Thứ tư 18/11/2026 09:24
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Cần bổ sung hướng dẫn xử lý hình sự các vi phạm pháp luật BHXH, BHYT

12/10/2020 00:00
Bộ luật Hình sự năm 2015 đã bổ sung thêm 4 tội danh liên quan đến lĩnh vực bảo hiểm, lần đầu tiên pháp luật Việt Nam có quy định xử lý hình sự các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, tạo cơ sở pháp lý để “mạnh tay” xử lý.

Đã hơn 1 năm Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực, trong đó bổ sung các tội danh liên quan tới những hành vi vi phạm về BHXH, BHYT nhưng đến nay vẫn chưa vụ án nào được khởi tố, dù cơ quan BHXH đã gửi hơn 40 hồ sơ có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự sang cơ quan điều tra. Bảo hiểm Xã hội Việt Nam (BHXH) vừa phối hợp với Toà án nhân dân (TAND) tối cao tổ chức Hội thảo “Trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm theo quy định của Bộ luật Hình sự và những vấn đề cần hướng dẫn thi hành”.

Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, BHXH Việt Nam Nguyễn Hoà Bình, cho biết: Trước năm 2016, việc xử phạt các hành vi vi phạm về BHXH, BHYT còn hạn chế, chưa đủ sức răn đe. các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BH thất nghiệp vẫn diễn biến phức tạp, các hình thức trục lợi quỹ BHXH của các cá nhân, đơn vị ngày càng tinh vi, khó phát hiện… Tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT xảy ra ở hầu hết các địa phương.

Ông Nguyễn Văn Tùng, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, thuộc TAND tối cao, cho biết: Bộ luật Hình sự có hiệu lực thi hành đã hơn 1 năm, cơ quan BHXH đã gửi gần 40 hồ sơ của các doanh nghiệp, đơn vị vi phạm nghiêm trọng liên quan tới BHXH, BHYT sang cơ quan điều tra. Tuy nhiên, đến nay chưa có vụ án nào được khởi tố.

Để giải quyết bất cập này và tăng tính hiệu quả thực thi pháp luật cũng như tăng sức răn đe, ngăn chặn những hành vi vi phạm, ông Nguyễn Hòa Bình đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND tối cao cần sớm ban hành Nghị quyết hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự về các tội phạm liên quan đến bảo hiểm, như: Dấu hiệu phạm tội trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; hồ sơ, tài liệu cần thiết phục vụ công tác điều tra tội phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; quy trình chuyển giao hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan công an…

Chủ doanh nghiệp trốn đóng, nợ đọng, chây ỳ không đóng BHXH sẽ tạo rất nhiều thiệt thòi cho người lao động. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cũng cho rằng cần phải hướng dẫn để thống nhất cách hiểu đối với một số khái niệm, tình tiết là yếu tố định tội, định khung hình phạt trong các điều luật như: Gian lận BHXH, BH thất nghiệp, BHYT; trốn đóng bảo hiểm; các khái niệm “trốn đóng”, hành vi “Gian dối” và “Thủ đoạn khác” quy định trong luật cần được giải thích rõ để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thi hành luật.

Đối với tội gian lận BHYT cũng cần phải làm rõ chiếm đoạt tiền BHYT đối với những loại chế độ nào, các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng là chi phí gì. Đồng thời, xác định rõ phạm vi xử lý tội trốn đóng BHXH tại Điều 216 của Bộ luật Hình sự chỉ là BHXH bắt buộc, không điều chỉnh BHXH tự nguyện…

Nhằm giảm bớt những hành vi vi phạm pháp luật BHXH, BHYT, BHXH Việt Nam cho biết, cơ quan này vẫn đang tích cực thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT. Qua đó đã phát hiện nhiều vi phạm; thu hồi được nhiều khoản nợ đọng, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, người lao động.

