Chủ nhật 22/11/2026 06:09
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Dịch bệnh kéo dài “phép thử” lên nông sản xuất khẩu

12/10/2020 00:00
Dịch bệnh Covid-19 đang tác động nặng nề tới các mặt hàng nông sản - một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Dự báo tình hình ít nhất kéo dài đến hết năm 2020, là một phép thử cho các doanh nghiệp trong việc nâng cao giá trị của nô

Chiếm tới 22-24% tỷ trọng nhập khẩu các mặt hàng nông sản, lâu nay Trung Quốc là một trong những thị trường chính của nông sản Việt Nam. Dịch bệnh Covid-19 làm đứt mạch giao thương và nguồn cầu chậm lại khiến việc xuất khẩu sang thị trường này giảm đáng kể từ thời điểm bùng phát dịch cho tới nay.

Số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan cho biết, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất các mặt hàng nông sản của Việt Nam trong hai tháng đầu năm 2020. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu sang thị trường này đã giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dịch bệnh kéo dài “phép thử” lên nông sản xuất khẩu - ảnh 1

Trong hai tháng đầu năm, 3 mặt hàng nông sản có giá trị xuất khẩu cao nhất đều ghi nhận giảm xấp xỉ 20%

Báo cáo chỉ ra, 4 mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực đều sụt giảm cả về sản lượng lẫn giá trị trong hai tháng đầu năm. Cụ thể, xuất khẩu rau quả giảm 17,4%, hạt điều giảm 6% về số lượng nhưng giảm tới gần 20% tổng giá trị. Những mặt hàng như cà phê, cao su, sắn hay tiêu cũng đều giảm từ 10-20%.

"Ước tính các mặt hàng trái cây xuất khẩu năm 2020 có thể giảm khoảng 20% tổng sản lượng, thanh long và dưa hấu là hai mặt hàng chịu thiệt hại nặng vì trước giờ chủ yếu xuất sang Trung Quốc hoặc vài quốc gia châu Á khác," ông Đặng Phúc Nguyên - tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết.

Theo ông Nguyễn Đình Tùng - giám đốc Vina T&T, hiện các doanh nghiệp xuất khẩu trái cây chỉ tập trung vào một thị trường chính, dẫn tới việc xây dựng vùng trồng để phục vụ riêng cho thị trường đó nên rất dễ bị động. Chưa kể, thanh long hay dưa hấu đa số được xuất khẩu tiểu ngạch qua các cửa khẩu giáp biên giới Trung Quốc, vì vậy trong điều kiện thị trường hiện nay việc tồn đọng là không tránh khỏi.

Là một doanh nghiệp xuất khẩu đa dạng các mặt hàng nông sản, đại diện PAN Group cho biết, ảnh hưởng cụ thể với doanh nghiệp này là ngô tẻ. Tuy chưa có thống kê cụ thể nhưng mức sụt giảm sản lượng xuất khẩu dẫn tới giảm nhu cầu gieo trồng và sử dụng lúa trong nông dân.

Ông Phạm Văn Công - chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) khẳng định sẽ phải điều chỉnh lại mục tiêu xuất khẩu 4 tỉ USD của ngành điều trong năm nay vì "Các đơn hàng từ Mỹ và châu Âu - hai thị trường chủ lực của ngành điều Việt Nam đang bị gián đoạn. Đồng thời, việc nhập khẩu hạt điều thô từ châu Phi - vốn chiếm tới 80% tổng nhập khẩu cũng gặp khó khăn khi dịch bệnh lan ra khắp thế giới."

Đại diện Vinacas ước tính khả quan nhất thì cũng chỉ cán mốc 3,5 tỉ USD - ngang bằng năm vừa rồi. Vinacas cũng dự báo nếu dịch bệnh không được dập tắt sớm, giá điều nhân có chiều hướng giảm thêm, xuất khẩu nhân điều của Việt Nam chắc chắn sẽ giảm mạnh.

Ông Nguyễn Trung Anh, phó tổng giám đốc PAN Farm cho rằng giai đoạn khó khăn này đang là "một phép thử về khả năng ứng phó với thị trường của ngành nông nghiệp". Theo ông Anh, tình hình hiện nay doanh nghiệp nên cân nhắc để nâng cao năng lực quản trị nguồn vốn, tránh dựa quá nhiều vào nợ vay và đặc biệt năng lực quản trị các rủi ro về gián đoạn kinh doanh và tình huống khẩn cấp.

