Dự án 43 ha Tân Phú (Bình Dương): Đất giao dịch ngay tình bị kê biên, doanh nghiệp khốn đốn

Pháp luật doanh nghiệp | 10:42:00 30/05/2020

DNHN - Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập đã có bài phản ánh những diễn biến bất thường liên quan đến Dự án 43ha Tân Phú. Khu đất này đã được chuyển nhượng cho Công ty Tân Phú là bên thứ ba ngay tình, đã có tên rõ ràng trong GCN QSD đất, nhưng đã bị Cơ quan CSĐT tiến hành tạm giữ GCN QSD đất, kê biên khu đất khiến doanh nghiệp này rơi vào khốn đốn.

Dự án Khu đô thị Tân Phú

Tạm giữ GCN QSD đất và kê biên khu đất có hợp lý?

Cơ quan Cảnh sát Điều tra - Công an tỉnh Bình Dương (Cơ quan CSĐT) đang điều tra vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”xảy ra tại Tổng Công ty SX-XNK Bình Dương (Tổng công ty Bình Dương) là công ty trực thuộc Tỉnh ủy Bình Dương. Trong vụ án này, khu đất khoảng 43ha tại phường Hòa Phú, TP Thủ Dầu Một thuộc dự án do Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân Phú (Công ty Tân Phú) là chủ đầu tư bị coi là tang vật vụ án, nên cơ quan CSĐT đã tiến hành tạm giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất(GCN QSD đất), khu đất đã bị kê biên và được bàn giao cho chính quyền địa phương. Vấn đề đặt ra, việc tiến hành tạm giũ GCN QSD đất và kê biên khu đất liệu có hợp lý?

Trước khi QSD đất này thuộc về Công ty Tân Phú, khu đất nằm trong diện tích được UBND tỉnh giao Tổng công ty Bình Dương quản lý, sử dụng. Tổng công ty Bình Dương đã sử dụng vốn vay ngoài ngân sách để đền bù, bồi thường khi giải phóng mặt bằng, do đó khu đất được xác định không phải đất công và trở thành tài sản trong kinh doanh của Tổng công ty Bình Dương. Năm 2010, Tổng công ty Bình Dương và Công ty Bất động sản Âu Lạc cùng góp vốn để thành lập Công ty Tân Phú, trong đó, Công ty Bất động sản Âu Lạc góp 70% vốn, Tổng công ty Bình Dương góp 30% vốn. Việc góp vốn và đưa khu đất 43 ha này sang Công ty Tân Phú để triển khai dự án đã được Tỉnh ủy Bình Dương chấp thuận bằng văn bản số 1830- CV/TU ngày 17/08/2010. Theo đó, Văn phòng Đăng ký đất đai - Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Bình Dương đã cấp GCN QSD cho Công ty Tân Phú. Tháng12 năm 2016, Tổng công ty Bình Dương chuyển nhượng toàn bộ QSD 43 ha đất  này cho Công ty Tân Phú với giá chuyển nhượng 250.110.964.496 đồng, Hợp đồng chuyển nhượng có chứng nhận của Văn phòng Công chứng An Tín. Ngày 02/08/2017, HĐTV Tổng công ty Bình Dương chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp của Tổng công ty Bình Dương tại Công ty Tân Phú cho  Công ty Âu Lạc với giá chuyển nhượng là 161.105.500.000 đồng, việc chuyển nhượng vốn này có sự đồng ý bằng văn bản của Tỉnh ủy Bình Dương. Bằng 2 hợp đồng chuyển nhượng này, Tổng công ty Bình Dương đã rút hoàn toàn khỏi Công ty Tân Phú, và Công ty Âu Lạc trở thành ông chủ duy nhất của Công ty Tân Phú.

Cho phép chuyển nhượng rồi lại thu hồi?