BHXH Việt Nam cho rằng, thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT là bước quan trọng để có thể tiến tới xử lý hình sự các đơn vị, cá nhân vi phạm Luật BHXH, Luật BHYT. Do đó, sẽ cần có giải pháp hữu hiệu hơn trong việc thực hiện chức năng thanh tra, kiểm tra của ngành BHXH như: hoàn thiện quy định về công tác thanh tra, nâng cao chất lượng kết luận thanh tra và xử lý sau thanh tra…

Theo Vụ Thanh tra - Kiểm tra (BHXH Việt Nam), tính đến ngày 15/12/2018, đã tiến hành thanh tra, kiểm tra tại 22.364 đơn vị. Trong đó, thanh tra chuyên ngành 8.007 đơn vị; kiểm tra tại 9.240 đơn vị; thanh tra, kiểm tra liên ngành tại 5.117 đơn vị.

Qua đó, đã phát hiện 44.460 lao động thuộc đối tượng phải tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp nhưng chưa tham gia hoặc đóng thiếu thời gian với số tiền phải truy đóng (bao gồm cả lãi) là hơn 125,3 tỷ đồng; 47.393 lao động tham gia thiếu mức quy định với số tiền phải truy đóng (bao gồm cả lãi) là hơn 53,3 tỷ đồng.

Tổng số tiền các đơn vị được thanh tra nợ (bao gồm cả lãi) là hơn 3.542 tỷ đồng; số tiền nợ đóng các đơn vị đã nộp trong và sau thời gian thanh tra là hơn 1.907 tỷ đồng (tỷ lệ thu hồi nợ đạt 53,83%).

PV

TAGS:

Tin bài khác
Thông tư 159/2026/TT-BQP: Mã ngành công nghệ quốc phòng có giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: Mã ngành công nghệ quốc phòng có giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực?

Thông tư 159/2026/TT-BQP quy định danh mục công nghệ quốc phòng phục vụ phân bổ nguồn lực, xét duyệt chuyên gia. Mã ngành không phải giấy phép hay căn cứ hưởng ưu đãi, nhận nhiệm vụ. Doanh nghiệp cần chứng minh năng lực và sử dụng theo đúng phạm vi.
Hỗ trợ hợp tác xã: Hồ sơ được tiếp nhận, đã có thể tính vào nguồn vốn?

Hỗ trợ hợp tác xã: Hồ sơ được tiếp nhận, đã có thể tính vào nguồn vốn?

Hồ sơ đăng ký hỗ trợ hợp tác xã được tiếp nhận không có nghĩa khoản hỗ trợ đã được duyệt. Từ biểu mẫu theo Thông tư 162/2026/TT-BTC, bài viết phân tích vì sao cần chuẩn bị số liệu và dự phòng vốn trước khi đặt cọc mua thiết bị.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Hồ sơ BHYT đã duyệt có phải làm lại từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV bảo lưu giá trị hồ sơ bảo hiểm y tế đã phê duyệt, không yêu cầu làm lại thủ tục nếu không có thay đổi. Từ 2027, dữ liệu điện tử được khai thác theo quy định, gắn với trách nhiệm bảo vệ thông tin cá nhân.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kế toán, quyết toán bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kế toán, quyết toán bảo hiểm?

Thông tư 166/2026/TT-BQP quy định kế toán, quyết toán và công khai tài chính BHXH, BHTN, BHYT trong Bộ Quốc phòng. Doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng phải phản ánh thu, chi bảo hiểm, lưu trữ chứng từ và đối chiếu nghĩa vụ đóng, tránh rủi ro quyết toán.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ

Thông tư 165/2026/TT-BQP quy định báo cáo sự cố công trình quốc phòng trong 24 giờ theo tuyến quản lý. Chủ đầu tư, nhà thầu ưu tiên cứu hộ, bảo vệ hiện trường, giảm rủi ro. Công trình hết hạn sử dụng cần chuẩn bị phương án trước 12 tháng.
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Cập nhật thông tin hợp tác xã từ 2027 - Thời hạn và cách đối chiếu dữ liệu

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Cập nhật thông tin hợp tác xã từ 2027 - Thời hạn và cách đối chiếu dữ liệu