Giải pháp theo ông Trung Anh là các doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam xem xét lại chiến lược đa dạng hóa thị trường - sản phẩm, tránh việc phụ thuộc vào một thị trường chủ lực đồng thời tập trung nâng cao hàm lượng chế biến sâu trên mỗi sản phẩm.

Dịch bệnh kéo dài “phép thử” lên nông sản xuất khẩu - ảnh 2

Covid-19 có thể xem là một phép thử đối với các doanh nghiệp trong quá trình nâng cao giá trị nông sản xuất khẩu.

Thực tế, việc sụt giảm giá trị xuất khẩu của nhiều mặt hàng nông sản chủ lực tại Việt Nam đã diễn ra trong suốt năm 2019 và dịch bệnh chỉ tạo thêm sức ép lớn cho lĩnh vực này. Năm 2019, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản chính đạt 18,5 tỉ USD, giảm 5,3% so với năm 2018, theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Ở 6 nhóm hàng chủ lực (bao gồm rau quả, cà phê, gạo, hạt tiêu, điều và cao su) thì có đến 5 nhóm ghi nhận giảm. Xuất khẩu gạo đạt 6,34 triệu tấn và 2,79 tỉ USD, tăng 3,9% về khối lượng nhưng giảm 9,7% về giá trị so với năm 2018. Tương tự, hồ tiêu tăng hơn 20% về lượng nhưng giảm gần 6% giá trị; hạt điều tăng 14% về lượng nhưng giảm gần 10% giá trị...

Nhóm hàng rau quả xuất khẩu đạt 3,74 tỉ USD, giảm gần 2% so với năm 2018. Thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả vẫn là Trung Quốc khi chiếm tới 65,7% giá trị, tuy nhiên sản lượng xuất khẩu đã giảm gần 14% trong năm qua. Tổng giá trị xuất khẩu của nhiều mặt hàng chủ lực đều ghi nhận giảm mạnh như thanh long giảm 5,2%, sầu riêng giảm tới 20,4%, dừa giảm 31,3% ... so với năm 2018.

"Giá trị xuất khẩu rau quả giảm trong suốt năm vừa rồi chủ yếu là do Trung Quốc siết lại các tiêu chuẩn đối với nông sản xuất khẩu từ Việt Nam", theo ông Đặng Phúc Nguyên.

Thống kê từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, hiện chỉ có khoảng 150 cơ sở chế biến quy mô công nghiệp với trình độ công nghệ chế biến đạt mức trung bình của thế giới. Công suất chế biến quy mô công nghiệp khoảng 1 triệu tấn sản phẩm/năm nhưng chỉ chạy khoảng 56% công suất do thiếu vùng nguyên liệu tập trung đạt được yêu cầu chất lượng, giá thành cao, thị trường tiêu thụ còn hạn chế…

"Trong khi chờ đợi chính phủ hai nước thống nhất các quy định đối với nông sản nhập khẩu, bài toán về năng lực chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị giữa người dân - hợp tác xã - doanh nghiệp cũng được giải quyết," ông Nguyên nói với Forbes Việt Nam.

Nâng tỷ trọng các sản phẩm chế biến sâu cũng là bài toán đặt ra với ngành điều Việt Nam khi nhập khẩu tới 80% nguyên liệu thô từ châu Phi và rất khó để tăng thêm nguồn cung nội địa. "Nâng cao giá trị gia tăng trong các sản phẩm chế biến sâu hay giảm lượng - tăng chất là mục tiêu quan trọng của ngành điều trong năm nay," theo đại diện Vinacas.

Mới đây, trong cuộc họp ngày 12.3, bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dự báo mức tăng trưởng ngành nông nghiệp Việt trong thời gian tới. Cụ thể, đối với lúa, năng suất bình quân ước đạt 59,3 tạ/ha và sản lượng ước đạt 43,4 triệu tấn, giảm khoảng 70.000 tấn so với năm 2019.

Về rau màu, sản lượng dự kiến đạt 18,2 triệu tấn trên 980.000 ha. Với lượng tiêu thụ trong nước khoảng 14 triệu tấn thì mặt hàng này vẫn dư khoảng 4,2 triệu tấn để xuất khẩu. Ngoài ra, sản lượng trái cây còn có thể tăng 0,8 triệu tấn so với năm 2019.

"Các đơn vị hoạch định sản xuất kinh doanh cần chuẩn bị sẵn cả phương án, kịch bản về nhu cầu nông thủy sản của nhiều thị trường/địa phương thay đổi khi dịch bệnh tăng cao và cả sau khi hết dịch", bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến cáo.