Khu đất dự án

Ban đầu, khi cho phép Tổng công ty Bình Dương góp vốn để thành lập Công ty Tân Phú và đưa khu đất 43 ha sang Công ty Tân Phú để triển khai dự án đã được Tỉnh ủy Bình Dương chấp thuận bằng văn bản số 1830- CV/TU ngày 17/08/2010.Nhưngkhi thực hiện việc cổ phần hóa Tổng công ty Bình Dương, Tỉnh ủy Bình Dương đã chỉ đạo chuyển toàn bộ 100 khu đất do Tổng công ty Bình Dương đang quản lý (trong đó có khu 43 ha này) cho Công ty TNHH MTV Đầu tư và Quản lý Dự án Bình Dương (một đơn vị khác cũng trực thuộc Tỉnh ủy Bình Dương- PV). Nhưng sau đó, ngày 29/08/2016 Tỉnh ủy Bình Dương lại có văn bản số 477-CV/TU: “ Đồng ý không chuyển giao khu đất có diện tích 430.000,3 m2 tai phường Hòa Phú, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương cho cho Công ty TNHH MTV Đầu tư và Quản lý Dự án Bình Dương để Tổng công ty Sản xuất- Xuất nhập khẩu Bình Dương-TNHH MTV tiếp tục thực hiện chủ trương tại công văn số 1830-CV/TU ngày 17/08/2010 của Thường trực Tỉnh ủy.”

Đánh giá việc việc chuyển nhượng 43 ha đất và phần vốn góp 30% trong Công ty Tân Phú của Tổng công ty Bình Dương, tại văn bản thông báo ngày 24/08/2018, Tỉnh ủy Bình Dương nêu rõ nội dung cuộc họp ngày 16/08/2018 của Tỉnh ủy “…lãnh đạo các đơn vị dự họp đều thống nhất đánh giá quá trình chuyển nhượng 43 ha đất và 30% vốn góp tại Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Tân Phú là phù hợp với quy định của pháp luật, tình hình thực tế và có tình có lý…”

Thế nhưng, ngày 10/10/2018, Tỉnh ủy Bình Dương lại có văn bản số 512 TB/TU Thông báo kết luận và chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy tại cuộc họp ngày 10/10/2018 nêu: Tổng công ty Bình Dương đã góp vốn bằng QSD đất, không phải bằng tiền, do đó Tỉnh ủy quyết định thu hồi chủ trương đã cho Tổng công ty Bình Dương chuyển nhượng 30% vốn góp tại Công ty Tân Phú cho Công ty Âu Lạc tại thông báo 287-TB/TU.

Mọi chuyện bắt đầu rối tung từ đây, Công ty Tân Phú do Công ty Kim Oanh là chủ sở hữu bị rơi vào vòng xoáy tố tụng khi Cơ quan CSĐT khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”xảy ra tại Tổng công ty Bình Dương, khởi tố bị can đối với một số lãnh đạo của Tổng Công ty Bình Dương.

Quyền lợi của doanh nghiệp có được bảo vệ?

Như trên đã nêu, sau khi trở thành chủ sở duy nhất của Công ty Tân Phú, Công ty Âu Lạc đã chuyển nhượng toàn bộ phần vốn của mình trong Công ty Tân Phú cho Công ty CP Đầu tư và Phát triển Kim Oanh TP Hồ Chí Minh (tức Công ty Xây dựng A Đông Hải TNHH trước đây- PV, sau đây gọi tắt là Công ty Kim Oanh), việc chuyển nhượng này hoàn tất vào tháng 2/2018. Việc chuyển nhượng của Công ty Âu Lạc đã để Công ty Kim Oanh trở thành chủ sở hữu duy nhất của Công ty Tân Phú. Đối với việc chuyển nhượng quyền sử dụng 43 ha đất, Công ty Kim Oanh là bên thứ ba ngay tình (Bên thứ nhất là Tổng công ty Bình Dương, bên thứ hai là Công ty Tân Phú của Công ty Âu Lạc, bên thứ ba là Công ty Tân Phú của Công ty Kim Oanh. Tuy nhiên, quá trình điều tra vụ án xảy ra tại Tổng công ty Bình Dương, Cơ quan CSĐT đã không xem xét đến quyền lợi của Công ty Kim Oanh là bên thứ ba ngay tình, có quyền và nghĩa vụ liên quan trực tiếp, cụ thể như sau:

Khu dự án 43 ha đất hiện có tổng cộng 2 GCN QSD , Cơ quan CSĐT tiến hành tạm giữ 2 GCN QSD này khi đang được Công ty Tân Phú (của Công ty Kim Oanh) gửi giữ tại Ngân hàng TMCP Phương Đông - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh theo hợp đồng cung cấp dịch vụ bảo quản tài sản. Thế nhưng, theo thông cáo báo chí ngày 05/05/2020 của tỉnh Bình Dương lại thể hiện “Tân Phú thế chấp bảo lãnh cho một công ty vay 350 tỷ”, đây là một nhầm lẫn nghiêm trọng giữa “thế chấp, bảo lãnh” bằng tài sản với “gửi giữ” tài sản? Do vậy, việc Cơ quan CSĐT tiến hành tạm giữ 2 GCN QSD đất, gây khó khăn cho Công ty Kim Oanh.

“Cơ quan CSĐT còn tiến hành kê biên khu 43 ha đất và giao cho UBND phường Hòa Lân để bảo quản, đồng nghĩa với việc các hoạt động tài chính, đầu tư, quan hệ với các đối tác liên quan dự án và hoạt động triển khai dự án trên toàn bộ diện tích đất này buộc phải ngừng lại. Đây là một thiệt hại rất lớn cho Công ty Kim Oanh”, người đại diện cho Công ty Kim Oanh trao đổi với PV.

Như trên đã nêu, sau khi Tổng công ty Bình Dương chuyển nhượng vốn và QSD đất cho Công ty Âu Lạc, Công ty Âu Lạc lại chuyển toàn bộ cho Công ty Kim Oanh, Công ty Kim Oanh trở thành chủ sở hữu duy nhất tại Công ty Tân Phú. Quá trình chuyển nhượng tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật, được Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh Bình Dương chấp nhận nên đã cấp Giấy Đăng ký Doanh nghiệp (Đăng ký thay đổi) cho Công ty Tân Phú. Mặt khác, việc chuyển quyền sử dụng đất đã được Sở Tài chính tỉnh Bình Dương xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính khi chuyển nhượng,Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Bình Dương xác nhận chuyển nhượng. Ngoài ra, Tổng cục Quản lý Đất đai thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường có văn bản số 2252/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ nêu rõ: “Do Tổng công ty Bình Dương đã được UBND tỉnh giao đất có thu tiền sử dụng đất, đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, tiền sử dụng đất đã nộp không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, đã được cấp“sổ đỏ” nên Tổng công ty Bình Dương có quyền chuyển nhượng QSDĐ”.

Như vậy, cho dù Cơ quan CSĐT và các cơ quan tiến hành tố tụng vụ án này có cho rằng việc chuyển nhượng QSD đất giữa Tổng công ty Bình Dương và Công ty Âu Lạc là bất hợp pháp, là thất thoát tài sản vv, hợp đồng chuyển nhượng là vô hiệu, thì bằng những cơ sở và lập luận nêu trên, có đủ căn cứ khẳng định Công ty Kim Oanh là bên thứ ba mua bán ngay tình, phù hợp hoàn toàn với Khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015: “Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng tài sản đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền,sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch dân sự khác cho người thứ ba ngay tình; và người này căn cứ vào việc đăng ký đó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch đó không bị vô hiệu”. Vậy, quyền lợi của Công ty Kim Oanh - doanh nghiệp mua bán tài sản ngay tình có được bảo vệ?

ĐỨC TUẤT

 

Theo: Tạp chí Doanh nghiệp & Hội nhập