Thứ bảy 21/11/2026 16:21
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Cắt giảm điều kiện kinh doanh: Thách thức lớn

12/10/2020 00:00
Chính phủ đã ra tối hậu thư về việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh (ĐKKD) nhằm gỡ khó cho DN. Việc cắt giảm phải được các bộ, ngành, địa phương trình Thủ tướng trước ngày 15/8. Tuy nhiên, nhiều ý kiến vẫn tỏ ra lo ngại về tính thực chất và tiến độ

Tránh chạy theo hình thức
Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng, quy định về ĐKKD, kiểm tra chuyên ngành vẫn còn tồn tại, đến thời điểm này, mới đơn giản hóa được 606/9.339 (đạt 6,6%) danh mục sản phẩm hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành; cắt giảm được 900/5.905 ĐKKD (tương ứng 15,2%) và có 40% ĐKKD đang làm thủ tục cắt giảm.

Theo yêu cầu của Chính phủ, tất cả các bộ, ngành liên quan đều phải xây dựng phương án cắt giảm, đơn giản hóa các ĐKKD với mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% ĐKKD hiện có. Nếu không có gì thay đổi, với tiến độ trên sẽ cắt được 55% ĐKKD như đề ra trước 15/8. “Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải quyết liệt xử lý nhanh các thủ tục để đảm bảo thực hiện mục tiêu. Quyết tâm là phải làm thực chất, cắt giảm thật, không thể để còn những vướng mắc” - Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng nhấn mạnh tại buổi họp báo Chính phủ mới đây.

Hàng loạt điều kiện kinh doanh bất hợp lý sẽ bị bãi bỏ. Ảnh: Hải Linh

Dù đang được tiến hành nhưng nhiều chuyên gia lo ngại về thực chất của việc cắt giảm này. Các chuyên gia cho rằng, cần phải thẳng thắn nhìn nhận sự thật là phương án rà soát cắt giảm ĐKKD của các bộ đều đã đạt được mục tiêu về số lượng, nhưng chất lượng vẫn còn nhiều bất cập, chưa phản ánh thực chất việc cắt giảm ĐKKD… Với phương án sửa đổi, có những đề xuất chỉ sửa đổi một vài câu chữ trong khi bản chất không thay đổi.

Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), mỗi năm trung bình các cơ quan Nhà nước ban hành khoảng 1.000 văn bản quy phạm pháp luật và 500 trong số đó liên quan đến ĐKKD. Mỗi văn bản đó lại kèm theo hàng chục thậm chí hàng trăm các quy định có tính bắt buộc thực thi. Thậm chí, nhiều ĐKKD mới vẫn tiếp tục mọc ra, theo hướng tinh vi và bó buộc DN hơn trước. Theo VCCI, với kết quả dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa đều trên 50% tổng số ĐKKD, nhưng cần thay đổi thực chất để DN gia nhập thị trường tốt hơn và những rào cản thị trường không còn bó buộc DN.
95% nằm ở khâu thực thi
Vướng mắc trong thực hiện các thủ tục xây dựng là lĩnh vực hàng đầu gây nhiều phiền hà, tốn kém cho DN. Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, cho biết, lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản đóng góp tới 11% vào GDP, nhưng còn nhiều vướng mắc chưa được tháo gỡ. Trước hết, đó là sự chồng chéo của pháp luật và các văn bản pháp lý. Đây là rào cản lớn nhất trong việc cải tiến thủ tục về đầu tư xây dựng. Riêng Bộ Xây dựng có tới 4 luật gồm: Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Còn Bộ KH&ĐT có 3 luật gồm: Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công. Bộ TN&MT có 2 luật gồm: Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường. Bộ Công an có Luật Phòng cháy chữa cháy... Đó là chưa kể đến các văn bản dưới luật như nghị định, thông tư… Ngoài ra, việc thực thi tại các địa phương cũng khác nhau. “Tính ra, 1 dự án từ khi bắt đầu làm thủ tục phải chuẩn bị từ 2 - 3 năm mà có khi còn không xong. Cần thay đổi, để giảm bớt gánh nặng thủ tục cho DN” - ông Hiệp đề nghị.
Vừa qua, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư (CIEM) đã hoàn thiện một bản danh sách gồm 37 khó khăn, vướng mắc phổ biến của DN trong chuẩn bị và thực hiện dự án đầu tư. Trong danh sách nói trên, đáng chú ý là những khó khăn, vướng mắc liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng, điển hình như: Sự không tương thích trong thủ tục giới thiệu địa điểm xây dựng giữa Luật Xây dựng, Luật Nhà ở và Luật Đầu tư; sự không rõ ràng, cụ thể về thời điểm cấp giấy phép quy hoạch theo Luật Xây dựng, Luật Đầu tư và Luật Nhà ở; hay sự không thống nhất về thời điểm xác định nhu cầu sử dụng đất, hồ sơ xin chấp thuận chủ trương đầu tư và hồ sơ xác định nhu cầu sử dụng đất…
Một lĩnh vực khác là kiểm tra chuyên ngành hải quan, nhiều DN cũng nêu thực trạng hiện nay một mặt hàng nhưng chịu sự quản lý của cùng lúc 2 - 3 bộ, ngành. “Cơ chế “một cửa” quốc gia thực hiện 3 năm rồi nhưng vẫn có trường hợp một cửa nhưng nhiều khóa. Vấn đề này cần phải thay đổi nhanh chóng, cùng với đó là sửa đổi các văn bản để tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh" - Viện trưởng CIEM Nguyễn Đình Cung nói.
Bà Nguyễn Thị Kim Dung, đại diện Nhóm công tác giáo dục và đào tạo của Diễn đàn DN Việt Nam cho rằng, cắt giảm ĐKKD mà không cắt giảm thủ tục hành chính song hành thì hiệu quả sẽ không cao. Để việc cắt giảm thực sự hữu ích trong thực tế, các bộ cần có phương án giám sát việc áp dụng luật đối với các đơn vị, sở ngành được giao cấp phép.
Cắt giảm đã khó, thực thi hiệu quả còn khó hơn, nghiên cứu của CIEM chỉ ra rằng, khâu tổ chức thực hiện chiếm tới 95% thành công của chương trình cải cách. Giải pháp trên giấy cùng các cam kết chỉ đóng góp 5%, dù cho điều đó mạnh mẽ đến đâu. Bởi vậy để thực thi hiệu quả và tránh “mọc” lại các điều kiện đầu tư, kinh doanh đã cắt giảm, điều quan trọng nhất vẫn là cần thay đổi tư duy và phương thức quản lý, nên chú trọng hậu kiểm thay vì tiền kiểm.