Linh Chi

Tin bài khác
Điện mặt trời mái nhà - Từ giải pháp tiết kiệm điện đến chiến lược tự chủ năng lượng của doanh nghiệp

Điện mặt trời mái nhà - Từ giải pháp tiết kiệm điện đến chiến lược tự chủ năng lượng của doanh nghiệp

Không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, điện mặt trời mái nhà đang trở thành một phần trong chiến lược quản trị năng lượng của nhiều doanh nghiệp. Khi kết hợp cùng hệ thống lưu trữ năng lượng và các nền tảng quản lý thông minh, mô hình này không chỉ hỗ trợ mục tiêu chuyển đổi xanh mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
Giá gạo xuất khẩu tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn

Giá gạo xuất khẩu tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn

Giữa lúc giá gạo thế giới tăng và nguồn cung chịu sức ép từ El Niño, Việt Nam trúng thầu 35.000 tấn gạo tại Hàn Quốc, mở thêm cơ hội xuất khẩu.
Bộ Công Thương phân giao hạn ngạch nhập khẩu 75.000 tấn đường cho 4 doanh nghiệp

Bộ Công Thương phân giao hạn ngạch nhập khẩu 75.000 tấn đường cho 4 doanh nghiệp

Bốn doanh nghiệp được phân giao tổng cộng 75.000 tấn đường theo phương thức đấu giá, trong tổng hạn ngạch 139.000 tấn được công bố năm 2026. Bộ Công Thương đồng thời lưu ý doanh nghiệp phải tuân thủ các biện pháp phòng vệ thương mại đối với đường nhập khẩu thuộc diện áp dụng.
42 thông báo SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần lưu ý gì?

42 thông báo SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần lưu ý gì?

Nhiều thị trường điều chỉnh quy định về an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất và kiểm dịch, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam chủ động đáp ứng để duy trì xuất khẩu.
Hà Nội phân tầng mức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo điểm thẩm định

Hà Nội phân tầng mức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo điểm thẩm định

Từ ngày 25/11/2026, các dự án khởi nghiệp sáng tạo và đổi mới sáng tạo tại Hà Nội sẽ được xác định mức hỗ trợ căn cứ kết quả thẩm định hồ sơ. Dự án đạt từ 80 điểm được xem xét hưởng mức tối đa; hồ sơ dưới 60 điểm không đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
Chuyển nhượng thành công dự án VietinBank Tower tại Hà Nội

Chuyển nhượng thành công dự án VietinBank Tower tại Hà Nội

Dự án VietinBank Tower tại Khu đô thị Nam Thăng Long, Hà Nội đã được chuyển nhượng thành công trong tháng 9/2026.
Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Dù sở hữu mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), ngành dệt may Việt Nam vẫn đối mặt bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng ưu đãi thuế quan và nâng giá trị xuất khẩu.
Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu, quế và hoa hồi tăng trưởng tích cực, tạo động lực để ngành gia vị Việt Nam hướng tới kim ngạch 2,4 tỷ USD trong năm 2026.
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Với tổng vốn dự kiến 45.268 tỷ đồng, 8 bến container và công suất thiết kế 5,7 triệu TEU mỗi năm, Bến cảng container Liên Chiểu không chỉ bổ sung năng lực cảng biển cho Đà Nẵng. Giá trị lớn hơn được kỳ vọng nằm ở khả năng kéo dòng hàng, giảm chi phí logistics và hình thành thêm các hoạt động kinh tế phía sau cảng.
Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

TP. Hồ Chí Minh xác định điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa và xuất bản là 5 lĩnh vực ưu tiên giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP vào năm 2030. Trong đó, điện ảnh hiện đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần cả nước.
Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở, cần phát huy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, kết nối nguồn lực và nâng cao năng lực tự kinh doanh của người dân.
Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng từ cơ sở, các địa phương cần xác định sản phẩm chủ lực, nâng cao năng lực kinh doanh số, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn hàng, chi phí vận hành, logistics và niềm tin của người tiêu dùng.
Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Một doanh nghiệp tại Đắk Lắk vừa xuất khẩu chính ngạch hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm sang Hoa Kỳ. Quy mô lô hàng chưa lớn, song cho thấy hướng đi nâng giá trị cà phê thông qua chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và tiếp cận trực tiếp các thị trường có yêu cầu cao.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.