu đãi dự án du lịch chiến lược

Dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch quy định loại trừ vốn đầu tư vào casino, trò chơi có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản khi xét tiêu chí hưởng ưu đãi. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, mục tiêu là thu hút những dự án du lịch quy mô lớn, có giá trị thực chất và sức lan tỏa quốc tế.
Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Việt Nam vào top 40 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI

Lần đầu tham gia Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026, Việt Nam đứng thứ 37/70 nền kinh tế, xếp thứ 3 tại Đông Nam Á. Đáng chú ý, ở một số lĩnh vực thành phần, Việt Nam đạt thứ hạng cao hơn đáng kể so với vị trí tổng thể.
ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

ĐBQH đề xuất giải pháp nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế

Thảo luận về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, nhiều ĐBQH đề xuất không chỉ tập trung thu hút khách mà cần nâng giá trị chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm người dân địa phương được hưởng lợi từ hoạt động du lịch.