Từ 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC quy định lịch cập nhật riêng cho tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Khi thông tin đăng ký không khớp, doanh nghiệp cần đối chiếu dữ liệu đăng ký gốc trước khi ký hợp đồng, đặt cọc hoặc giao hàng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Cập nhật danh sách BHYT trong 5 ngày làm việc từ năm 2027

Thông tư 28/2026/TT-BNV quy định UBND cấp xã lập danh sách bảo hiểm y tế và cập nhật thay đổi trong năm ngày làm việc. Đối chiếu dữ liệu, chuyển thông tin đúng hạn giúp hạn chế sai lệch, tránh ảnh hưởng quyền lợi người dân và giảm thủ tục.
Thông tư 166/2026/TT-BQP: Dự toán thu, chi bảo hiểm sai, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Thông tư 166/2026/TT-BQP: Dự toán thu, chi bảo hiểm sai, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Thông tư 166/2026/TT-BQP quy định lập dự toán, phân bổ và cấp kinh phí BHXH, BHTN, BHYT trong Bộ Quốc phòng. Doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý cần dự báo quỹ lương, nhu cầu chi; cơ sở quân y theo dõi, điều chỉnh dự kiến chi khám chữa bệnh.
Thông tư 159/2026/TT-BQP: AI, tự động hóa, vật liệu mới mở cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Thông tư 159/2026/TT-BQP: AI, tự động hóa, vật liệu mới mở cơ hội gì cho doanh nghiệp?

Thông tư 159/2026/TT-BQP phân loại AI, học máy, tự động hóa và vật liệu tiên tiến. Doanh nghiệp cần phân biệt sản phẩm thương mại với năng lực nghiên cứu công nghệ lõi, tránh hiểu mã ngành là căn cứ hưởng ưu đãi hoặc được giao nhiệm vụ quốc phòng.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào?

Thông tư 165/2026/TT-BQP yêu cầu ảnh, video đối với bộ phận công trình bị che khuất, che lấp. Doanh nghiệp cần lưu trữ chứng cứ đúng thời hạn, quản lý hồ sơ số và BIM phù hợp, bảo vệ bí mật nhà nước, hạn chế tranh chấp về nghiệm thu.
Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Thông tư 162/2026/TT-BTC: Đăng ký hợp tác xã từ 1/1/2027, dùng biểu mẫu nào?

Từ ngày 1/1/2027, Thông tư 162/2026/TT-BTC áp dụng biểu mẫu đăng ký hợp tác xã mới. Nhóm hộ cần thống nhất người đại diện, vốn góp và trách nhiệm hợp đồng trước khi nộp. Hồ sơ chuyển tiếp cần đối chiếu ngày tiếp nhận và thời điểm sửa đổi, bổ sung.
Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Hàng Việt Nam có chuẩn xuất xứ riêng từ năm 2027

Nghị định 384/2026/NĐ-CP lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng về xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước, với tiêu chí rõ về chuyển đổi mã số, hàm lượng giá trị Việt Nam và các công đoạn không đủ để tạo xuất xứ.
Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Doanh nghiệp quân đội được mở rộng cơ chế đầu tư và tài chính đặc thù

Nghị định 404/2026/NĐ-CP mở rộng cơ chế tài chính doanh nghiệp quân đội, cho phép tham gia sâu hơn vào các dự án công nghệ chiến lược, sử dụng nguồn lực ngân sách cho nhiệm vụ được giao và bổ sung cơ chế đầu tư mạo hiểm riêng đối với Viettel.
Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu?

Thông tư 165/2026/TT-BQP phân định loại, cấp công trình quốc phòng và thẩm quyền kiểm tra nghiệm thu. Doanh nghiệp cần xác định đúng đầu mối, chuẩn bị hồ sơ từ khâu thi công để hạn chế chậm tiến độ, phát sinh chi phí và tranh chấp hợp đồng.
Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV: Ai được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027?

Thông tư 28/2026/TT-BNV hướng dẫn xác định người được ngân sách đóng bảo hiểm y tế, yêu cầu mỗi người một thông tin tham gia. Người thuộc nhiều diện chính sách được lập danh sách theo mức hưởng cao nhất. Doanh nghiệp cần tránh nhầm lẫn nghĩa vụ đóng BHYT.