"Thực hiện cắt giảm các ĐKKD bất hợp lý là việc làm cần thiết, song quan trọng hơn là cần phải có cơ chế kiểm soát chặt chẽ để không “đẻ” thêm các ĐKKD mới. Nếu bộ, ngành nào tăng thêm một điều kiện, thủ tục cần có sự giải trình cụ thể và sự giám sát của nhiều cơ quan." - Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc

"Hoạt động rà soát cắt giảm các ĐKKD của các bộ thời gian tới cần được tiếp tục đẩy mạnh và toàn diện cả ở cấp nghị định và luật. Cần tránh để xảy ra hiện tượng biến tướng của ĐKKD, bề ngoài bỏ nhưng ẩn dưới hình thức khác. Cụ thể, có thể hình thức là ĐKKD đó đã được bỏ, nhưng thực chất DN vẫn phải đáp ứng, thực hiện các quy định đó nhưng dưới một dạng điều kiện khác." - Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Trâm Anh

Tin bài khác
Giá gạo xuất khẩu tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn

Giá gạo xuất khẩu tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn

Giữa lúc giá gạo thế giới tăng và nguồn cung chịu sức ép từ El Niño, Việt Nam trúng thầu 35.000 tấn gạo tại Hàn Quốc, mở thêm cơ hội xuất khẩu.
Bộ Công Thương phân giao hạn ngạch nhập khẩu 75.000 tấn đường cho 4 doanh nghiệp

Bộ Công Thương phân giao hạn ngạch nhập khẩu 75.000 tấn đường cho 4 doanh nghiệp

Bốn doanh nghiệp được phân giao tổng cộng 75.000 tấn đường theo phương thức đấu giá, trong tổng hạn ngạch 139.000 tấn được công bố năm 2026. Bộ Công Thương đồng thời lưu ý doanh nghiệp phải tuân thủ các biện pháp phòng vệ thương mại đối với đường nhập khẩu thuộc diện áp dụng.
42 thông báo SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần lưu ý gì?

42 thông báo SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần lưu ý gì?

Nhiều thị trường điều chỉnh quy định về an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất và kiểm dịch, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam chủ động đáp ứng để duy trì xuất khẩu.
Hà Nội phân tầng mức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo điểm thẩm định

Hà Nội phân tầng mức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo điểm thẩm định

Từ ngày 25/11/2026, các dự án khởi nghiệp sáng tạo và đổi mới sáng tạo tại Hà Nội sẽ được xác định mức hỗ trợ căn cứ kết quả thẩm định hồ sơ. Dự án đạt từ 80 điểm được xem xét hưởng mức tối đa; hồ sơ dưới 60 điểm không đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
Chuyển nhượng thành công dự án VietinBank Tower tại Hà Nội

Chuyển nhượng thành công dự án VietinBank Tower tại Hà Nội

Dự án VietinBank Tower tại Khu đô thị Nam Thăng Long, Hà Nội đã được chuyển nhượng thành công trong tháng 9/2026.
Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Dù sở hữu mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), ngành dệt may Việt Nam vẫn đối mặt bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng ưu đãi thuế quan và nâng giá trị xuất khẩu.
Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu, quế và hoa hồi tăng trưởng tích cực, tạo động lực để ngành gia vị Việt Nam hướng tới kim ngạch 2,4 tỷ USD trong năm 2026.
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Với tổng vốn dự kiến 45.268 tỷ đồng, 8 bến container và công suất thiết kế 5,7 triệu TEU mỗi năm, Bến cảng container Liên Chiểu không chỉ bổ sung năng lực cảng biển cho Đà Nẵng. Giá trị lớn hơn được kỳ vọng nằm ở khả năng kéo dòng hàng, giảm chi phí logistics và hình thành thêm các hoạt động kinh tế phía sau cảng.
Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

TP. Hồ Chí Minh xác định điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa và xuất bản là 5 lĩnh vực ưu tiên giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP vào năm 2030. Trong đó, điện ảnh hiện đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần cả nước.
Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở, cần phát huy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, kết nối nguồn lực và nâng cao năng lực tự kinh doanh của người dân.
Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng từ cơ sở, các địa phương cần xác định sản phẩm chủ lực, nâng cao năng lực kinh doanh số, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn hàng, chi phí vận hành, logistics và niềm tin của người tiêu dùng.
Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Một doanh nghiệp tại Đắk Lắk vừa xuất khẩu chính ngạch hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm sang Hoa Kỳ. Quy mô lô hàng chưa lớn, song cho thấy hướng đi nâng giá trị cà phê thông qua chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và tiếp cận trực tiếp các thị trường có yêu cầu cao.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.